Кіріспе

Сааджид Мұхаммед Бадат (28 наурыз 1979 жылы туған) – аяқ киіміне жасырылған бомбамен ұшақты жарылуға әрекет ету жоспарлағаны үшін 13 жылға бас бостандығынан айырылған британдық террорист. Бадат бұл жоспарды іске асырмады. Оның құтты жолдасы Ричард Рид сәттіліксіз бомбасын жарылуға тырысып, қазір АҚШ-та мерзімі белгіленбеген бас бостандығынан айыру жазасын өтеп жатыр.

Радикалдылық

Бадат өзінің білімін Глостердегі Крипт мектебінде бастады. Содан кейін Бадат Ланкаширдегі ислам колледжінде оқуға түсті; 1999 жылдан бастап ол Пәкістандағы медреседе білім алды. Тергеушілер оның сол жерде «Аль-Каида» жақтастарының ықпалымен радикалданғанын айтады. Ол Пакистанда және, мүмкін, көрші Ауғанстанда жаттығудан өткен деп саналады. Сол жерде ол тағы бір британдық азамат Ричард Рид және «Аль-Каида» әскери қолбасшысы Мохаммед Атефпен кездескен. Бадат 2001 жылдың басында Ұлыбританияға қайтып келді, бірақ «Бобу» деген жетекшісімен (тюнистік футболшы Низар Трабельси деп саналады) электрондық пошта арқылы байланысын жалғастырды.

Салдары

Ридтің миссиясының сәтсіздігіне және оның тұтқындалуымен сотталуына байланысты Бадат үнсіз қалды және Блэкбернде исламдық зерттеулерін жалғастырды. Ол Пәкістандағы байланыс адамымен байланысын үзіп қойған сияқты, бірақ Глостердегі Сент-Джеймс көшесіндегі үйінде аяқ киім бомбасының бөліктерін сақтап қалды (детонатор төсегінің астында, жарылғыш зат дәліздің шкафында). Құпия барлау ақпарына сүйене отырып, полиция 2003 жылдың қараша айында үйді тінтіп қарады. Олар жасырылған бомба бөліктерін тапты (олар айналасындағы үйлерден 100-ден астам отбасын эвакуациялады) және Сааджид Бадатты қамауға алды.

Сотталу және бас бостандығынан айыру

2005 жылдың 28 ақпанында Лондондағы Олд Бейлиде Бадат АҚШ бағытындағы ұшақты жоюға жасалған қастандыққа қатысқаны үшін өзін кінәлі деп мойындады. 22 сәуірде Бадат 13 жылға бас бостандығынан айырылды. Жазаны жариялаған судья Фулфорд Бадаттың қастандықтан бас тартуы оған жеңіл жаза беруге негіз болғанын айтты. "Осындай жағдайларда қылмыстан бас тарту – бұл маңызды жеңілдетуші фактор", - деді ол. Егер Бадат бас тартпаған болса, судья оған өмір бойына түрме жазасы берілер еді. 2012 жылы британ үкіметі Бадаттың 2010 жылдың наурыз айында түрмеден босатылғанын мәлімдеді. Лейбористтік партиядан депутат Кит Ваз Тереза Мейден Бадатты қайта қоныстандыруға және телефон мен интернетпен жабдықталған кеңсе ұсынуға салық төлеушілердің ақшасын жұмсау туралы келісімге қатысты сұрақтар қойды.

Аяқ киімдегі бомба туралы куәлік

Сааджид Бадат 2014 жылдың наурызында Нью-Йорктегі Сулейман Абу Гаит (Осама бен Ладеннің күйеу баласы) сот процесінде (Ұлыбританиядағы жасырын уақытша жайылымынан бейнебайланыс арқылы) куәлік берді. Ол Ауғанстанда болған кезінде (2001 жыл) 4-5 малайзиялық террористер тобына аяқ киім бомбаларын беру туралы тапсырма алғанын, олардың бірінің ұшқыш болғанын мәлімдеді. Бадат оларға өзі жасаған аяқ киім бомбаларының біреуін бергенін хабарлады.