Британдық электр пойыздары: Class 321 моделінің тарихы

Кіріспе

Британдық электрлі көп бірлік (EMU) пойызы

British Rail Class 321 – 1988-1991 жылдар аралығында Network SouthEast және Regional Railways үшін үш партияда British Rail Engineering Limited-тің York Carriage Works компаниясы құраған электрлі көп бірлік (EMU) жолаушылар пойызы. Бұл класс ауыспалы ток (AC) жүйесімен электрлендірілген. Бұл үлгі сәтті болды және Class 320 және Class 322 класс пойыздарының жасалуына әкелді. Британдық теміржолы жекешелендірілгеннен кейін түрлі пойыздарды пайдаланатын компаниялар үшін қызмет еткеннен соң, олар 2023 жылдың сәуір айына дейін Greater Anglia компаниясымен пайдаланылды. Олардың кейбіреулері Class 320 класына түрлендіріліп, қазір ScotRail компаниясымен пайдаланылуда.

Сипаттама

Үш топтама құрастырылды. Бірінші екеуі Лондон Ливерпуль-стрит және Лондон-Эстон бағыттарындағы қызметтерде жұмыс істеу үшін Network SouthEast секторына, ал үшіншісі Лидстен Батыс Йоркшир жолаушылар тасымалы басқармасының қызметтерінде пайдалану үшін аймақтық теміржолдарға арналған. British Rail жекешелендірілуінің аясында, 1994 жылдың сәуір айында осы топтың меншігі British Rail компаниясынан Eversholt Rail Group компаниясына өтті. Кейін тағы 20 бірлікке тапсырыс берілді. Бөлмелер 321301–321366 нөмірлерімен белгіленді. DTSO вагоны жүргізуші кабинасы мен алғашқы есіктер арасындағы кішкентай аймақпен жабдықталған, оны посылкалар немесе багаж тасымалдау үшін пайдалануға болады; бұл сол вагонның алдыңғы жағындағы бірлік нөмірінен кейін "P" әрпімен көрсетілген.

321/4 класы

1988 жылдың қазан айында тағы 30 вагондан тұратын екінші партияға тапсырыс берілді. Олардың 25-і Great Eastern Main Line бағытында, ал 5-еуі West Coast Main Line бағытында жұмыс істеуі жоспарланған, бірақ шындығында барлығы Bletchley TMD депосына соңғы бағытта пайдалану үшін жеткізілді. Одан кейін тағы 18 вагон келді. /3 подкласындағы вагондар сияқты, DTSO вагондары да бірлік нөміріне "P" әрпін қосу арқылы белгіленген жүк бөлімімен жабдықталған. Бұл вагондар West Coast Main Line бағытындағы қала маңындағы Лондон Эустоннан Нортгемптон, Регби және Бирмингем Нью-Стрит қалаларына дейінгі қатынастар үшін салынған. Олар 1981 жылғы 317 кластың вагондарын ығыстырды, бұл вагондар 310 кластың вагондарын алмастыру үшін жаңа ғана бағытқа енгізілген болатын. 2007 жылы Silverlink компаниясы 321408 және 321428 вагондарын Fenchurch Street станциясынан шығатын рейстерді орындау үшін c2c компаниясына уақытша берді, ал бір 357 кластың вагоны жөнделді, ал тағы біреуі Чехияда сынақтан өтті. 350/2 кластың вагондары жеткізілгеннен кейін, 13 321/4 кластың вагоны (401–410, 418–420) London Midland компаниясынан First Capital Connect компаниясына ауыстырылып, Wabtec компаниясының Doncaster зауытында күрделі жөндеуден өтті. 2014 жылдың қыркүйегінде бұл вагондар франшизамен бірге Great Northern компаниясына өтті. London Midland сонымен қатар 17 вагонды (421–437) National Express East Anglia компаниясына беру үшін босатып алды. Қалған жеті вагоны (411–417) 2015 жылы Doncaster зауытында 320/4 кластың үш вагондық құрамына айналдырылып, Abellio ScotRail компаниясына берілді. 2017 жылы он вагон (402, 405–410, 418–420) Great Northern компаниясынан Abellio Greater Anglia компаниясына ауыстырылды. 2018 жылдың мамыр айына қарай қалған үш вагонды (401, 403, 404) Wabtec компаниясы Кильмарнокта 320/4 класына түрлендіруге дайындалып жатыр, олар Abellio ScotRail компаниясымен пайдаланылатын болады. Тағы екі вагон да түрлендірілуі күтілуде.

321/9 класы

321 класты үш вагоның соңғы партиясы 1991 жылы құрастырылды және /9 подклассы ретінде жіктелді. 1997 жылдың наурыз айында олар Солтүстік-Шығыс аймақтық теміржол франшизасымен бірге «Солтүстік Рух» компаниясына өтті, ол 2001 жылдың сәуірінде «Arriva Trains Northern» болып өзгерді. 1998 жылдың маусым айында олар Лидс – Лондон Кингс Кросс бағытындағы қызметтерді іске асыру үшін «GNER» компаниясына уақытша берілді, оның «InterCity 225» паркі механикалық ақауларға байланысты тоқтатылған болатын. Үшеуі де 2004 жылдың желтоқсан айында франшизамен бірге «Northern Rail» компаниясына өтті. 321/9 класты вагондар 2006 жылдың соңынан 2007 жылдың басына дейін Хунслет Баркли, Килмарнокта жаңартылды. Жаңартуға жаңа сыртқы бояу, жаңартылған ішкі жиһаз және сенімділікті арттыру кірді, бұл 322 класты EMU вагондарына ұқсас, олар да Килмарнокта жаңартылды.

Варамис темір жолы

2021 жылдың наурыз айында Eversholt Rail Group 321334 локомотивін жүк тасымалына арналған пойыз ретінде пайдалануға бейімдеу ниеті туралы хабарлады. 2021 жылдың шілдесінде Eversholt және Wabtec 321334 локомотивін Swift Express түсімен көрсетті. Егер жоба сәтті аяқталса, тағы да бірнеше локомотивтер бейімделуі мүмкін. 2021 жылдың қарашасында тағы 4 321 класты локомотив Swift Express жүк тасымалына бейімделетіні хабарланды, ал алғашқысы 2022 жылдың ақпанында жеткізілуі күтілуде. 2022 жылы белгісіз клиент алғашқы локомотивін алғанын хабарлады, кейіннен бұл Varamis Rail компаниясы екені расталды. Олар 321334 локомотивін пайдалана отырып, қаңтар айында Шотландия мен Бирмингем арасында қызмет көрсетуді бастады. Қалған екі локомотивті 2022 жылдың қыркүйегіне аяқтау жоспарланған. 2024 жылдың басында Varamis Rail компаниясы Eversholt компаниясынан төрт бейімделген локомотивті сатып алды.

Silverlink / Лондон Мидленд / Лондонның жер асты

Silverlink 321/4 класындағы 48 пойыздың 37-сі мұрагерлікке көшті. 2003 жылдың қыркүйегінде Silverlink-тің 321 класындағы пойыздары кейбір пойыздарда тежегіш дискілердегі бос бұрандалар табылғаннан кейін уақытша тоқтатылды. 2004 жылдың қыркүйегінде Лондон Эстоннан Бирмингемге дейінгі аймақтық қызметтер екі бөлек қызметке бөлінді: Silverlink Лондоннан Нортгемптонға дейінгі қызметтерді сақтап қалды, ал National Express еншілес компаниясы Central Trains Нортгемптон мен Бирмингем арасындағы барлық аймақтық қызметтерді өз мойнына алды. Бастапқыда Central Trains Silverlink-тен 321 класындағы пойыздарды жалдады, бірақ 350/1 класындағы пойыздардың келуі 321 класындағы пойыздардың өте аз қалуын талап етті. Осы қосалқы жалға алу үшін National Express East Anglia компаниясынан Silverlink компаниясына 321/3 класындағы үш пойыз берілді. Бұл пойыздар Рагбиден солтүстікке қарай жүрмейтін болды, себебі Ұлттық радио желісі жүйесі болмады (Шығыс аймағындағы пойыздарда тек жүргізуші ғана басқаратын жолаушылар пойыздары үшін қолданылатын Cab Secure радио жүйесі болды), сондықтан оларды Central Trains қызметтерінде пайдалануға болмайды (бірақ олар кейде демалыс күндері Рагбиге бағытталған қызметтерде пайда болды, себебі Рагби мен Бирмингем Нью-стрит арасындағы жол жабық болды). Бұл 2005 жылдың соңында Бирмингем мен Ливерпуль бағытында 350 класындағы пойыздар енгізілгеннен кейін тоқтатылды. Осы жалға алынған пойыздардың бірі Уотфорд Ярдында төмен жылдамдықта рельстен шығып кетті. 2007 жылдың мамыр айында Central Trains Бірмингем Нью-стриттен Уолсоллға дейінгі кейбір таңғы қызметтерде 321 класындағы пойыздарды пайдалана бастады. 2007 жылдың қарашасында Лондон Мидленд Silverlink және Central Trains бұрын пайдаланған 321 класындағы пойыз паркін басқаруды өз мойнына алды. Лондон Мидленд 321 класын ауыстыру үшін 37 350/2 класындағы пойыздарға тапсырыс берді. Лондон Мидленд көп бөлігін алып тастады, жеті пойыздан (411–417) қалдырды. Олар Лондон Юстон мен Нортгемптон арасындағы және Абби желісіндегі ең жұмылы уақытта пайдаланылды. 2015 жылы барлық жеті пойыз Глазго маңындағы желілерде жұмыс істеу үшін Abellio ScotRail компаниясына берілді, соңғысы 2015 жылдың 20 қыркүйегінде берілді. Олар 319 класындағы пойыздармен ауыстырылды. 321 класындағы пойыздар TSO вагонын алып тастап, үш вагондық құрамға қайта құрылды және 320/4 класы болып қайта жіктелді.

Silverlink inherited 37 of the 48 Class 321/4 units. In September 2003, Silverlink's class 321 units were temporarily withdrawn following the discovery of loose bolts on brake discs in some units. In September 2004, London Euston to Birmingham local services were divided into two separate services: Silverlink retained London to Northampton services, while fellow National Express subsidiary Central Trains took over all local services between Northampton and Birmingham. Initially, Central Trains hired Class 321 units from Silverlink to work their new services, but the arrival of Class 350/1s meant that very few Class 321 units were then required. To accommodate this sub lease, three Class 321/3 units were transferred from National Express East Anglia to Silverlink. These were not permitted north of Rugby due to lack of the National Radio Network system (Eastern Region units only had the Cab Secure Radio System used for Driver Only Operated Passenger services) and therefore could not be used on Central Trains services (although they occasionally appeared on services to Rugby at weekends due to the line being closed between Rugby and Birmingham New Street). This ceased in late 2005 with the introduction of Class 350 trains on the Birmingham to Liverpool route. One of these sub leased units was involved in a low speed derailment at Watford Yard. In May 2007, Central Trains began using Class 321 units on some morning services from Birmingham New Street to Walsall. In November 2007, London Midland took over operation of the Class 321 fleet previously used by Silverlink and Central Trains. An order was placed by London Midland for 37 Class 350/2s to replace the Class 321s. London Midland withdrew most, retaining seven units (411–417). They were used for peak hour workings between London Euston and Northampton and on the Abbey line. In 2015, all seven were withdrawn for transfer to Abellio ScotRail to operate on Glasgow suburban lines, with the last withdrawn on 20 September 2015. They were replaced by Class 319s. The cascaded Class 321s were reformed to three car units, by removing the TSO vehicle and reclassified as Class 320/4s.

First Capital Connect / Ұлы Солтүстік

First Capital Connect компаниясы жаңа 350/2 класты вагондар жеткізілгеннен кейін Лондон Мидлендтен он үш бірлік (401–410, 418–420) алды. Бұл бірліктер 2010 жылдың желтоқсанынан 2017 жылдың мамырына дейін Лондон Кингс-Кросс станциясынан Питерборо және Кембридж қалаларына қатынайтын Great Northern бағытындағы қызметтерде жұмыс істеді. 2014 жылдың қыркүйегінде олар франшизамен бірге Great Northern компаниясына өтті. 2016 жылы барлық бірліктер Thameslink бағытынан келген 387 класты вагондармен ауыстырылды. Он бірлік (402, 405–410 және 418–420) Greater Anglia компаниясының пайдалануы үшін Ильфорд депосына көшірілді, ал қалған үш бірлік (401, 403, 404) Abellio ScotRail үшін 320/4 класына түрлендірілді.

Солтүстік

Arriva Trains Northern компаниясы 321/9 класының үш вагонын мұра етті. Бұл вагондар Лидс – Донкастер – Уэйкфилд бағытындағы қадамдарда және кейде Уорфдейл және Эйрдейл бағыттарында 322 және 333 кластағы вагондармен бірге қызмет етті. Олардың барлығы 2004 жылы Northern Rail компаниясына өткізіліп, 2006-2007 жылдары жөндеуден өтті. Франшиза Аррива Rail North және Northern Trains компанияларына өткеннен кейін, олардың барлығы 331 кластағы вагондармен алмастырылды, соңғысы 2020 жылы қолданыстан алынды. Бұл вагондар 720 кластағы вагондармен алмастырылғанға дейін уақытша пайдалану үшін Greater Anglia компаниясына берілді.

Үлкен Англия

First Great Eastern барлық 66 Class 321/3 және 11 Class 321/4 пойыздарын иеленді. Шығыс Англия франшизасын кейіннен National Express East Anglia, бастапқыда 'one' брендімен, ал одан кейін Greater Anglia сатып алды. Лондон Мидлендтен босатылғаннан кейін тағы 16 пойыз қосылды. 2016 жылы бұрын Great Northern компаниясы басқарған он пойыз жиынтығы Greater Anglia-ға ауыстырылды. 2020 жылы тағы үш бірлік, барлығы 321/9 класы, ГА-ның жаңа 720 кластық паркін енгізу кезінде қуаттылықты арттыру мақсатында Northern Trains компаниясынан Greater Anglia-ға берілді. 321 пойыздары негізінен Лондон Ливерпуль көшесінен Брейнтриге, Саутхенд Викторияға, Саутминстерге, Ипсвичке (жоғары сұраныс кезінде Норвичке дейін), Назедегі Уолтонға, Теңіздегі Клэктонға және Колчестер қаласына қатынайтын бағыттарда пайдаланылды, бірақ басқа пойыздардың істен шығуы жағдайында кез келген электрленген бағытта жұмыс істей алатын. Олар төрт, сегіз немесе он екі вагонды құрап жұмыс істеді. 2016 жылдың тамызында жаңа Шығыс Англия франшизасын алғаннан кейін Greater Anglia 720 кластық пойыздарға тапсырыс берді, олар Renatus жобасына қарамастан 321 пойыздарын ауыстырды. Жаңа пойыздардың біріншісі 2020 жылдың қараша айында жолға шықты. 2023 жылдың басында бұл пойыздар тек Маннингтриден Харвич Таунына және Колчестерден Назедегі Уолтонға, соңғы бағыттағы пойыздармен бірге, сондай-ақ Торп-ле-Сокен мен Уолтон арасында күніне бір рет қатынайтын. 321 кластық пойыздардың соңғы жоспарланған рейсі 2023 жылдың 3 сәуірінде орындалды, содан кейін бұл класс біржола пайдаланудан шығарылды. 2023 жылдың 29 сәуірінде қоштасу турынан кейін Greater Anglia 321 кластық пойыздар паркін толықтай алып тастады.

Renatus жобасы

2013 жылдың желтоқсанында Eversholt компаниясы 321448 пойызын Doncaster Works зауытында жоспарланған жаңартудың демонстрациялық үлгісі ретінде қайта жабдықтады. Онда жаңа сыртқы бояуы, толығымен жаңадан жасалған интерьері, оның ішінде 2+2 және 2+3 конфигурациясындағы екі түрлі отыру орналасуы, сондай-ақ жаңа бірінші класс аймағы болды. Бұл демонстрациялық үлгіде 321 класс пойыздарында бұрын кездеспеген кондиционерлік жүйе, сонымен қатар ашылатын терезелердің орнына бекітілген панельді терезелер және жаңа Vossloh Kiepe жетек жиынтығы орнатылды. Өндіріс көлемі 30 бірлікке дейін жетті. Vossloh Kiepe жетек жиынтығы Wolverton зауытында орнатылды, ал қалған жұмыстар Doncaster зауытында орындалды. Біріншісі 2016 жылдың желтоқсанында аяқталды. 2017 жылы прототип Донкастерге қайта оралды және өндірістік үлгілермен бірдей сипаттамаларға, соның ішінде иілмелі терезелерге (hopper windows) қайта жабдықталды.

Батареяны қайта құру

2022 жылы Eversholt және Vivarail 321 пойыздарын батареямен жұмыс істейтін құрылғыларға айналдыру жобасымен айналысып жатқаны жарияланды, олар батарея қуатымен 20-30 мильдей қашықтықты жүзе алатын еді. Батареялық құрылғыларды Шотландиядағы бағыттарда пайдалану жоспарланған. «Бриз» деп аталған конверсия жобасының толық мәліметтері 2019 жылдың қаңтар айында жарияланды, бірліктердің 2022 жылы қызметке енетіні күтілген, бірақ бұл мерзім кейінірек 2024 жылға шегерілді. 2021 жылдың қараша айында Alstom және Eversholt компаниялары Alstom-ның Aventra EMU электропойызының сутекпен жұмыс істейтін нұсқасын әзірлеуге басты назар аударуға шешім қабылдады. Мұның себебі, 321 кластық пойыздарды конверсиялауға болатын көліктің саны Ұлыбританиядағы сутекпен жұмыс істейтін пойыздар нарығын қолдау үшін жеткіліксіз болды, сондай-ақ Aventra-ның жетілген технологиясы және техникалық қызмет көрсетуді азайту қажеттілігі өндіріс және пайдалану кезінде үлкен артықшылықтар берді. Компаниялар болашақта қолданыстағы пойыздарды конверсиялау мүмкіндігін сақтап қалатынын мәлімдеді.