Георг Гензельт: Неміс композиторы және пианистісі

Кіріспе

Неміс композиторы және пианиношы Георг Мартин Адольф фон Хензельт (9 мамыр 1814 – 10 қазан 1889) – неміс композиторы және виртуоз пианиношы.

Өмір

Хензельт Бавариядағы Швабах қаласында дүниеге келген. Үш жасында скрипканы, ал бес жасында Джозеф фон Фладтың (1778–1843) сабағында фортепианоны ойнауды бастады. Ол композицияны Франц Данци, Аббат (Джордж Жозеф) Фоглер, Джозеф Грацтан алды, ал фортепианоны Франц Лаускадан (кейін Мейербер, Феликс және Фанни Мендельсонды оқытқан) үйренді. Концерттік дебюті Мюнхендегі Одеонда өтті, онда ол Моцарттың до мажорлық концерттерінің бірінің ашылу Аллегросын, Вебердің «Эрлихшюц» операсының тақырыбындағы вариациялармен еркін фантазиясын және Калкбреннердің рондосын орындады. Фладтың Бавария королі Людвиг I-ге тигізген ықпалы арқасында Хензельт 1832 жылы Ваймарда Иоганн Непомук Хуммельден бірнеше ай бойы сабақ алуға қаржылай мүмкіндік алды. Сол жылы ол Венаға барды, онда Саймон Сехтерден (кейін Антон Брукнердің мұғалімі) композицияны оқыды және концерттік пианист ретінде танылды. 1836 жылы денсаулығын жақсарту үшін Германияның ірі қалалары бойынша ұзақ сапар жасады. 1837 жылы ол Бреслауда қоныстанды, онда Розалия Фогельге үйленді, бірақ келесі жылы Санкт-Петербургке көшіп келді, онда бұрынғы сапарлары оны құшақ жайып қарсы алды. Ол сарай пианисті және Императорлық әйелдер институтында музыкалық зерттеулер инспекторы болды, 1876 жылы дворян титулы алды. Хензельт көбінесе жазғы демалысын Германияда өткізді. 1852 және 1867 жылдары Англияға сапар шекті, бірақ соңғысында көпшілік алдында өнер көрсетпеді. Бірде ол Хензельттың әйгілі легатосын жетілдіру үшін жасаған қажырлы еңбегін айтып: «Егер қаласам, мен де осындай жұмсақ есіктерге ие болар едім» деді. Хензельттың келесі буын ресейлік пианистерге тигізген әсері зор болды. Хензельттың ойнауы мен оқытуы Джон Филд егіздерінен өркендеген орыс музыка мектебінің дамуына үлкен үлес қосты. Сергей Рахманинов оны жоғары бағалады және өзінің маңызды ұстаздарының бірі деп есептеді. Ол өзінің шығармаларында, сондай-ақ Карл Мария фон Вебер мен Фредерик Шопеннің туындыларында шеберлік танытты. Оның фа минорындағы фортепиано концерті, Op. 16 бір кезде Еуропада жиі орындалды, ал көптеген құнды этюдтерінің ішінде F-диез мажордағы «Si oiseau j'étais» этюді аса танымал болды. Бір кезде Хензельт Санкт-Петербург консерваториясының директоры Антон Рубинштейннен кейін екінші орында тұрды. Дегенмен, ұзақ өмір сүргеніне қарамастан, Хензельт отыз жасқа келгенде композиторлық қызметін тоқтатты. Бұл себептер әлі анықталған жоқ. Сахналық қорқыныш, тіпті паранойяға дейін жеткен, оны отыз үш жасында концерттік өнерден кетуге мәжбүр етті.

Henselt was born at Schwabach, in Bavaria. At the age of three he began to learn the violin, and at five the piano under Josephe von Flad (1778–1843), who had trained in composition with Franz Danzi, Abbé (George Joseph) Vogler, Joseph Graetz and studied piano with Franz Lauska (who later coached Meyerbeer, Felix and Fanny Mendelssohn). His concert debut was at the Odeon in Munich, where he played the opening Allegro to one of Mozart's C major concertos, a free fantasy with variations on a theme from Weber's Der Freischütz, and a rondo by Kalkbrenner. It was through Flad's influence with King Ludwig I of Bavaria that Henselt was provided the financial means to undertake further study with Johann Nepomuk Hummel in Weimar in 1832 for some months. Later that year, he went to Vienna, where, besides studying composition under Simon Sechter (the later teacher of Anton Bruckner), he was successful as a concert pianist. In 1836, to improve his health, he made a prolonged tour through the chief German towns. In 1837, he settled at Breslau, where he had married Rosalie Vogel—but the following year migrated to Saint Petersburg, where previous visits made him welcome. He became court pianist and inspector of musical studies in the Imperial Institute of Female Education, and was ennobled in 1876. Henselt usually spent summer holidays in Germany. In 1852, and again in 1867, he visited England, though in the latter year he made no public appearance. Once he commented on the lengths Henselt took to achieve his famous legato, saying, "I could have had velvet paws like that if I had wanted to." Henselt's influence on the next generation of Russian pianists was immense. Henselt's playing and teaching greatly influenced the Russian school of music, developing from seeds planted by John Field. Sergei Rachmaninoff held him in very great esteem, and considered him one of his most important influences. He excelled in his own works and in those of Carl Maria von Weber and Frédéric Chopin. His Piano Concerto in F minor, Op. 16 was once frequently played in Europe, and of his many valuable studies, the Étude in F sharp major Si oiseau j'étais, was very popular. At one time Henselt was second to Anton Rubinstein in the direction of the Saint Petersburg Conservatory. However, despite his relatively long life, Henselt ceased nearly all composition by the age of thirty. The reasons are unclear. Chronic stage fright, bordering on paranoia, caused him to withdraw from concert appearances by age thirty three.

Оркестрлік

"Quand je quittai la Normandie" әніне Вариациялар, Мейербердің "Robert le diable" операсынан, Op. 11 (1840)
Ф-минор фортепиано концерті, Op. 16 (1847)

Палата

Дуэт, Op. 14, виолончель және фортепианоға арналған (1842)
А минорындағы фортепиано триосы, Op. 24 (1851)