Кіріспе

Хечинген (шваб. Hächenga) – Германияның Баден-Вюртемберг жерінің орталық бөлігіндегі қала. Ол штат астанасы Штутгарттан оңтүстікке қарай, ал Констанс көлі мен Швейцария шекарасынан солтүстікке қарай орналасқан.

География

Қала Шваб Альптарының етегінде, Хогенцоллерн қамалының астында жатыр.

Қалалық аудандар

Хечинген қаласы тоғыз ауданға бөлінген, ал қала орталығы Оберштадт/Альтштадт (Жоғарғы қала/Ескі қала) және Унтерштадт (Төменгі қала) деп екіге бөлінеді.

Қоршаған аймақ

Бұл аймақтағы басқа қалалар: Бодельхаузен, Мёссинген, Юнгинген, Бисинген, Гросселфинген, Рангендинген және Хиррлинген.

Ерте тарих

Соңғы зерттеулер көрсеткендей, 368 жылы басып кірген аламандықтар мен император Валентиан I басқарған рим әскері арасындағы Солициниум шайқасы, әлдебір қазіргі Хечингеннің солтүстік бөлігінде өткен, ал жоғалған Солициниум қаласы қазіргі Хечинген рим мұражайы орналасқан жерде болған.

Орта ғасырлар

Хечинген – Бранденбург, Пруссия, Германия империясы және Румынияның ханзадалары, сайлаушылар, патшалары мен императорлары Хогенцоллерн әулетінің атамекені. 1176 жылы Хогенберг графтары Хогенцоллерн графтарынан бөлініп, Хогенцоллерндерден бірнеше қаланы тартып алды. 1218 жылы Нюрнберг бурграфтары олардан тәуелсіздік алды. Қала 1255 жылы Хогенцоллерн графтары тарапынан жаңа астана ретінде негісталды. Осы кезеңде Хогенцоллерндер Страсбург маңында және Альб-Донау округінде кең аумақтарға ие болды. Хечинген орталық Неккардан оңтүстікке қарай Ротвейль арқылы Жоғарғы Рейнге және Альпілік өткелдерге апаратын императорлық жолдың бойында орналасқан. Хогенцоллерн графтары қаржылық қиындықтарға тап болып, күннен-күнге әлсіреп бара жатты. 1388 жылы қала қоршауға алынды, одан кейін Вюртемберг герцогы Эберхард II осы аумаққа феодалдық құқықтар ие болды. Хогенцоллерн графтары оның вассалдарына айналып, қала мен қамалын оған ашты. 1401 жылы қала өртенгеннен кейін граф жаңа тұрғындарды тарту үшін оларға құқықтар мен жеңілдіктер берді. Осылайша қала округтің орталығына айналды. Қайта құрудың құны тым жоғары болғандықтан, Фридрих XII, «Öttinger» деп аталған Хогенцоллерн, 1415 жылы барлық мүлкін Вюртембергке сатты. Бірақ тіпті мұның өзі оның кредиторларын толық қанағаттандыра алмады. Ротвейльдегі императорлық сот оны айыптады. Бранденбургтегі туыстары оның ісін қарауға тырысса да, Монбельяр графесі, Вюртемберг герцогнясы Генриетта 1423 жылы қаланы басып алып, қиратты. Түрмеден босатылғаннан кейін Фридрих Киелі жерге саяхат жасады. Оның інісі, Хогенцоллерннің Этель Фридрих IV, де Вюртембергке адалдық серт берді және егер оның мұрагері болмаса, мұрасын беруге уәде берді. Алайда, 1433 жылы 50 жасқа келгенде, ол Жос Никлаус есімді ұл таба алды және 1439 жылы қайтыс болған кезде, олардың жерлерінің жартысын қайтарып алды. Оның ұлы, Хогенцоллерн графы Иосиф Никлаус, қаланы қайта құруға императордың рұқсатын алып, Вюртембергпен жасалған келісімді жоққа шығарды. Осылайша Хечинген қаласы Хогенцоллерндердің қолында қалды. Соның салдарынан қала провинциалды және көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысатын болып қалды.

Қайта өрлеу және реформация

1567 жылы округ үшке бөлініп, Хогенцоллерн-Хечинген, Хогенцоллерн-Сигмаринген және Хогенцоллерн-Хайгерлох округтері құрылды. (Соңғысы 1634 жылы Хогенцоллерн-Сигмарингенге қайта қосылды.) Хечинген Хогенцоллерн-Хечинген графтарының резиденциясына айналды. Хечинген мен 26 ауылдан тұратын олардың аумағы 19 ғасырға дейін айтарлықтай өзгермеді. Этель Фридрих IV (1576–1605) Хечингенді өнер, музыка және Ренессанс сәулетінің орталығына айналдырды. Оның тұсында салынған көптеген ғимараттар бүгінге дейін сақталған: Санкт-Люцен монастырының шіркеуі, аурухана және төменгі мұнара – соңғысы қаланың қорғаныс құрылыстарының жалғыз қалдығы. Ол салған Ренессанс сарайы, Фридрихсбург, 19 ғасырдың басында бұзылып, оның орнына Жаңа сарай салынды. Реформация кезінде Хечинген католиктік дінде қалды, бірақ 30 жылдық соғыстың әсерінен тыс қалмады. 1625 жылы императорлық әскерлер Хечингенге жетті, ал граф (1623 жылы ханзада дәрежесіне көтерілген) оларды асырау шығындарын көтерді. Бұл жүк, сондай-ақ әскерлердің тонауы мен бірнеше нашар егістер қала тұрғындарына зор қайғы мен көптеген өлім әкелді. 1632 жылы швед әскері шабуыл жасады, ал келесі жылы бүкіл әскер қалаға енді. Қамал Гогенцоллерндердің бақылауында қалды, ал әскерлер 1633 жылы Вюртемберг герцогы Эберхард III (1614–1674) қолына түскен Сигмарингенге қарай жол тартты. Соңында, 5 шілдеде 1633 жылы қала Вюртембергтерге берілді және қамал қоршауға алынды. Қоршау тоғыз айға созылды, қамал жер асты жолдары арқылы жергілікті шаруалардан азық-түлік алды және оны қамалдың құнды заттарымен айырбастады. 1634 жылдың 3 сәуірінде қамал Вюртембергтерге берілді, олардың әскерлері қолдарына тигеннің бәрін тонады, тіпті шаруалардың егістіктерін өңдеуге қажетті малдарды да. Біраз уақыттан кейін императорлық әскерлер қалаға жетіп, Вюртемберг әскерлерін кері шегінуге мәжбүр етті; алайда, ұзақ соғыстан әлсірегендерінен бейбітшілікті орната алмады. 1635 жылы оба ауруы басталып, әлсіз халқының көп бөлігін қырып жіберді. Сол жылы қамал Баварияның сайлаушысы Максимилиан I (1573–1651) қолына түсті, ол оны 1637 жылға дейін ұстады, содан кейін Гогенцоллерн билігі қайта орнатылды. Француздармен одақтасқан Саксониялық Веймар Бернардың әскерлері 1638 жылы 12 күн ішінде қаланы толығымен тонады. Тұрғындар иттер мен мысықтарды жеп болған соң, қызылша мен шұжық жеуге мәжбүр болды. 1639 жылы қала 1650 жылға дейін бавариялықтармен қайтадан басып алынды. Вестфалиялық бейбіт келісімі 1648 жылы қол қойылса да, төленбеген салықтар болғандықтан әскерлер тағы екі жыл бойы қалып қойды.

Түсіндіру

Қаланың сәулеті оңтүстік Германияда классицизмнің алға басушысы болған Пьер Мишель д'Икнард архитектордың ықпалында болды.

XIX ғасыр

Хогенцоллерн князьдері Наполеонмен жақсы қарым-қатынаста болды, ал соңғы билік құрған ханзада Константин, Хогенцоллерн-Хечингеннің ханзадасы Евгения де Боарнаймен үйленді. Қаладағы алғашқы үлкен сарай Фридрихсбург болды. Оның орнына жаңа сарай – Neues Schloss – құрылысы 1818 жылы басталды, бірақ ханзада Фредериктың қаржылық шектеулеріне байланысты толық аяқталған жоқ. Қазіргі уақытта Neues Schloss Zollernalb жинақ банкінің бас кеңсесі болып табылады. 1826 жылдан бастап Константин мен Евгения Хечингенді Оңтүстік Германияның мәдени орталығына айналдырды. Олардың арасында Евгенияның туысы, болашақ Наполеон III, Гектор Берлиоз және Франц Лист сияқты танымал қонақтары болды. 1848 жылғы революциядан кейін Константин қоғамдық өмірден шеттетіліп, 1850 жылы оның округі Пруссияның протестант патшалығының басқаруына өтті. Хогенцоллерн-Хечинген кейіннен Сигмаринген округіне қосылды, ол астанаға айналды. Сол жылы Фридрих Август Стулер қаланы қалпына келтіру жұмыстарын бастады. 1850 жылға қарай Хечинген негізінен еврей кәсіпорындарымен индустрияландыруға кірісті. 1871 жылға қарай қала аймақтағы ең маңызды экономикалық орталықтардың біріне айналды, тоқыма және машина жасау шеберханалары негізгі өнеркәсіп салаларының қатарында болды.