Кіріспе

Ағылшын драматургі және ақыны сэр Генри Тейлор (18 қазан 1800 – 27 наурыз 1886) – ағылшын драматургі және ақыны, Колониялық кеңседе қызметкер болған, сондай-ақ көрнекті әдебиет қайраткері.

Ерте өмір

Генри Тейлор 1800 жылғы 18 қазанда Бишоп Миддлхэмде дүниеге келді. Ол Джордж Тейлор аға мен Элеонора Эшворттың үшінші ұлы болды, анасы оның нәресте кезінде қайтыс болды. Әкесі 1818 жылы Джейн Миллсқа үйленді, содан кейін отбасы Виттон-ле-Уэрге көшті. Джордж Тейлор ағаның досы Чарльз Арбутнот Генри Тейлор мен оның ағасы Джордж Тейлор кішіге Лондоннан жұмыс тауып берді. 1817 жылы олар екінші ағасы Уильяммен бірге Лондонға сапарлады. Бірақ көп ұзамай үш бауыр да тиф ауруына шалдықты, нәтижесінде екі інісі екі апта ішінде қайтыс болды. Тейлор 1869 жылғы туған күніне орай Святого Михаила и Святого Георгия орденінің (KCMG) командор-рыцары атағымен марапатталды. Хейдің ізбасарлары Джеймс Стивен, Герман Меривал және Фредерик Роджерс болды. Хей, Стивен, Тейлор және осы кеңседе жұмыс істеген Джеймс Спэддингтің әрқайсысы реформа ұсынды. 1830 жылдары Тейлор мен Стивен виконт Хауиктің аболиционистік көзқарастарын қолдады, осының салдарынан Стивен Хейді алмастырды. Тейлор 1886 жылғы 27 наурызда дүние салды. 1823 жылғы қазан айында Лондонға оралғанда, ол Гиффорд Лорд Джон Рассел туралы тағы бір мақаласын жариялағанын көрді. Тейлор «Лондон журналына» да материалдар жазған және редакторлық қызметке ұсыныс алған. Фенвик өзі жазушы болмаса да, оның достығы Тейлор мен Вордсворттың шығармаларына есімде қалған әсер етті. Генри Тейлор өзінің өмірбаяндық еңбегінде: «Менің жазбаларымда оның ойлары көп. Мен одан да көп болғанын қаладым; және оның ойларын өзінің жазбаларында қалдырғанын қаладым», – деп жазды.

Тейлордың еңбегі оған әдеби достарды да сыйлады: Томас Хайд Вильерстің және оның әріптесі Джеймс Стивеннің төңірегіндегі адамдар. Вильерс арқылы ол Чарльз Остин, Джон Стюарт Милл және бірнеше бэнтисттермен танысты. Милл құрастырған пікірсайыс клубында олардың көзқарастарына қарсы сөз сөйледі. Сондай-ақ, оларды Вордсворт пен Саутимен жеке кездесуге шақырды. Карлайлдың Тейлордың «көзді ашар шындығы» туралы пікірін редактор Джеймс Энтони Фроуд «құштарлық» деп қате түсірді. Ол Джон Стерлингті де білді және Францияның Людовик Филипп сарайына барғанда Фанни Троллоппен танысты. Тейлор Саутидің ресми өмірбаяншысы болуға ниеттенді. Саутидің екінші некесі, Каролина Энн Боулзбен болған отбасылық жанжал оны Вордсворттар мен Боулзға қарсылармен бірге болды. Ол Саутидің әдеби мұрагері атанды.

Шығармалары

Уиттон қаласында Тейлор «The Cave of Ceada» атты туындысын жазды, ол «Quarterly Review» журналында жарияланды. Тейлор көптеген пьесалар жазды, оның ішінде «Исаак Комнен» (1827) және «Филип ван Артевельде» (1834) кіретін. Соңғысы оған атақ әкеліп, Шекспирмен салыстыруларға себеп болды. 1845 жылы лирикалық өлеңдер жинағы жарық көрді. Оның «Мемлекеттік қайраткер» (1836) атты эссесі азаматтық қызметтің жұмыс істеуін сатиралық тұрғыдан бейнелегендіктен, қызу пікірталас тудырды. Тейлор 1885 жылы өзінің өмірбаянын жариялады, онда Вордсворт, Саути, Теннисон және Уолтер Скотттың портреттері орын алды. Онда ол Ричард Уэтелидің оны «қайта жанданған Бекон» деп бағалағанын, өлең жазудан гөрі маңызды шаруалары бар екенін (мұны әйелдерге қалдыруға болатын) айтты. Оның «Эдвин - әдемі» атты өлеңінде Чарльз Эллиот Атульф графы рөлінде бейнеленген. Чарльздың інісі Томас Фредерик Эллиот Колониялық кеңседе әріптесі болды. Мысалы, Дж. Г. Локхарт «Филип Ван Артевельде» Тейлорға «өз заманының нағыз суретшілерінің қатарында орын» бергенін мәлімдеді, ал 1868 жылы Дж. Х. Стирлинг Роберт Браунингтің барлық туындыларынан Филипті жоғары бағалады. Дегенмен, қазіргі заманғы әдебиет тарихшылары Тейлордың поэзия және драмадағы жетістіктерін көбінесе назардан тыс қалдырып, оның әдеби сыншы ретіндегі маңыздылығын атап көрсетеді. Ол стильдік қарапайымдылық, жалпы халыққа түсінікті тақырыптар мен поэзиялық туындылардағы ақыл-ой тәртібін қатысты қолдады, сондай-ақ нақты және логикалық құрылымға ерекше мән берді.

Неке және отбасы

Тейлор 1839 жылдың 17 қазанында Томас Спринг Райстың қызы, Брэндонның 1-ші бароны Монтейгл Теодосия Элис Спринг Райсқа үйленді. Олардың бес баласы болды, соның ішінде биограф Ида Элис Эшворт Тейлор да бар еді.

Кітаптардағы тараулар

Сонымен қатар: Алдын ала қарау.