Кіріспе
Жазғы түннің арманындағы кейіпкер Ник Боттом – Шекспирдің «Жазғы түннің арманы» пьесасындағы кейіпкер, ол бүкіл пьеса бойында көңіл көтеруге мүмкіндік береді. Кәсібі бойынша тоқушы, ол басы есекке айналғанымен әйгілі. Боттом мен Пак – бүкіл пьесадағы үш орталық оқиғаны дамытатын және олармен сөйлесетін жалғыз екі кейіпкер. Пак алғаш рет феялар оқиғасында таныстырылады, кімді кім сүйетінін шатастырып, ғашықтар оқиғасында драма тудырады және Боттомның басына есек басын кигізеді. Сол сияқты, Боттом өзінің оқиғасында пьеса қойып, оны ғашықтар оқиғасында көрсетуді жоспарлайды, сондай-ақ феялар оқиғасында Титаниямен әрекеттеседі.
Nick Bottom is a character in Shakespeare's A Midsummer Night's Dream who provides comic relief throughout the play. A weaver by trade, he is famously known for getting his head transformed into that of a donkey by the elusive Puck. Bottom and Puck are the only two characters who converse with and progress the three central stories in the whole play. Puck is first introduced in the fairies' story and creates the drama of the lovers' story by messing up who loves whom, and places the donkey head on Bottom's in his story. Similarly, Bottom is performing in a play in his story intending it to be presented in the lovers' story, as well as interacting with Titania in the fairies' story.
Шолу
Олар орманға барып, герцогке арналған пьесаны жаттыға жатқанда, олардың репетициясына Пак, әулиелердің патшасы Оберонның қол астындағы зұлым жын және қолбасшысы келеді. Ол Оберонның бұйрықтарын орындап, олармен бірге көңіл көтеруді шешеді, ал Боттон сахнадан шыққанда, оның басын есектің басына айналдырады. Ботт өзінің өзгергенін білмейтін болып оралғанда, оның әріптестері Квинспен бірге "Бізді қулықтайды!" деп айқайлап, одан қашады. Боттом олар онымен әзіл-оспақ ойнайтынына сеніп, "Бұл мені есекке айналдыру, егер олар мүмкін болса, мені қорқыту үшін" деп жариялайды. Сондықтан ол орманда жалғыз қалып, оларға қорқып қалмайтынын көрсету үшін қатты ән айтады. Ал, әулие патшайым Титания Боттонның әнінен оянады. Ол махаббат құюымен таңғалды, ол оянған кезде көретін алғашқы тірі затты (кімнің немесе не болғанына қарамастан) сүйеді. Ол Купидонның жебесіне ұшыраған сирек гүлдің шырынынан жасалған, күйеуі Оберон, жұлдыздар патшасы, қызғаныш ашуының актісімен оның көзіне жайды. Ол қызды сиқырлаған кезде: "Жақсылық жақындағанда ояныңдар!" - деп айқайлайды. Оянғаннан кейін ол бірінші рет өзгерген Боттомды көреді және оған бірден ғашық болады. Ол тіпті өзінің жұлдызды қолбасшыларына оған қызмет етуге және қызмет етуге бұйрық береді. Титания Боттомды сүйеді, ол ұйықтағанда олар бір-бірін құшақтап алады. Батут өзін патшалар секілді көріп, қуанады, ал Титания оны қатты жақсы көреді, оның шашына гүлдер қояды. Оберон Титанияның күлкілі өлімге бейім адамға ғашық болғанын көріп, қуанды. Кейін Оберон Титанияны оның сиқырынан азат етеді. Өзгерген Боттонмен романтикалық аралықта болғаны жай ғана арман емес екендігімен бетпе-бет келгеннен кейін, ол оның бейнесіне ренжіді және "бұл нәрселер қалай болды" дегенге де күдікпен қарайды. Оберон Пакқа Боттомның басын адам күйіне қайтаруды тапсырғаннан кейін, Пак оны еріксіз орындайды, феялар оны орманға, төрт афиналық сүйіктілер Деметрий, Елена, Гермия және Лисандрдың жанында ұйықтап қалдырады. Ол сүйіктілер кеткеннен кейін оянады. Оның алғашқы ойы - репетиция кезінде орманда ұйықтап қалып, белгісін жіберіп алған. Ол "негізінен ерекше көрініс" көргенін тез түсінеді. Ол осы түстің оқиғаларына таңғалады және көп ұзамай бұл түстің шынымен де түс болғанына күмәндана бастайды. Ол тез арада "Питер Квинске осы арман туралы баллада жазуға" және "оны "Төменнің арманы" деп атауға шешім қабылдайды, өйткені оның түбi жоқ". Достарымен қайтадан кездескенде ол болған оқиғаны сөзбен айтып бере алмайды және былай дейді: "Сендерге айтсам, мен афиналық емеспін". Тесей Пирам мен Тисбеді ойын-сауық үшін таңдап алады, енді жас афиналық ғашықтар үйлену күні. Пьеса нашар жазылған және нашар ойналған, бірақ әрине, үлкен құштарлықпен орындалған. Боттом пьесаның ең комедиялық сәттерінің бірі - пьесаның ішіндегі Пирмустың өлімінің атақты сахнасын орындайды. Актерлік өнерде, "Гамлеттегі" Горацио сияқты, "Тыңба" - екі еселене алмайтын, яғни басқа кейіпкерді ойнайтын актер ойнай алмайтын жалғыз басты рөл, өйткені ол әр кейіпкерге қатысты көріністерде болады.
Ғылыми пікірталастар
I акт, 2-сериядағы Пэтэр Квинске Боттомның қоштасуының шығу тегі Шекспир зерттеушілері арасында пікірталас тудырған мәселе. Квинске қоштасып, Боттом өзінің әріптесіне келесі репетицияға қатысуын талап етеді: "Желді ұста немесе садақ ішегін кес". Бұл тіркес әскери немесе бейбіт өмірден пайда болғандығы туралы пікірлер қалыптасқан. Джордж Капелл осы тіркестің шығу тегін алғаш түсіндірген. Ол бұл сөздің «мергеншілер заманында» туған нақыл сөз екенін айтады. Мергеншілік жарысы жоспарланғанда, кездесуге келуге кепілдік осы сөздермен берілген. Егер мергенші уәдесін орындамаса, басқа мергеншілер оның садақ ішегін кесіп тастауы мүмкін, яғни оны «мергеншілікке жарамсыз» етуі мүмкін. Осы «ерекше қолданыстан» бұл тіркес қарапайым халық арасында Боттом қолданған жалпы мағынаға оңай ауысқан. Алайда В. Л. Годшалк бұл теорияны жоққа шығарып, Капеллдің идеяларын ешбір ғалым растай алмағанын мәлімдейді. Годшалк сондай-ақ бұл тіркестің жалпы қолданыстағы сөз тіркесі болуы екіталай екенін айтады, себебі Шекспирден басқа ешбір автордың еңбектерінде осы тіркестің нақты үлгісі жоқ. Годшалк Джордж Стивенстің еңбегін келтіреді, ол он жетінші ғасырдағы драмада осыған ұқсас екі мысал тапқан. Джордж Чапманның «Балл» пьесасында Скутилла Леди Лусинадан: «Сенің қалғандарын мазақ етуге құрылғыларың бар ма?» деп сұрайды. Луцина: «Барлық полк, немесе мен садақ ішегін жұлып тастаймын» (II. ii.127-9) деп жауап береді. Годшалк «полк» деген сөздің мағынасын маңызды деп санайды, себебі ол садақ ішегін жұлып салуды (немесе кесуді) бейбіт мергеншіліктен гөрі әскери контексте қарастыруға шақырады. Стивеннің тағы бір мысалы Энтони Брюердің «The Covntrie Girle: A Comedie» пьесасынан алынған: «Скрипкашы, шабуыл! / Мен сені шабамын, – және жалбарынушы садақ ішегіңді кесіп тастаймын». Годшалк былай деп жазады: «Бірінші «шабуыл» – скрипкада ойнауды білдіреді; екінші «шабуыл» садақ ішегін кесудің әскери контекстін көрсетеді, бірақ бұл жағдайда «садақ» – скрипкашының садағы болғандықтан, әскери мергеншілік туралы кез келген сілтеме күлкілі». Годшалк бұл мысалдар әскери контекстке сілтеме жасайтынын ескере отырып, Боттомның «желді ұста немесе садақ ішегін кес» сөзін де сол бағытта түсіндіру керек дейді. Ол сондай-ақ Жан Фруассардың Креси шайқасы туралы баяндамасын келтіреді, ол Боттомның сөзінің әскери шығу тегін қолдайды: «Генуялықтар жебелердің бастары мен қолдарына, кеуделеріне кіргенін сезгенде, олардың көпшілігі арбалеттерін тастап, ішектерін кесіп, жеңіліп қайта шегінді». Мергеншілер қашқанда өз қаруларын жою үшін садақ ішектерін кесіп тастаған, осылайша жау оларды өздеріне қарсы қолдана алмайды. Бұл артиллерияны жоюмен тең, жабдықты пайдасыз ету. Осыны ескере отырып, Боттомның сөзін «позицияңды сақта, немесе бас тартып, шегін» деген әскери тіркес ретінде түсіндіруге болады. Пьесаның контекстінде Боттом күлкілі түрде мақтанышпен: «Репетицияға қатыс, немесе труппадан шығу керек» дейді.
Ерекше түсініктер
Кинодағы рөлді ойнаған актерлер қатарында Пол Роджерс, Джеймс Кагни және Кевин Клайн бар. BBC телеарнасының Шекспир нұсқасында оны Брайан Гловер сомдады. BBC One арнасының ShakespeaRe Told жобасында осы рөлді комедиялық актер Джонни Вегас ойнады. Хорват актері Озрен Грабарич македониялық театр режиссері Александр Поповскийдің қоюымен "Гавелла" драма театрының культтік комедиялық қойылымында "Түс" рөлін танымал және жүлделі орындауда ойнады. Фидловачкедегі Чех театрында "Түбі" рөлін Ктирад Гёц және Якуб Слах кезектесіп орындады.
Мәдени суреттер
Төменгі жағы бірнеше суреттердің сюжеті болды. Неміс композиторы Феликс Мендельсон "Жазғы түнгі арман" шығармасынан шабыттанған овертурасында "Боттомды" музыкалық тұрғыдан бейнеледі, шығармада екі рет есектің маңыраюын имитациялайтын скрипкалар қолданылған. Кейінірек неміс композиторы Ханс Вернер Хензе "Боттомды" екі рет шабыт көзі ретінде пайдаланды: өзінің "Royal Winter Music" атты туындысының екінші сонатасында және Сегізінші симфониясында. Ник Боттом 2015 жылы "Something Rotten!" мюзиклінің басты кейіпкері болды, бұл мюзикль "Тони" жүлдесіне ұсынылған. Онда ол Уильям Шекспирге қарсы драматург ретінде бәсекелеседі, оның аты Шекспирдің пьесасындағы кейіпкерге сілтеме жасайды.