Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Роберта "Бобби" Сайкс (16 тамыз 1943 – 14 қараша 2010) – австралиялық ақын және жазушы. Ол өмірі бойына аборигендердің жер құқықтары, сондай-ақ адам және әйелдер құқықтары үшін күрескен белсенді болды.
Australian poet and author
Roberta "Bobbi" Sykes (16 August 194314 November 2010) was an Australian poet and author. She was a lifelong campaigner for Indigenous land rights, as well as human rights and women's rights.
Ерте өмір және білім
Роберта Баркли Паттерсон 1940 жылдары Квинсленд штатының Таунсвилл қаласында дүниеге келді. Сайксты оның ақ анасы Рейчел Паттерсон тәрбиеледі, ал әкесін ол ешқашан таныған жоқ. Сайкс өзінің өмірбаянында оның кім екені белгісіз екенін айтады, ал анасы оған оның әкесі туралы әртүрлі әңгімелер айтқан: оның фиджилік, папуалық, африкалық америкалық немесе американдық туынды болуы мүмкін. Ең тұрақты және ықтимал нұсқасы – ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австралияда орналасқан афроамерикалық әскер болған. Австралия аборигендерінің құқықтары үшін күрескенімен, ол өзінің абориген тегі болмаған. Кейде оны абориген деп қателеспегендерге қарсы шындықты айтпағаны үшін сынға ұшырады. 1970 жылдары Сайкс Сью Чилли (сондай-ақ Чилли деп те жазылады), Марсия Лэнгтон және Наоми Майерспен бірге Black Women's Action (BWA) тобын құрды, ол кейін Роберта Сайкс қорына айналды. Ол Редферн аборигендік медициналық қызметін, Редферндегі Ұлттық қара театрының құрылуын және дамуын, сондай-ақ Глибедегі Аборигендер мен аралдықтар би театрын құруға қатысты, ол кейін NAISDA атанды, ол Bangarra Dance Theatre-ді дамытты.
Born Roberta Barkley Patterson in Townsville, Queensland, sometime in the 1940s, Sykes was raised by her white mother, Rachel Patterson, and never knew her father. Sykes says in her autobiography that his identity is unknown, and her mother told her a number of different accounts about him; variously that he was Fijian, Papuan, African American, and Native American. The most consistent and plausible version was that he was an African American soldier stationed in Australia during World War II. Although she fought hard for Australian Aboriginal rights, she herself was not of Australian Aboriginal descent. She was sometimes criticised for not correcting the record when others assumed she was Aboriginal. During the 1970s Sykes, along with Sue Chilly (also spelt Chilli), Marcia Langton, and Naomi Mayers, formed the Black Women's Action (BWA) group, which later evolved into the Roberta Sykes Foundation. She was involved in the creation and early development of the Redfern Aboriginal Medical Service, the National Black Theatre in Redfern, and in the setting up of Aboriginal Islander Dance Theatre in Glebe, which later became NAISDA, which nurtured Bangarra Dance Theatre.
Поэзия
Сайкстың алғашқы өлеңдері 1979 жылы «Love Poems and Other Revolutionary Actions» кітабында жарық көрді. Алғашқы басылым мың данамен шектелді (алғашқы 300 данасы нөмірленген және қол қойылған). 1988 жылы көптеп таралатын басылым жарық көрді. Оның екінші өлеңдер жинағы 1996 жылы жарық көрді. 1981 жылы ол Жаңа Оңтүстік Уэльстегі абориген австралиялық әлеуметтік жұмыскер Мэм (Ширл) Смиттің автобиографиясын жазды.
Sykes's early poetry was published in 1979 in the book Love Poems and Other Revolutionary Actions. The first edition was limited to a thousand copies (with the first 300 numbered and signed). A mass market edition was published in 1988. Her second volume of poetry was published in 1996. In 1981 she ghosted the autobiography of Mum (Shirl) Smith, an Aboriginal Australian social worker in New South Wales.
Роберта Сайкс қоры
1970 жылдары Сайкс Сью Чилимен (көбінесе Чили деп жазылады; Брисбеннен), Марсия Лэнгтон және Наоми Майерспен бірге Black Women's Action (BWA) тобын құрды, кейін ол Роберта Сайкс қорына айналды. BWA аборигендер үшін ай сайынғы қоғамдық газет шығара бастады, Koori Bina, сонымен қатар Koori Bina ("қара құлақ" дегенді білдіреді; "тыңдаңыз" деп аударылады). Бұған бұрыннан беделді медиада жұмыс істеген және 1971–1982 жылдар аралығында тоқсан сайын шығатын Identity журналының бас редакторы және жазушысы болған Джон Ньюфонг та қатысты. Газет австралиялық негізгі бұқаралық ақпарат құралдарындағы аборигендер мәселелерін бұрмалап көрсетуге назар салып, аборигендердің жұмыссыздығы, денсаулық мәселелері және жер құқығы туралы жазды, бірақ шектеулі қаржымен күресіп, жұмысын жалғастыру үшін қайырымдылыққа сүйенді. Кейіннен ол "күшті, бейтарап емес газет" деп сипатталды. Ол абориген ұйымдарына бөлінетін қаржыны қысқартуды және Фрейзер үкіметінің Medibank жүйесін тарату жоспарларын сынады. Басқа абориген басылымдарымен бірге, газет негізгі бұқаралық ақпарат құралдарында толыққанды жарияланбаған немесе бет сыртын ғана қамтыған мәселелерді, мысалы, аборигендердің тұрғын үй мәселесін егжей-тегжейлі жариялады. Аборигендер аралдық би театрының студенттері газетті шығару үшін баспа және жазу дағдыларын үйренді, нәтижесінде газетті шығару жауапкершілігі оларға жүктелді. Журнал 1976 жылдың маусымынан 1979 жылдың маусымына дейін шықты, содан кейін қаржы жетіспеуіне байланысты тоқтатылды. Жаңа журнал, AIM (Аборигендер мен арал тұрғындары туралы хабарлама немесе Абориген арал тұрғындары туралы хабарлама), Джек Паттен (Аборигендер прогрессивті қауымдастығының негізін қалаушысы) және Перси Реджинальд Стивенсен жариялады. Ол сондай-ақ: "Осы газеттерді шығару тәжірибесі, өйткені олардың күші мен ресурстары бар, бізді тарихи тұрғыдан анықтады" деп жазды. BWA уақыт өте келе өз қызметін кеңейтіп, абориген әйелдері құрған шағын кәсіпорындарды қаржыландыруды бастады. 1979 жылы ол Сайкстың Гарвард университетінде оқуы үшін қаражат жинады, ол америкалық университетті бітірген алғашқы абориген әйелі болды. Ол Норма Инграм және Мэрианн Бин Саллик сияқты басқа да қара әйелдердің білім алу мақсаттарына да көмектесті, олар екеуі де Гарвардта оқыды. BWA қоғамның назарын аударуға және Ширл ананың өмірі бойы басқаларға көмектесу арқасында жоғалту қаупі төнген үйінің ипотекасын төлеуге қажетті қаражатты жинауға үлкен үлес қосты. 1990 жылы Black Women's Action салықтан жеңілдік алатын ұйым ретінде тіркелді және өз атауын Білім берудегі қара әйелдер әрекеті қоры (BWAEF) деп өзгертті. Лэнгтон, Роб Брайант (кейін Bangarra-ның негізін қалаушысы), Джеки Хаггинс, Жилпия Джонс, Брайан Сирон және Лили Тувай қордың сенімділері болды. Абориген студенттеріне мақсаттарына жетуге көмектесу үшін қаражат негізінен жеке қайырымдылықтар мен қоғамдық жинау шаралары арқылы жиналды. 2003 жылы Сайкс ауырып, BWAEF қызметіне аз қатысты, бірақ қор 2006 жылға дейін жұмысын жалғастырды, содан кейін бірнеше жылға тоқтап қалды. 2008 жылдың соңында Сайкс Дэнни Гилберттен қорды қайта жандандыруды сұрады, ал Гилберт оның атын Роберта Сайкс Түпкілікті білім беру қоры (RSIEF) деп өзгертуді ұсынды. 2010 жылы Питер Уотерс (төраға), Джилпия Джонс, Ширин Маламуо, Марк Макмиллан, Ричард Поток және Николь Уотсон сенімділер ретінде тағайындалды, ал Поток атқарушы директор болып тағайындалды. RSIEF Сайкстың жұмысын жалғастырып, көптеген аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының студенттеріне шетелде магистратурада оқуға қолдау көрсетіп келеді. Сонымен қатар, қысқа мерзімді шетелде оқуға стипендиялар беру бағдарламасын жүзеге асырады.
During the 1970s Sykes, along with Sue Chilly (often spelt Chilli; from Brisbane), Marcia Langton, and Naomi Mayers, formed the Black Women's Action (BWA) group, which later evolved into the Roberta Sykes Foundation. BWA started publishing a monthly community newspaper for Aboriginal people, Koori Bina, also spelt Koori Bina (meaning "black ears"; also translated as "listen up"). Aboriginal journalist John Newfong, already established in mainstream media and inaugural editor and principal writer of quarterly magazine Identity (1971–1982) was also involved. The paper raised awareness of biased coverage of Indigenous issues in mainstream Australian media, and covered Aboriginal unemployment, health issues, and land rights, but struggled on minimal funding, relying on donations to keep going. It was later described as a "hard hitting, staunchly political newspaper". It criticised cuts to funding that affected Aboriginal organisations and the Fraser government's plans to dismantle Medibank. Along with other Indigenous publications, it covered stories in detail that were not found, or only superficially covered, in mainstream media, such as Aboriginal housing. Students at Aboriginal Islander Dance Theatre were taught publishing and writing skills to produce the newspaper, which eventually led to their assuming responsibility for its publication. The journal ran from June 1976 to June 1979, before running out of funds. A new magazine, AIM (Aboriginal and Islander Message or Aboriginal Islander Message), by Jack Patten (co founder of the Aborigines Progressive Association) and Percy Reginald Stephensen. She also wrote: "the experience of producing those newspapers within a hostile white environment because it has the power and resources, has historically defined us". BWA expanded its scope over time, and started funding small enterprises established by Aboriginal women. In 1979 it raised funds to pay for Sykes to study at Harvard University, where she became the first Aboriginal woman to graduate from an American university. It contributed to several other Black women's educational goals, including Norma Ingram and MaryAnn Bin Sallik, who both attended Harvard too. BWA played a crucial part in raising public awareness and funds to enable Mum Shirl to pay off the mortgage on her house she was in danger of losing, after giving so much to others throughout her life. In 1990, Black Women's Action became registered as a tax deductible entity, changing its name to Black Women's Action in Education Foundation (BWAEF) to reflect the change. Langton, Rob Bryant (later co founder of Bangarra), Jackie Huggins, Jilpia Jones, Brian Syron and Lili Tuwai became trustees of the foundation. Funds to assist Aboriginal students to achieve goals were raised mainly through small individual donations and community fundraising events. In 2003 Sykes became ill and participated less in BWAEF activities, but the foundation continued its work until around 2006, when there was an hiatus for a few years. In late 2008, Sykes asked Danny Gilbert to revive the foundation, and Gilbert suggested a change of name to the Roberta Sykes Indigenous Education Foundation (RSIEF). In 2010, Peter Waters (chair), Jilpia Jones, Shireen Malamoo, Mark McMillan, Richard Potok and Nicole Watson were appointed as trustees, with Potok also taking the role of executive director. RSIEF has continues Sykes' work, supporting a number of Aboriginal and Torres Strait Islander students to undertaking postgraduate study overseas. It also runs a program of bursaries to support short course overseas study.