Кіріспе

Фрэнсис Бэконның әйелі (1592–1650)
"Алиса Барнхэм және оның ұлдары" (шамамен 1557) суретінің бейнесі.

Элис Барнхэм, Сент-Олбанс виконтесі (14 мамыр 1592 – 1650) – ағылшын ғылыми философы және мемлекет қайраткері Фрэнсис Бэконның әйелі болған.

Отбасы

Ол 1592 жылғы 14 мамырда Бенедикт Барнхэм мен оның әйелі Дороти Смит отбасында дүниеге келді. Бенедикт Барнхэм (1559–1598) – Лондон саудагері, ол Лондон алдермені, Лондон шерифі (1591–1592) және ағылшын Парламентінің депутаты болған. Оның әкесі де бұрын шериф болған. Оның анасы Дороти немесе Доротея (1639 жылы қайтыс болған) – Хэмфри Амброз Смиттың қызы, ол Чипсайдтың маңызды саудагері және Елизавета патшайымына жібек пен барқытты ресми жеткізуші болған. Элис қыздардың отбасында екінші бала болды, оның әпкелері – Елизавета, Дороти және Бриджит; тағы бір әпкесі, Бенедикта, 16 күндік шала сәби кезінде қайтыс болды. Әкесі 1598 жылғы 4 сәуірде қайтыс болды, ол кезде Элисқа тіпті алты жасқа да толмаған еді, бірақ Элис, көрінеу, әкесінің сүйіктісі болған, себебі оның өсиеті мынадай сөздерді қамтиды:
«Мен қызым Элис Барнхэмға Эссекс графтығындағы Моулшам және Челмсфордтағы белгілі бір жерлерді жалға беруге бұйырамын. Егер Элис тұрмысқа шықпай қайтыс болса, онда осы келісімшартты үлкен қызым Елизаветаға беремін». Оның анасы да жақсы жағдайда қалды, жер мен күміс заттар мұраға қалды және 1598 жылғы 22 қарашада Вустерширдің сэр Джон Пэкингтонға тез үйленді. Джон 1625 жылы қайтыс болғаннан кейін, ол тағы екі рет үйленді, сол жылдың басында 1-ші Килмори виконты атанған Роберт Нидхэмге, ал ол 1631 жылы қайтыс болғанда Томас Эрскинге, Келли графына. Оның үлкен әпкесі Элизабет Барнхэм (1591–1623) Кастелхейвеннің 2-ші графы Мервин Тушетке үйленді, ол өзінің әдепсіздігімен танымал болды. Үшінші әпкесі Беконның досы сэр Джон Констеблге, ал төртінші әпкесі сэр Уильям Соамске үйленді.

Сүйісу және алғашқы неке

Әкесінің қайтысынан кейін Элис, королева Елизаветаның ұлы сүйіктісі болған сэр Джон Пэкингтон отбасында тәрбиеленді. Ол бірнеше жылдық иеліктерге ие болды, соның ішінде 1603 жылы Шотландиядан Англия тағына отыру үшін келген Англия королі Джеймс I-ді де қабылдады. Отбасының ең сүйікті үйі Лондонның Странд аймағында орналасқан еді. Бэконның хаттарында 3 шілде 1603 жылы Элис Барнхэм туралы айтылады, ол қалалық кеңесшінің қызы, он бір жасында ғана болған, менің көзімде әдемі бойжеткен. Олар үш жыл бойы құдаланып, 1606 жылдың 10 мамырында, Элис он төртке толмас бұрын, Лондонның солтүстігіндегі қала шетіндегі Сент-Марилебон капелласында үйленді, той Странд иелігінде өтті. Ол әкесінің мүлкінен жылына 220 фунт стерлинг табыс әкелді, ал анасы қайтыс болғаннан кейін одан да көп күтті. Альфред Додд, «Фрэнсис Бэконның жеке өмір тарихы» (Rider & Company: Лондон, 1949) кітабында, олардың некесі саяси болғанын айтады: Бэкон өзін үш жыл бұрын он бір жасар қызбен (Элис Барнхэм) келісімге дайындығымен мемлекеттік қызметтен толығымен шеттесуден сақтап қалды. Ол енді патша мен Сесилмен жасаған келісімі бойынша он үш жасар «әдемі бойжеткенге» үйленіп, мемлекеттік лауазымдарға жол ашатын еді.

Фрэнсис Бэконмен неке

Бэконның ерте некелік өмірі бірнеше рет сэр Джон Пэкингтон мен Дороти арасындағы жанжалдармен бұзылды, Дороти өзінің күшті күйеуінің ұлына шағымданғанда, ал Фрэнсис Бэкон олардың арасына ара түруге тырысты. Бірде Бэкон тіпті Жоғарғы Комиссияның судьясы болды және Джонды түрмеге қамаған Доротидің Джонға қарсы сот талабын қабылдамауға мәжбүр болды. Замандастары Элис Бэкон мен оның анасы Доротидың екеуінің де әсемдікке құмарлығын және байлық пен билікке деген қызығушылығын айтты. Дегенмен, неке басталысында Бэконның ақшасы жетерлік болды, ол "оның құлағына әшекей тастар төкті" және әсемдеуге көп ақша жұмсады. Билік те қол жетімді болды, 1617 жылдың наурыз айында Фрэнсис Бэкон Англияның уақытша регенті болып тағайындалғанда, Леди Бэконды елдегі бірінші ханым деп жариялаған құжат жасалды, ол барлық басқа баронессалардан жоғары тұрды (оның заңға қол қойылғаны белгісіз). Олардың некесінен бала болған жоқ. 1620 жылы ол Джон Андерхилл және Николас Бэкон атты Йорк Хаусының (Бэконның Лондондағы мүлігі) қызметкерлерімен танысты. Оның Андерхиллмен жасырын қарым-қатынаста болғаны туралы әңгіме тарады. Андерхилл 1597 жылы Уильям Шекспирге Нью-Плейс үйін сатқан Уильям Андерхиллдің туысы болды. 1621 жылы Бэкон, енді Виконт Сент-Олбанс атанған, пара алуда айыпталды, оған ауыр айып салынды және Парламенттен және барлық лауазымдарынан алынды. Леди Бэкон жеке түрде Бэкингем маркизіне Бэконның жалақысының және зейнетақысының бір бөлігін қайтаруды өтінді, бірақ нәтиже болмады. Олар 1622 жылы Йорк Хаусын жоғалтып, қаладан кетіп қалды. Некедегі шиеленіс күшейіп бара жатқаны туралы хабарлар пайда болды, бұл Алисаның бұрынғыдай көп қаржылық мүмкіндіктерге ие болмауынан туындаған болуы мүмкін деген болжамдар айтылды. Алиса атақ-даңқ пен байлыққа құмар еді, ал ақша қоры таусылғанда, ақшаның қайда жұмсалып жатқаны туралы үнемі шағымданатын болды. 1625 жылы Бэкон әйелінен алыстады, оның Андерхиллмен адалсыздық жасағанына сенді. Ол өсиетнамасын қайта жазды, ол бұрын оған өте жомарт болған, оған жерлер, мүлік және кіріс қалдырған, оларды жою үшін:
Мен бұрынғы өсиетнамамда әйеліме берген, сыйлаған, тағайындаған немесе уәде еткеннің бәрін, әділ және маңызды себептермен толығымен жоққа шығарып, күшін жоямын және оны тек заңмен берілген құқығына қалдырамын.

Джон Андерхиллмен қайтадан некеде

1626 жылы 9 сәуірде Беконның пневмониядан қайтыс болғаннан кейін екі аптадан да аз уақыт өткен соң, Элис, Сент-Олбанс ледисі, 1626 жылы 20 сәуірде Лондонның Сент-Мартин шіркеуінде король сарайының қызметкері Джон Андерхиллге тұрмысқа шықты. Ұзақ өтпей, 1626 жылы 12 шілдеде Англия королі Карл I оны Оатлендсте рыцарь дәрежесіне көтерді. Олар Гертфордширдегі Сент-Олбанс қаласындағы "Олд Горхамбери" үйінде бірге тұрды. Виконтесса Сент-Олбанс, өзін осылай атауды қалаған, некедегі көп уақытын Канцеляриядағы сот ісімен, мүлік дауларымен өткізді. Алғашқы жыл бұрынғы күйеуінің мүлкіне қатысты болды, Беконның қалған мүлкін алуға тырысты, бірақ оның үлкен қарыздары бар еді. Оған күйеуінің інісі, сенімді тұлға ретінде мүлкінің бір бөлігін ұстаған сэр Джон Констебл қарсылық көрсетті. 1628 жылы ол қайтыс болған әкесіне тиесілі мүлік үшін сотқа жүгінді. 1631 жылы ол күйеуімен бірге Грей Инннің Николас Бэконына қарсы сотқа шағымданып, ол сэр Джон Андерхиллдің немересіне үйленген еді. Бэкон Андерхиллге үлкен күйеулік және кең аумақты мүлік туралы келісімге қол қоюға мүмкіндік берді, соның ішінде Элисқа тиесілі мүлік те бар еді, оған сэр Джонның құқығы болмады және ол оның өлімінен кейін ғана мұрагерлікке ие бола алатын еді. Олардың сотқа берген өтінішінде Бэкон Андерхиллді "дегенге жақын толық саңырау болған және оның көзінің нашарлығы мен басының осалдығына байланысты, мұндай жазбаларды көп қиындықсыз оқи алмаған" деп алдап, мазмұнын білмей қағазға қол қойғызғандығы айтылды. 1639 жылы Виконтесса Сент-Олбанс пен сэр Джон Андерхилл арасы суытылып, бөлек тұра бастады. Кейінірек болған сот ісінде Андерхилл оның өлімінен кейін Роберт Тирреллді, немесе Тюрреллді, осы махаббатты тоқтатуға кінәлады. 1642 жылғы өсиеті бойынша ол мүлкінің жартысын Тюрреллге, ал қалған мүлкін жүрек туысы Стивен Сомске қалдырды. Ол 9 шілде 1650 жылы Бедфордширдегі Эйворттың ескі шіркеуінде анасы мен әпкесі, леди Дороти Констеблдің қасында жерленді.