Кіріспе

Бостон мэрінің аттас американдық актері (1925–2016)

Хью О'Брайан (шын аты Хью Чарльз Крамп; 19 сәуір 1925 жыл – 5 қыркүйек 2016 жыл) – американдық актер және гуманист, ең белгілісі ABC батыстық телесериалы «Уайетт Эрптің өмірі мен аңызы» (1955–1961) мен NBC әрекет телесериалы «Іздеу» (1972–1973) фильмдеріндегі басты рөлдерімен танымал. Оның танымал фильмдерінің қатарында Агата Кристидің «Он кішкентай үнді» (1965) романының бейімделуі бар; сонымен қатар ол Джон Уэйннің соңғы фильмі «Атқан адам» (1976) фильмінде маңызды рөл орындады. Ол жоғары сынып оқушылары үшін коммерциялық емес жастар лидерлігін дамыту бағдарламасы – Хью О'Брайан Жастар лидерлігі қорын құрды. О'Брайан 1958 жылы дәрігер және теолог Альберт Швайцермен ұзақ сапардан кейін бағдарламаны құрғаннан бері 500 000-нан астам студентке көмек көрсетті.

Ерте өмір және әскери қызмет

О'Брайан Хью Чарльз Крамп Нью-Йорк штатының Рочестер қаласында, АҚШ Теңіз корпусында офицер болып қызмет еткен Хью Джон Крамп пен Эдит Лилиан (Маркс) Крамптың ұлы болып дүниеге келді. О'Брайан бір кезде әкесін "Мен таныған ең қатал адамдардың бірі" деп сипаттаған, бұл оның әскери салаға деген қызығушылығын тудырды. О'Брайан шамамен бес жасқа толғанда, 1930 жылдары ата-анасымен бірге Ланкастерге (Пенсильвания) көшті. Оның әкесі Ланкастерде штаб-квартирасы орналасқан Армстронг Корк компаниясының бас директоры болды.

Карьераның басталуы және есімнің өзгеруі

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, Крамп заңгер болуды жоспарлады және 1947 жылдың күзінде Йель университетіне қабылданды. Оған дейін ол Голливудта тұрып, актрисамен кездесіп жүрген. Ол Сомерсет Моэмнің "Үй мен сұлулық" пьесасының репетицияларына қатысты. Басты рөлді сомдауға тиіс актер келмеген соң, режиссер Айда Лупино одан мәтінді оқып беруін сұрады. Ол рөлді алды, пьесаға зор мақтаулар берілді, сосын агенттен келісімшарт ұсынысы келіп түсті. Крамп атын өзгертті, себебі бағдарламада оның аты қатемен "Хью Крэп" деп жазылған еді. Кейін ол былай деді: "Сол кезде мен өмірім бойы "Хью Крэп" деп танылуды қаламаймын деп шештім, сондықтан анамның тегі О'Брайенді алдым, бірақ олар оны "О'Брайан" деп қате жазыпты, мен де солай қалдыруға шешім қабылдадым".

Уайт Эрп және теледидар мансабы

Ол 1955 жылы дебют жасаған ABC Western телесериалындағы «Уайатт Эрптің өмірі мен аңызы» атты туындыдағы аңызға толы заңгер Уайатт Эрп рөлін ойнауға таңдалды. Өзінің кейіпкерін дамытуға көмектесу үшін О’Брайан Стюарт Н. Лейктің «Уайатт Эрп: Шекаралық маршал» кітабын сатып алды. Ол сондай-ақ алғашқы екі жыл бойы шоуда кеңесші болған Лейкпен қарым-қатынас орнатты. Сериал, «Gunsmoke» және «Cheyenne» сериалдарымен бірге, сол жылы дебют жасады, «ересектерге арналған вестерн» теледидар жанрын қалыптастырып, моральдық үгіттеуден гөрі кейіпкерлерді дамытуға басымдық берді. Көп ұзамай ол теледидардағы ең жоғары рейтингті бағдарламалардың біріне айналды. Алты жыл бойы «Уайатт Эрп» АҚШ-тың үздік ондығына тұрақты түрде еніп отырды. Он жылдар өткен соң, ол телесериалдың екі эпизодында рөлін қайта ойнады: «Guns of Paradise» (1990), «The Gambler Returns: The Luck of the Draw» телефильмі (1991) және «Wyatt Earp: Return to Tombstone» тәуелсіз фильмі (1994), соңғысы жаңа түсірілген материалдарды және түпнұсқа сериалдан түсті мұрағаттық кадрларды біріктірді. О’Брайан 1950 және 1960 жылдары басқа да бағдарламаларда жиі пайда болды, оның ішінде «The Nat King Cole Show», «The Jackie Gleason Show», «The Ed Sullivan Show» және «The Dinah Shore Chevy Show» (барлығы 1957 жылы). Ол Джек Паланстың «Жердегі ең ұлы шоу» атты ABC цирк драмасында ойнады. Сондай-ақ ол 1963 жылы «Перри Мейсон» эпизодында «қонақ адвокат» рөлінде пайда болды, оның жұлдызы Реймонд Берр шағын хирургиялық араласудан кейін қысқа мерзімге жұмыстан босатылды. Ол 1964 жылы «The Hollywood Palace» эпизодтарында және 1965 жылы рок-музыкалық «Shindig!» сериалдарында қонақ жүргізуші болды. Ол CBS телеарнасының «Password» және «What's My Line?» бағдарламаларында қонақ сарапшы ретінде қатысты және соңғы бағдарламада үш рет құпия қонақ ретінде пайда болды. 1971 жылы ол «Probe» атты телепилотты түсірді, онда ол құнды заттарды қайтарумен айналысатын компанияның жоғары технологиялық (сол кезге қарай) агентінің рөлін ойнады. Пилот О’Брайан үшін «Search» атты сериалды тудырды, ол бір маусым (1972–1973) көрсетілді. 1999 және 2000 жылдары ол Дик Ван Паттен, Дебора Уинтерс, Ричард Раундтри және Ричард Андерсонмен бірге «Y2K World in Crisis» мини-сериалында ойнады.

Кино мансабы

Актер көптеген фильмдерде ойнады, соның ішінде "Рокетшип ХМ" (1950), "Заңсыз ру" (1953), "Шоу-бизнес – ең үздік бизнес" (1954), "Ақ қауырсын" (1955), "Менімен бірге ұш" (1963), "Махаббаттың көп жағы бар" (1965), "Қауіпті жол" (1965), "Он кішкентай үндік" (1965) және "Амбуш-Бэй" (1966). Сахнада Элвис Пресли Лас-Вегас Хилтон қонақүйіндегі қойылымда О'Брайанды көрермендерге таныстырды, бұл сәт "Апрельдің ақыны" атты тікелей концерттік CD-сінде сақталған. О'Брайан 1977 жылы "Фантазия аралы" телесериалының екі сағаттық премьерасында маңызды рөлді ойнады. Джон Уэйннің соңғы фильмі "Атқан адам" (1976) фильмiнде оның өлтірген соңғы кейіпкері оның рөлі болды. О'Брайан Брюс Лиге ұқсас актермен айқас сахналарында түсті, бұл Лидің аяқталмаған, даулы "Өлім ойыны" фильмінде болды. О'Брайан 1990 жылдардағы үш жобада Уайт Эрп рөлін қайта ойнады: "Жәннаттың қарулары" (1990) және "Қомаршының оралуы: Жеребе тарту" (1991) фильмдерінде, сондай-ақ тәуелсіз фильм "Уайт Эрп: Томбстоунға оралу" (1994) фильмінде Джин Барримен бірге заңгер Бэт Мастерсон рөлін ойнады. Ол сонымен қатар "Егіздер" (1988) комедиясында Дэнни ДеВито мен Арнольд Шварценеггердің әкесі рөлінде эпизодтық түріде пайда болды.

Жеке өмір және өлім

2006 жылы 25 маусымда 81 жасында О'Брайан 18 жылдан бері танысқан Вирджиния Барберге (шамамен 1952 жылы туған) үйленді; бұл оның өміріндегі тұңғыш және жалғыз некесі болды. Салтанат Forest Lawn Memorial Park ескеру паркінде, Роберт Шуллердің басшылығымен өтті. Барбер бұрын бір рет үйленген, кәсібі бойынша мұғалім. Жұбайлар бал айларын Оксфорд университетінде философияны зерттеп өткізді. О'Брайан "белсенді сана, белсенді денедей маңызды" деп есептегенін айтты. О'Брайан фотограф Адина Эткеспен болған қарым-қатынасынан Хью Дональд Крамп есімді бір ұлға ие болды. О'Брайан 2016 жылдың 5 қыркүйегінде Калифорния штатындағы Беверли-Хиллс қаласындағы үйінде 91 жасында дүние салды. Осыдан кейін үш адам О'Брайанның әкесі екенін алға тартты.

Хью О'Брайан жастар көшбасшылығы қоры

О'Брайан өмірінің көп бөлігін Хью О'Брайан Жастар көшбасшылығы қорына (HOBY) арнады, ол жоғары сынып оқушылары үшін коммерциялық емес жастар көшбасшылығын дамыту бағдарламасы болып табылады. HOBY жыл сайын 50 штат пен 20 елдегі 70-тен астам көшбасшылық бағдарламасы арқылы 10 000 орта мектептің екінші курсында оқитын оқушыларды қолдайды. 1958 жылдан бері 500 000-нан астам жас HOBY бағдарламаларына қатысты. Америка Құрама Штаттарындағы әрбір орта мектептен бір екінші курста оқитын оқушы, "елші" деп аталады, олар штаттық немесе аймақтық HOBY семинарына қатысуға шақырылады. Әр семинардан студенттерге (халық санына байланысты) Дүниежүзілік көшбасшылық конгресіне қатысу мүмкіндігі беріледі. 2008 жылы 50 штаттан және 20 елден 500-ден астам елші қатысты. HOBY идеясы 1958 жылы О'Брайанның Африкадағы әйгілі гуманитарлық дәрігер Альберт Швайцермен өткізген тоғыз күндік сапарынан туындады. Дәрігер Швайцердің пікірінше, "білім берудегі ең маңызды нәрсе – жастарды өздері ойлауға үйрету".