Кіріспе

Noonday Creek – АҚШ-тың Джорджия штатындағы Кобб және Чероки округтерінде орналасқан 20,2 мильдік (33 км) өзен. Өзен Кеннесо тауының жанынан басталып, Алатуна көлінде құйып аяқталады. Noonday атауы – бұл жергілікті чероки тіліндегі атаудың аудармасы, ол күннің орта уақытын білдіреді.

География

Нундей-Крик – Кішкентай өзеннің саласы, ол Таун-Лейк дамуының солтүстігінде Аллатуна көлінде оған қосылады. Кішкентай өзен мен Нундей-Крик қосылған жер қазір көл суының астында жатыр. Кобб округінің солтүстік жағында Нундей-Крик Кобб және Чероки округтеріне қызмет ететін Нундей суды қайта өңдеу орнатылысынан шығатын суды қабылдайды. Кәріздің үлкен құбыры өсімдікке қарай (ағысқа қарсы) өзеннің көп бөлігі бойында жерге көмілген, ол ағаштарсыз, кудзумен жабылған тасқын жазық ретінде көрінеді, үстінде люктары бар бетон үйінділері шашыраңқы орналасқан.

Салалар

Кішкентай Ноундей өзені – оның жалғыз ресми аталатын саласы, Мариеттаның солтүстік-шығыс бұрышынан солтүстікке қарай ағып, содан кейін солтүстік-батысқа қарай, Ноундей өзенінің оңтүстік-батысындағы басты арнаға қосылады. Латимер көлі арқылы атаусыз сала оңтүстік-батыстан I-575 тас жолы бойымен парктің солтүстік жағына дейін созылады. Күшті жаңбыр кезінде басты арна парктегі далаларды жиі су басады, ал аумақтағы қарқынды құрылыс салдарынан судың көп ағып кетуіне байланысты бұл жағдай жиілеуде. Басқа да салаларға Лаура көлінен (Честейн Медоуз Парквейінде қосылады), Честейн көлдері, Беллс Ферри паркі (Рокбридж жолының солтүстігінде қосылады), Барретт көлдері, Эллисон көлдері, Бозман көлі (Кеннесоу мемлекеттік университетіне жақын) және Тимбер көлінен келген сулар жатады.

Бақылау

Noonday Creek-те екі USGS ағын өлшегіші бар, екеуі де 2000 жылдың қазанынан бері жұмыс істеп келеді және GOES ауа райы спутниктеріне тікелей байланыс арқылы деректер жібереді. Біріншісі Хокинс Стор жолында, Noonday Creek саябағының оңтүстік жағында орналасқан. Оның биіктігі 895 фут (273 м) тең, ал су жиналатын алабы 24,3 шаршы миль (63 км²) құрайды. Бұл өлшегіш NDYG1 идентификаторымен белгіленген және Блэкуэлл қаласынан солтүстік-батысқа қарай 3 км (2 миль) қашықтықта екені хабарланған. Екіншісі Шаллоуфорд жолында, саябақтың солтүстік жағында, су тазарту станциясының кіреберісіне жақын орналасқан. Оның биіктігі 890 фут (271 м) тең, су жиналатын алабы 33,6 шаршы миль (87 км²) құрайды, оның ішінде Кішкентай Noonday Creek-тің алабы да бар. Бұл өлшегіш NOOG1 идентификаторымен белгіленген және "Вудсток маңында" орналасқаны хабарланған. Екі жерде де су ағыны мен деңгейі (тереңдігі) өлшенеді, ал екінші өлшегіште жаңбыр өлшегіші де орнатылған. Ұлттық ауа райы қызметі бұл ағынға Sope Creek және аймақтағы басқа ағындар сияқты су тасқыны туралы ескертулер мен мәлімдемелер бермейді, сондай-ақ 2005 жылғы су тасқынынан кейін ғана оның ресми су тасқыны деңгейін белгіледі. Шағын су тасқыны деңгейі 3 метр (10 фут), ал үлкен су тасқыны деңгейі 5 метр (16 фут) деп есептеледі, екеуі де Шаллоуфордтағы өлшегіште өлшенген. Алғашқы өлшегіштердің максималды көрсеткіші 4 метр (12 фут) болатын, ал 2005 жылғы су тасқынынан кейін олар 6 метрге (20 фут) дейін ауыстырылды.

Су тасқыны

2009 жылға дейін Ноундей-Криктегі ең ауыр су тасқыны 2005 жылдың шілдесінде болды, Дэннис дауылдың сыртқы аймақтары Синди дауылдан кейін бірнеше күн ішінде келді. Көп мөлшерде жаңбыр жауып, әсіресе Дэннис дауыл кезінде, 24 сағаттан кем уақытта өзеннің деңгейі 10 шілдеде 5 метрге (16.30 фут) жетті. Бұл оның қалыпты тереңдігінің немесе биіктігінің шамамен он есеге жуық, Федералдық Төтенше Жағдайларды Басқару Агенттігі (FEMA) және GDNR анықтаған 100 жылдық су тасқыны аймағынан әлдеқайда асып кетті, бұл негізінен өзеннің жоғары жағындағы қалалық жерлердің тым көп дамуына байланысты болды. Осы себепті көптеген адамдар су тасқынына қарсы сақтандыру полисін жасаған жоқ.

2009 жылдың қыркүйек айындағы су тасқыны

2009 жылдың қыркүйегінде ауа райының тұрақсыздығы және аймақта қатты жаңбыр мен найзағайдың жиі жаууы салдарынан одан да ауыр су тасқыны болды. 21 қыркүйекте өзеннің деңгейі 2005 жылғы деңгейден асып, Georgia 92 ғана емес, сонымен қатар 92-ге қосылатын жолдың оңтүстік жағындағы 575-ші мемлекетаралық тас жолын да тоқтатты, Towne Lake Parkway алмасатын торабы мен 575-ші тас жолының солтүстігіндегі астыңғы жолды (және жанармай құю стансасын) су басып кетті. Қозғалыс Chastain Road (92-ден оңтүстікке қарай екі шығу) арқылы басқа бағытқа бұрылды, бірақ ол да өзен суымен жабылғандықтан, шығысқа қарайғы барлық қозғалысқа тосқауыл қойылды, баламалы жолдарға жетуді қиындатты. Өзеннің су басуынан туындаған көптеген жабылулар салдарынан Вудсток және солтүстікке қарайғы тұрғындар үйге жету үшін сағаттап уақыт жұмсады, нәтижесінде кешкі сағаттарға дейін жол тығырыны сақталды, тіпті ескі Georgia 5 тас жолында да көліктер үйге жетуді күтіп тұрды, себебі ол да Little River салдарынан Вудстоктан солтүстікке қарай жабылды. 2009 жылғы Атлантадағы су тасқыны жергілікті Ұлттық ауа райы қызметінің (NWSFO Peachtree City) болжау кеңсесі тарапынан "тарихи сипатта" деп сипатталды. Noonday Creek өзені Shallowford Road тұсында 19.66 фут (6 метр) биіктікке жетті, ағыны картада көрсетілмегендей күшті болды, секундына шамамен 68 кубометрге жуық деп есептелді, бұл көрсеткіш орташа көрсеткіштен әлдеқайда жоғары. Бұл соңғы аптада жауған кем дегенде жаңбырдан кейін болды, оның жартысы 21 қыркүйекте түскі уақытта жауды, сол кезде өзеннің деңгейі аз ғана су тасқыны деңгейінде болды. Hawkins Store Road тұсындағы деңгей өлшегіші 17 футтан (5 метр) сәл жоғары деңгейге жетті, содан кейін сағат 16:00 шамасында дерек беруді тоқтатты, дәл сол уақытта Shallowford тұсындағы деңгей де ең жоғары шегіне жетті. Noonday Creek No17 құрылысының су төгу арнасы ауыр зақымдарға ұшырады. Сарысуды тазарту қондырғысына 362 500 доллар көлемінде зиян келтірілді.

Су тасқынын бақылау

2008 жылдың 28 қыркүйегінде Chastain Meadows аймақтық дауыл суларын басқару құрылысының соңғы жобасы, техникалық талаптары және геотехникалық есебі Грузияның ЭҚБ-ға (EPD) мақұлдауға қайта жіберілді, ал құрылысы 2011 жылдың 31 шілдесінде толық аяқталды.

Noonday Creek құрылымы No4

Noonday Creek No4 құрылысы Noonday Creek өзеніндегі топырақтан жасалған бөгет.

Noonday Creek құрылымы No9

Noonday Creek No9 құрылымы, сондай-ақ Эллисон көлінің бөгеті деп аталады, топырақтан салынған және су тасқынын бақылау мақсатында пайдаланылады. Құрылысы 1955 жылы аяқталған. Оның биіктігі 29 фут (9 метр), ал ұзындығы 598 фут (182 метр). Ең жоғары шығын мөлшері – . Оның сыйымдылығы – . 400 шаршы миль (1,036 км²) аумақты суландырады.

Noonday Creek құрылымы No16

Noonday Creek No16 құрылымы – Noonday Creek-те орналасқан, Georgia Safe Dams бағдарламасымен реттелетін 1 категориялы (жоғары қауіпті) топырақтан жасалған бөгет. Ол Кеннесо қаласындағы Big Shanty тас жолынан бірнеше метр солтүстікке қарай орналасқан. Бөгет 1956 жылы салынған. Кеннесо мемлекеттік университеті үшін футбол стадионы және демалыс алаңдары бөгеттің төңірегінде салынды.

Түскі саға жолы

Ағаштардың көп бөлігі осы өзеннің жағасынан бұрыннан алынып тасталғандықтан, салынып жатқан Noonday Creek Trail, егер су өткізгіш жабын пайдаланылса, енді көп әсер етпес болады. Аталмыш жол ақырында өзеннің Кобб бөлігінің көп бөлігімен жалғасатын болады.

Азаматтық соғыс

Ноундей ағысы 1864 жылғы маусым және шілде айларындағы Ноундей шайқасында маңызды роль атқарды.

Су энергиясының алғашқы қолданылуы

Noonday Creek аймақтағы диірмендерді, оның ішінде Вудсток маңындағы диірмендерді су қуатымен қамтамасыз етті.