Кіріспе
Боливиялық коммерциялық телеарна UNITEL (UNIVERSAL DE TELEVISIÓN) Компания Оңтүстік Америка елінде спорт, ойын-сауық, саяси бағдарламалар мен күнделікті жаңалықтар бағдарламаларын бүкіл ел бойынша таратады. Станция Empresa de Comunicaciones del Oriente (Ecor), Ltda. компаниясына тиесілі, сонымен қатар оған екі радиостанция, Radio Disney-дің боливиялық филиалы және 2023 жылдан бастап махаббат әндеріне маманданған Eres Radio радиостанциялары қарасты. Unitel негізгі станциясының заңды атауы әлі де Canal 9 Teleoriente болып табылады. Grupo Monasterio компаниясы Ecor акцияларының 100%-ын иеленеді. Құрылған кезде TSB Ла-Паста 2-арнада хабар таратуға лицензия алды. Бұл арна ATB (9-арна) -дан белгілі бір жағынан өзгеше болды, себебі арна саяси басымдықтарға қарағанда "сапалы бағдарламалық қамтамасыз етуді" ұсынды. Эксперименттік хабар тарату 1985 жылдың 12 ақпанында басталды, ал 1985 жылдың 14 сәуірінде тұрақты хабар тарату режиміне көшті, ол кезде арнаның иесі Антонио Мальдонадо болды. Апта ішінде арна күніне он жеті сағат (7:00-ден 00:00-ге дейін) және демалыс күндері он екі сағат (11:00-ден 23:00-ге дейін) хабар таратты. TSB-нің ең маңызды жетістіктерінің бірі – Боливияда күніне 18 сағат хабар тарататын алғашқы телеарна болуы және Televisión Boliviana мен ATB-ге қарама-қарсы, тек түстен кейін ғана басталып, бір ғана жаңалықтар бюллетенін шығарды, бұл станцияға белгілі бір табыс әкелді. Сондай-ақ, бұл арна таңғы сағат 6-да Донато Айманың баяндамасымен және түнгі уақытта сол тілдегі қысқаша мазмұндамамен жаңалықтар бюллетендерін шығаратын алғашқы арна болды. TSB 1989 жылы Орурода TVO филиалын құрды, ол да 2-арнада хабар таратты. TSB 1990 жылы Жер күніне арналған CNN жобасына қатысты. Арнаға жіберілген хабар Боливияның жаңбырлы ормандарының қырылуы туралы болды. Санта-Крус-де-ла-Сьеррада станция 1987 жылдың ақпан айында 9-арнада хабар таратуды бастаған Teleoriente болды. Станцияның кішкентай жабдықтары болды, бірақ адам ресурстары және хабар тарату салаларындағы шектеулерді жеңуге ниетті болды. 2001 жылы Unitel 2002 және 2006 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының эфирін таратуға эксклюзивті құқық алды. 2007 жылдың сәуірінде Unitel Cochabamba үшін толығымен таспасыз жүйеге және жаңа хабар тарату құрылғысына көшуді жариялады. 1996 жылдан бері Санта-Крус және Ла-Пастағы станцияларға арналған Харрис өндірген хабар тарату құрылғылары ірі ақауларсыз жұмыс істеп келді. 2007 жылға қарай Unitel Боливияның үш жетекші телеарнасының біріне айналды, ал қалған екеуі – ATB және Red Uno. Ол кезде арна теледидар Глобомен оның каталогынан теленевелаларды көрсету туралы эксклюзивті келісімшартқа ие болды. 2003 жылдан 2007 жылға дейін желіде он бір атау көрсетілді: Esperança, O Dono do Mundo, O Rei do Gado, Mulheres Apaixonadas, O Clone, Celebridade, Senhora do Destino, Presença de Anita, América, Belíssima және Cobras e Lagartos. Келісімшарт негізінен телесериалдарының сапасына байланысты болды, бұл Televisa өндірген телесериалдардан өзгеше болды, олар көбінесе төменгі таптың арасында танымал болды. 2007 жылдың шілдесінде арна "Телепаис" бағдарламасының кешкі шығарылымынан кейін сағат 21:00-де "Белиссима" телесериалын көрсетіп отырды. 2008 жылдың тамызында "Оруро" станциясының кеңсесіне "Movimiento al Socialismo" қозғалысына байланысы бар жастар тобы зақым келтірді, бұл станцияны келесі айда "Телепаис" бағдарламасының жергілікті басылымын шығаруды тоқтатуға мәжбүр етті, себебі жұмысының қауіпсіздігіне кепілдік берілмеді. Unitel компаниясының негізін қалаушы Освальдо Монастерио 2011 жылдың 23 тамызында Буэнос-Айресте қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде арнаның жоғары лауазымды басшысы болды. 2011 жылы IN журналының мәліметтері бойынша Unitel-дің нарықтық үлесі 36% (тұмбақ осінде) құрады, бұл Red Uno (21%), ATB (13%), PAT (8%), Bolivisión (8%) және Bolivia TV (6%) көрсеткіштерінен әлдеқайда жоғары болды. 2015 жылдың қаңтар айының соңында Unitel "Симпсондарды" эфирден алып тастап, оның орнына Calle 7 жергілікті басылымын көрсетті, бұл Санта-Крус-де-ла-Сьерра, Ла-Паз және Кочабамба қалаларында наразылық тудырды. Бірнеше күннен кейін Unitel сериалдың 9 наурыздан бастап әдеттегі уақытында, яғни сағат 16:00-ден 18:00-ге дейін қайта көрсетілетінін хабарлады. 2018 жылдың 2 сәуірінен бастап арна Боливияның сандық жер үсті теледидар жүйесінде жоғары сапалы сигналды сынақ режимінде іске қосты, ал 15 сәуірде Unitel HD деген атпен ресми түрде хабар тарату басталды. 2018 жылдың маусым айында арна 2018 жылғы Ресейде өткен Әлем чемпионатының 32 матчын HD форматында тікелей эфирде көрсетті, бұл Боливиядағы алғашқы арна болды. 2021 жылдың наурыз айында Unitel түн ортасынан кейін көрсетілетін барлық сериалдарды эфирден алып тастады (олардың орнына Pare de Sufrir бағдарламасы қойылды). Субұлттық сайлау эфирі кезінде Unitel WarnerMedia және Sony Pictures компанияларымен келісімшарт жасады, олар The Looney Tunes Show, Том және Джерри, Әділет лигасы және Columbia Pictures кітапханасы, сондай-ақ Sony Pictures Animation сериалдарын көрсетті. 2022 жылдың мамырында Эрнесто Морено Unitel-ден кетіп, Tigo Sports Bolivia компаниясына қосылды. 2022 жылдың қыркүйегінде Бразилияның Canal Rural арнасымен жасалған стратегиялық келісімшартқа сәйкес, арнаның жергілікті нұсқасы, Canal Rural Bolivia, 2022 жылдың 16 қыркүйегінде кабельдік теледидар провайдерлерінде және Unitel веб-сайтында қолжетімді болды.
UNITEL (UNIVERSAL DE TELEVISIÓN) The company broadcasts sports, entertainment, political programs, and daily news programs nationwide in the South American country. The station is owned by Empresa de Comunicaciones del Oriente (Ecor), Ltda., which also owns two radio stations, the Bolivian branch of Radio Disney and since 2023, Eres Radio, specialized in love songs. The legal name of the main Unitel station is still Canal 9 Teleoriente. Grupo Monasterio owns 100% of the shares of Ecor. At the time of founding, TSB achieved the license to broadcast in La Paz on channel 2. The channel was the opposite of ATB (channel 9) in some way, as the channel provided "quality programming" over political preferences. Experimental broadcasts started on February 12, 1985, before becoming regular on April 14, 1985, being owned by Antonio Maldonado. On weekdays the channel broadcast for seventeen hours on average (7am to 12am) and twelve on weekends (11am to 11pm). TSB's main accolades were becoming the first television channel in Bolivia to broadcast 18 hours a day and the first to produce three news editions (morning, midday, evening) in contrast to Televisión Boliviana and ATB, which only started in the afternoon and produced only one news bulletin, which gave the station some success. It was also the first channel to produce news bulletins in the Aymara language, broadcast at 6am, presented by Donato Ayma and with a smaller recap in the same language late at night. TSB set up an affiliate in Oruro in 1989, TVO, which also broadcast on channel 2. TSB took part in a CNN initiative in 1990 for Earth Day. The report sent to the channel was about the destruction of Bolivia's rainforests. In Santa Cruz de la Sierra, the station was Teleoriente, which started broadcasting on channel 9 in February 1987. The station had small facilities, but had the ambitions to overcome limitations in the human resources and broadcasting sectors. In 2001, Unitel achieved the exclusive rights to air the 2002 and 2006 editions of the FIFA World Cup. In April 2007, Unitel announced the shift to an entirely tapeless system and a new transmitter for Cochabamba. The transmitters manufactured by Harris for the stations in Santa Cruz and La Paz were working without major flaws since 1996. By 2007, Unitel had become one of Bolivia's three leading television networks, the other two being ATB and Red Uno. At the time, it had an exclusivity contract with TV Globo to air telenovelas from its catalog. From 2003 to 2007, the network had broadcast eleven titles: Esperança, O Dono do Mundo, O Rei do Gado, Mulheres Apaixonadas, O Clone, Celebridade, Senhora do Destino, Presença de Anita, América, Belíssima and Cobras e Lagartos. The contract lied mainly in the quality of its telenovelas, in contrast to those produced by Televisa, which were preferred by the lower class. In July 2007, the network was airing Belíssima at 9pm, after the evening edition of Telepaís. The offices of the Oruro station were damaged in August 2008 by a youth group with connections to Movimiento al Socialismo, forcing the station to stop producing the local edition of Telepaís the following month owing to lack of guarantees to assure its work. Osvaldo Monasterio, founded of Unitel, died on 23 August 2011 in Buenos Aires. At the time of his death, he was the channel's highest executive. Unitel's market share in 2011 according to the IN magazine (given as certain by other publications in April 2012) was of 36% (in the trunk axis), far ahead of Red Uno (21%), ATB (13%), PAT (8%), Bolivisión (8%) and Bolivia TV (6%). In late January 2015, Unitel removed The Simpsons from its schedule in favor of the local edition of Calle 7, prompting protests in Santa Cruz de la Sierra, La Paz and Cochabamba against its removal. Within days, Unitel announced that the series would return to the channel from March 9 in its usual timeslot, which was between 4 and 6pm. From 2 April 2018, the channel launched its own high definition signal within the Bolivian digital terrestrial television system in test phase, until 15 April, when broadcasts officially started under the name of Unitel HD. In June 2018, the channel broadcast live 32 matches of the 2018 Russia World Cup in HD, becoming channel in Bolivia to do so. In March 2021, Unitel removed all series that aired past midnight (being replaced by Pare de Sufrir). In the midst of the broadcast of the subnational elections, Unitel signed with WarnerMedia and Sony Pictures, broadcasting the series The Looney Tunes Show, Tom and Jerry, the Justice League and the library of Columbia Pictures, as well as Sony Pictures Animation. In May 2022, Ernesto Moreno left Unitel and joined Tigo Sports Bolivia. Thanks to a strategic alliance signed in September 2022 with Canal Rural from Brazil, a localized version of the channel, Canal Rural Bolivia, launched on September 16, 2022, available on cable television providers and on Unitel's website.
Спорт
Канал 2002 жылдан бері Боливияның кәсіби футбол лигасы және әлем чемпионаттары сияқты спорттық іс-шаралардың теледидар құқығына ие. Бірақ, ол ешқандай лига матчтарын тікелей эфирде көрсетпейді, оның орнына Боливиядағы кабельдік операторларға теледидар құқығын қайта сатады. 2008 жылы матчтарды негізгі өңірде (Санта-Круз, Ла-Паз, Кочабамба) кабельдік арналар арқылы, ал елдің қалған бөлігінде эфир арқылы көрсетті.
Ойын-сауық
Сондай-ақ, арнада 2001 жылдан 2017 жылға дейін «Мисс Санта-Круз», «Мисс Боливия», «Реина Испаноамерика», «Мисс Универс» және «Мисс Әлем» сияқты түрлі сұлулық конкурстары көрсетілді. 2006 жылдан бастап Unitel күнделікті 24 сағаттық бағдарлама таратуды бастады, бірақ Ла-Пастағы 5-ші арна 1985 жылы, ал 1996 жылдан 1999 жылға дейін 11-ші арна да осындай талпыныс жасаған еді. 2014 жылдың тамыз айынан бастап арна TVN-нің арнайы ойын лицензиясы бойынша «Calle 7 Bolivia» бағдарламасын көрсетіп келеді. 2016 жылдың ақпан айының соңында Endemol компаниясымен бірлесіп шығарылған «La Fábrica de Estrellas – Star Academy» әншілік реалити-шоуы Анабель Ангус пен Анжелика Мериданың жүргізуімен эфирге шықты. 2018 жылдың 16 шілдесінде Red Unitel Боливияда түсірілген алғашқы теленовелла «Despéiname la vida» фильмін көрсетті. Бұл телесериалда Грисель Кирога, Ронико Куеллар және Сузи Диаб басты рөлдерде ойнады. Боливиядағы COVID-19 пандемиясы кезінде арна «Calle 7» бағдарламасын тоқтатпады. Бірақ 2020 жылдың 3 сәуірінде шоу трансляциясы тоқтатылды. Unitel 2020 жылдың желтоқсанында веб-сайтын жаңартумен бірге шетелдік теленовелаларды өз сайтында көрсетуді бастады. 2022 жылдың 11 шілдесінде MasterChef франшизасы бойынша «MasterChef Bolivia» бағдарламасының трансляциясы басталды. Екінші маусым 2023 жылдың 17 шілдесінде көрсетілді.
Балалар
Unitel 1998 жылы күн сайын кешке шығарылатын, Фабиола Ландивар, Анжелика Мерида және бағдарламаның атымен аталған Chispitas қуыршағы жүргізетін Chispitas балалар бағдарламасын іске қосты. Бұл бағдарлама ATB телеарнасының Sipiripi форматын үлгі етіп алды, бірақ кейін өзінің ерекше стильін қалыптастырып, қуыршақты хореографиялық билер мен ойындар ойнайтын балалар тобымен алмастырды. 2000-шы жылдардың басында бұл формат Unitoons бағдарламасына ауыстырылды, көптеген жүргізушілер қайта оралды, нәтижесінде бағдарлама үлкен сәттілікке қол жеткізді. 2005 жылдың маусым айында бағдарлама тоқтатылып, оның орнына Chicostation бағдарламасы келді.
Даулар
Эво Моралес билікке келгеннен кейін Юнител биліктегі Социалистік қозғалыс партиясы бастаған үкіметке қарсы позиция алды. Бұл арна жоғары жарнама бағаларымен (Red Uno арнасынан айырмашылығы), эксклюзивті жаңалықтарға (әсіресе қылмыстық оқиғаларға) тым көп тәуелділігімен және ауыл шаруашылығымен айналысатын бизнесмендерге, көбінесе "қоғамдық маңызы бар ақпарат" деп көрсетіліп, ерекше назар бөлгенімен белгілі. Көрермендер бұл арнаны жиі "Уникуруэл" деп атайды және оған қатысты күшті сын айтады.
2008 жылғы Якуиба шабуыл
2008 жылдың 23 маусымында Тариха департаментінде референдум өткеннен кейін, Якуибадағы Unitel филиалының ғимаратына ереуілдегі шахтерлер шабуыл жасап, динамит лақтырды. 2009 жылдың тамызында Питер Нава кінәсіз деп танылды және полиция қылмысты растайтын ешқандай дәлел таппады.