Кіріспе

17 ғасырдағы жазушы Генри Уортон (9 қараша 1664 – 5 наурыз 1695) – ағылшын жазушысы және кітапханашы.

Өмір

Уортон 2-ші барон Уортоннан (1520–1572) тегін алып, Норфолк қаласы, Уорстедтің викарі Рев. Эдмунд Уортонның ұлы болды. Уорстедте дүниеге келген ол әкесінен, содан кейін Кембридждегі Гонвилл және Каиус колледжінде білім алды. Оның еңбекқорлығы да, қабілеті де ерекше болды және университеттегі карьерасы сәтті аяқталды. 1686 жылы ол шіркеу тарихшысы Рев. Уильям Кейвқа (1637–1713) қызмет етті, оның әдеби еңбектеріне көмектесті; бірақ оның көмегі жеткілікті бағаланбағанын сезіп, бұл қызметтен ерте бас тартты. 1687 жылы ол диаккон болып тағайындалды, ал 1688 жылы Кентербери архиепискобы Уильям Санкрофтпен танысты. Архиепископ Уортонның мінезі мен қабілетін жоғары бағалап, оны өзінің жеке хатшыларының бірі етіп тағайындады және оған Сандридж және содан кейін сол округтегі Чартем приходтарын ұсынды. 1689 жылы ол Вильгельм III және Мэри II-ге адалдық серт берді, бірақ епископ Бернеттің Реформация тарихына қатысты өткір сын жазды, және епископтың қарсылығының салдарынан Англия шіркеуінде одан әрі жоғарылау мүмкін болмады. Ол 5 наурызда 1695 жылы қайтыс болды және Вестминстер аббаттығында жерленді.

Шығармалары

Уортонның ең маңызды еңбегі – Англияның архиепископтары мен епископтарының өмірбаяндары жинағы, «Anglia Sacra» деп аталатын бұл еңбек 1691 жылы екі томдық түрінде жарық көрді. Олардың бір бөлігін Уортонның өзі жазса, қалғандары ерте замандағы авторлардың еңбектерінен алынған. Олардың ішінде Стивен Бирчингтонның «Vitae Archiepiscoporum Cantuariensium» кітабы да бар. Реформация тарихына жасаған сыннан басқа, оның өзге де жазбаларына мыналар кіреді: «Діни қызметкерлердің ұялдаспауы туралы трактат» (1688); «Игнатий Лойланың өміріне байланысты Рим шіркеуінің ынтасы туралы бірнеше ойлар» (1688); және «Көптеп қызмет етуді қорғау» (1692, жаңа редакциясы 1703). Ламбет сарайы кітапханасында Уортонның он алты томдық қолжазбалары сақталған. Уильям Стаббс оны «осы тамаша адам» деп сипаттап, Уортонның ағылшын шіркеуі тарихын түсіндіруде «бұрынғы және кейінгі ешкімнен артық еңбек еткенін» айтады. Уортонның өмірі туралы мәліметтер Джордж Д’Ойлидің «Уильям Санкрофттың өмірі» (1821) кітабында келтірілген.