Эдвард Берри: Британдық теңізші офицерінің өмірі мен қажырлы еңбегі

Кіріспе

Британ Корольдік теңіз флоты офицері (1768–1831)

Контр-адмирал сэр Эдвард Берри, 1-ші баронет, KCB (17 сәуір 1768 – 13 ақпан 1831) – Ұлыбритания Корольдік теңіз флоты офицері, ең алдымен 1798 жылы рыцарьдық атақ алғанға дейін Нил шайқасында Контр-адмирал Хорацио Нельсонның HMS Vanguard кемесінің флаг-капитаны ретінде белгілі. Ол ұзақ және беделді теңіз қызметін өткерді және Трафальгар шайқасында HMS Agamemnon кемесіне де командалық жасады.

Ерте өмір және теңізшілік мансап

Берри 1768 жылы Лондондағы саудагердің ұлы болып дүниеге келді. Әкесі ерте қайтыс болып, жесір әйел, бес қызы мен екі ұлын қиын қаржылық жағдайда қалдырды. Оның алғашқы білімін Норвич қаласындағы ағасы, пастор Титус Берри берді. 1779 жылы Титус Берридің бұрынғы оқушыларының бірі, лорд Малгрейвтың қамқорлығымен, Берри 10 жасында Теңіз күштеріне ерікті болып қатысты.

Француз революциялық соғыстарындағы қызмет

Француз кемесіне шабуыл жасағаны үшін Берри 1794 жылғы 20 қаңтарда лейтенант қызметіне көтерілді және 1796 жылғы мамыр айында капитан Нельсонмен бірге қызметке тағайындалды. Көп ұзамай ол командирінің құрметіне ие болды, ал адмирал сэр Джон Джервиске жазған хатында Нельсон: «Мен оны [Берриді] әрқашан адал, жақсы мінезді офицер деп есептеймін» деп жазды. Нельсонның есебін Адмиралтействоға жіберген кезде Джервис: «Комодордың жоғары бағалайтын лейтенант Эдвард Берри – менің тәрбиемдегі офицер, оның таланты, батылдығы және лайықты мақсаты бар екенін білемін» деп қосты. Нельсон Порто Феррахо қамалында болғанда, Берри кемені осыншалықты шебер басқарды ki, капитанның «толық мақұлдауына» қол жеткізді, сондай-ақ 1796 жылғы 12 қарашада командир шеніне ие болды. 1797 жылғы ақпанда Сент-Винсент мүйісіндегі шайқаста HMS Captain кемесінде күтіп отырды. Шайқаста Берридің нақты міндеттері болмаса да, ол тағы да батылдығын көрсетті, Нельсон испандық San Nicholas кемесіне жақындағанда, оған кемеге шабуыл жасауға бұйрық берді. Нельсон былай деп жазды: «Дұшпанның миззен-мачтасына секірген бірінші адам – менің бұрынғы бірінші лейтенантым капитан Берри болды; оны біздің спиртсайл-мачтасынан қолдады, ол миззен-арматурасына ілінген. Палубаға жеткенде, капитан Берридің кемені басып алғанын және испандық тудың төмен түсіріліп жатқанын көрдім». Сол жылдың қазан айында Нельсон ванна рыцары атағымен марапатталды, осы шараға Берри де қатысты. Патша Нельсонның оң қолының жоғалғанын айтқанда, ол әзілмен, Берриге ишара жасап: «Бірақ менің оң қолым жоқ, Мажастети» деп жауап берді. Олар Нельсон келесі рет туын көтергенде, Берри оның ту капитаны болады деп келісті. Француздардың Египетті басып алу жоспарлары туралы естіген Нельсон 1797 жылдың соңында Берриге: «Егер үйленгіңіз келсе, тезірек үйленгеніңіз жақсы, әйтпесе болашақ әйеліңіз сізбен аз болады, өйткені мен жақсымын және сізді кез келген сәтте шақыруы мүмкін» деп жазды. 12 желтоқсанда Берри туысы Луиза Форстерге үйленді, ал бір аптадан кейін оның ту капитаны болып тағайындалды.

As a reward for his gallantry in boarding a French ship, Berry was promoted to lieutenant on 20 January 1794 and in May 1796 was appointed to with Captain Nelson, whom he followed upon his move to in June. He soon won his commander's esteem, and in a letter to Admiral Sir John Jervis, Nelson wrote, 'I have as far as I have seen every reason to be satisfied with him [Berry], both as a gentleman and an officer'. On sending Nelson's report to the Admiralty, Jervis added 'Lieutenant Edward Berry, of whom the Commodore writes so highly, is a protégé of mine and I know him to be an officer of talents, great courage and laudable ambition'. Indeed, whilst Nelson was ashore during the siege of Porto Ferrajo, Berry commanded the ship in such a way as to make him the subject of his captain's 'fullest approbation', and he received the rank of commander on 12 November 1796. Whilst awaiting a posting he remained aboard HMS Captain during the Battle of Cape St Vincent in February 1797. Although Berry had no specific duties during the battle, he again displayed his courage when Nelson came alongside the Spanish ship San Nicholas and gave orders to board her. Wrote Nelson, "The first man who jumped into the enemy's mizzen chains was Captain Berry, late my first lieutenant; he was supported from our spritsail yard, which hooked in the mizzen rigging Having pushed on to the quarter deck, I found Captain Berry in possession of the poop, and the Spanish Ensign hauling down". In October of the same year Nelson was invested as a Knight of the Bath, accompanied on the occasion by Berry. When the King remarked upon the loss of Nelson's right arm, he wittily replied, indicating Berry, "But not my right hand, your majesty". It was agreed between them that when Nelson next hoisted his flag, Berry would be his flag captain. With word of French plans to occupy Egypt, Nelson wrote to Berry in late 1797, 'If you mean to marry, I would recommend your doing it speedily, or the to be Mrs. Berry will have very little of your company, for I am well, and you may expect to be called for every hour'. On 12 December Berry was indeed married to his cousin, Louisa Forster, and a week later appointed as flag captain of .

Нил шайқасы және одан кейінгі оқиғалар

1798 жылдың 1 тамызында бұл науқан Абукир шығанағындағы Нил шайқасымен шешілді. Осы шайқаста Нельсонға ұшқан сынық тиді және ол қатты қан кетуден құлап, капитан Берри оны ұстап алды. Оған ол: «Мен өлдім. Әйелімді есіңе түсір» деді. Бірақ жарақаты жеңіл болды және ол жеңіл шаңқаумен құтылды. Ол сол күні кешке француздық соғыс кемесі «Ориенттің» жарлыңғанын көруге жете алды. Француздың 17 ірі кемесінің тек 4-і ғана жойылмай не тұтқынға түспей құтылды. Француздардың шығыны британдықтардан алты есе көп болғандықтан, бұл жеңіс болды. Шайқастан кейін корвет командирі Томас Харди HMS Vanguard капитаны болып тағайындалды, ал Берри Нельсоннің хабарларын алып, Англияға аттанды. Алайда, саяхат барысында «Леандер» француз кемелерінің бірі, 74 зеңбіректі «Женеро» кемесімен кездесіп, тұтқынға алынды. Берри басқа адамның бас сүйегінің сынығынан ауыр жарақат алды, ол оның қолынан өтті. Бұл қанды және батыл шайқас болды, басты палубадағы зеңбіреші Тим Стюарт оны былай сипаттады: «Біз [француздарға] қолымызға тигеннің бәрін аттық – бұрыштар, шегелер және т.б. Біз берілгенге дейін шамамен үш жүздей оларды өлтірдік, ал біздің батыл капитанымыз біздің туды түсіруге бұйрық берді». Тұтқындалуының нәтижесінде Берри желтоқсанға дейін Англияға жетпеді, сол кезде Нил шайқасы туралы жаңалықтар жеткен еді. Алайда, ол Норичке оралғаннан кейін: «Адамдар мені зор қуанышпен қарсы алды. Қысқасы, мен соншалықты үлкен адаммын, мен барлық жерде қалтамды қынжырлатып, сезімімді ауырлататындықтан, көп қиналдым». Берридің «Адмирал сэр Хорацио Нельсонның басшылығымен корольдік эскадрильяның іс-қимылдарының шынайы баяндамасы» атты есебі «The Sun» және «The True Briton» газеттерінде жарияланды және памфлет түрінде бестселлерге айналды. Ұлыбритания Нил ескерткіштерін, соның ішінде Нельсон мен Берридің бейнесі бар керамикалық құмыраларды қызығушылықпен қарсы алды – «Нилдің батырлары». 12 желтоқсанда ол рыцарь атағына ие болды және Лондон қаласының құрметті азаматы болды. Зәулім алтын және эмальмен әшекейленген сыйлық қорабы Гринвичтегі Ұлттық теңіз мұражайының коллекциясында сақталады. 1799 жылдың көктемінде ол Мальтаны блокадалауға тағайындалды және оған көмектесу үшін жіберілді. Мұнда ол Нил шайқасынан құтылған екі француз кемесін – «Гийом Телль» мен «Женероны» тұтқындауға көмектесті, соңғысы оның бұрынғы тұтқыны болған. 30 наурызда Берри «Фудроянттан» Нельсонға былай деп жазды: «Ең қымбат Ием, сіз менің қасында болғанда, барлық тілегім орындалар еді. Мен кеше сіздің кабинаңызға қанша рет кірдім, біз дұрыс істеп жатыр ма деп сұрау үшін, өйткені менде іс-қимылға түсуге ештеңе болмады!» Бұл Берридің Нельсонға тәуелділігін көрсетеді және оның кейінірек сәтті мансап құруына кедергі келтірген себебін түсіндіруге көмектеседі. Нельсон өзі бірнеше ай бұрын әйелі Фрэнсиске жазған хатында: «Мен өзімді шаршатып, капитан Харди менің орнымда ойлап табатын нәрселер туралы ойлауға мәжбүр болып, өлімге дейін жұмыс істеймін». Берридің жоғарғы батырлығы мен жалпы жақсы мінезіне күмән жоқ, бірақ ол асыққышпен мақтана білуімен де белгілі болды. Нельсонның оң қолы Берри емес, Томас Харди болды. Келесі маусымда «Фудроянт» Неаполь патшайымын Палермодан Ливорноға жеткізді, бірақ жақын арада Берри Англияға оралды.

On 1 August 1798 the campaign culminated in the decisive Battle of the Nile, at Aboukir Bay. During this, Nelson was struck on the head by a piece of flying langrage and fell, bleeding heavily, only to be caught by Captain Berry, to whom he uttered the words "I am killed. Remember me to my wife". His wound was slight, however, and he escaped with mild concussion. He was well enough that evening to witness the shattering explosion of the French battleship L'Orient. Only 4 of the 17 major French ships escaped destruction or capture and with French losses six times greater than those of the British, it was a triumphant victory. After the battle, Thomas Hardy, commander of the corvette , was promoted to captain of HMS Vanguard, and Berry embarked for Britain in , carrying Nelson's despatches. During the voyage, however, the Leander was accosted and captured by one of the two surviving French ships, the 74 gun Généreux, and Berry was severely wounded by a flying fragment of another man's skull, which was "driven through his arm". It was a bloody and courageous battle, as described by one of the main deck gunners, Tim Stewart: "We fired everything at [the French] we could get hold of—crow bars, nails, and all sorts We killed nearly three hundred of them before we surrendered, and our brave captain ordered our colours to be hauled down." As a result of his capture, Berry did not reach England until December, at which point the news of the Battle of the Nile had already been received. However, he wrote in a letter that upon his return to Norwich, "the people received me with mad joy. In short, I'm so great a man that I'm very in and out everywhere to the great annoyance of my pocket and distress of my feelings." Berry's account of the Battle, titled Authentic Narrative of the proceedings of his Majesty's squadron under the command of the Rear Admiral Sir Horatio Nelson drawn up from the minutes of an officer of rank in the squadron was subsequently published in The Sun and The True Briton newspapers, and became a bestseller in pamphlet form. Britain revelled in Nile memorabilia, including ceramic jugs embossed with reliefs of Nelson and Berry—'Heroes of the Nile'. On 12 December he was knighted and given the Freedom of the City of London. The ornate gold and enamel presentation box is part of the collection of the National Maritime Museum, Greenwich. In the spring of 1799 he was appointed to and sent to assist in the blockade of Malta. Here he assisted in the capture of Guillaume Tell and Généreux, the two French ships that escaped the Battle of the Nile, the latter being his own former captor. On 30 March, Berry wrote to Nelson from the Foudroyant, "My very dear Lord, had you been a partaker with me of the glory, every wish would have been gratified. How very often I went into your cabin, last night, to ask if we were doing right; for, I had nothing to act upon! " This goes some way towards illustrating Berry's dependence upon Nelson and perhaps helps to explain his failure to cultivate a more successful later career. Nelson himself confided in a letter to his wife Frances a few months earlier, "I shall be worn to death by being obliged to fag and think of those things which excellent Captain Hardy takes entirely from me." There is no doubting Berry's supreme gallantry and general amiability, but he had a certain reputation for blustering foolhardiness. It was Thomas Hardy and not Berry who would become Nelson's indispensable right hand man. The following June, the Foudroyant carried the Queen of Naples from Palermo to Livorno, but a short time later Berry returned to England.

Кейінгі әрекеттер

Бәрінің қайтадан маңызды командалық міндеттерді атқаруына бес жыл өткен еді. Оның қызметке орналаса алмауы оны мазасыз қалдырды және Адмиралтейство оған біршама немқұрайлылық танытты, ол ашумен: «Адамның қызметтегі орны мен беделінің бәрі бекерге кетеді» деп жазды. Нельсон оны жұбатуға тырысты: «Осындай сәтте жұмыссыз болу қиын, бірақ жоғарыдағылар мұны ескермейтін болса, өзіңді өлтіруге тырысудың қажеті жоқ». Адмиралтействодағы басшылықтың өзгеруі ғана Берриге тағы бір комиссия алу мүмкіндігін сыйлады. Нельсон: «Енді өзгеріс болғанын естіп, сіз кеме аласыз деп шын жүректен үміттенемін. Соңғы кеңестің тирандық мінез-құлқының ешқайсысын Лорд Сент-Винсентке жатқызбаймын, оған дұрыс кеңес берілмеді». Берридің күткені 1805 жылы Трафальгарға келгенде орындалды. «Міне, ол ақымақ Берри келді! Енді шайқас басталады» деді Нельсон. Берридің жауынгер ретінде беделі бар еді, бірақ шебер тактик ретінде емес. Оливер Уорнер «Лорд Нельсонның портретінде» былай деп жазады: «Капитан Кодрингтон Берридің Агамменон кемесінде бар күшімен өрт сөндіргенін көріп, қызықтап, тіпті досы мен жауына да бірдей шабуыл жасағанын байқады». «Берридің бақыты соншалық, ол ұзақ күткен соң жаңа кеме алды, оның үстіне Нельсонның ең үлкен шайқас алдындағы кемесіне қосылудың бақыты бұйырды». Агамменон кемесі сапар кезінде тұтқындалудан мүжілгенімен, Трафальгар шайқасында ерекше көзге түспеді, ауыр залалдарсыз қалып, шайқастың соңғы кезеңдерінде Сантиссима Тринидад және адмирал Думануар дивизиясымен қақтығысты. Шайқас аяқталғаннан кейін Берри Жеңіс кемесіндегі Нельсонмен сөйлесу үшін кемесіне қайтты, бірақ ол келген кезде Нельсон жаңа ғана қайтыс болған еді, бұл Берри өмірінің соңына дейін өкінетін қайғылы сәт болды. 1806 жылы капитан Берри Сан-Доминго шайқасында Агамменон кемесінде шайқасты, оның іс-қимылы жоғары бағаланды. Сол жылы ол барондық атаққа ие болды және соғыс бойы теңізде қызмет етті, кейіннен 1811 жылы Sceptre кемесінің, келесі жылы Royal Yachts кемелерінің бірінің командасын басқарды.

It was five years before Berry again took significant command. His failure to obtain a posting had left him feeling restless and somewhat slighted by the Admiralty, "A man's standing in the Service and his reputation all goes for nought," he wrote bitterly. It fell to Nelson to placate him, "It is vexing to be unemployed at such a moment, but it is useless to fret oneself to death when the folks aloft don't care a pin about it." It took a change of leadership in the Admiralty to present Berry with the chance of another commission. Nelson: "I sincerely hope, now that a change has taken place, that you will get a ship. I attribute none of the tyrannical conduct of the late Board to Lord St Vincent he was dreadfully ill advised." The end to Berry's yearnings came on his arrival at Trafalgar in 1805, captain of "Here comes that fool Berry! Now we shall have a battle," exclaimed Nelson. Berry had rather a reputation as a fighter, though perhaps not as a master tactician, "Captain Codrington of found some wry amusement in seeing Berry in the Agamemnon blazing away for all he was worth, apparently at friend and foe alike", notes Oliver Warner in A Portrait of Lord Nelson. "It was typical of Berry's luck that, having long and restlessly awaited a new ship, he should have been given the Agamemnon, before having the infinite happiness of joining Nelson on the eve of his greatest battle." After a close escape from capture on her outward voyage, the Agamemnon had no particular opportunities for distinction at Trafalgar, and escaped the mêlée without heavy losses, engaging with the Santissima Trinidad and Admiral Dumanoir's division in the closing stages of the fight. At the battle's close, Berry took to his ship's boat in order to speak to Nelson on the Victory but by the time he arrived Nelson had just died, an unfortunate piece of timing which Berry would regret for the rest of his life. In 1806 Captain Berry fought in the Agamemnon at the Battle of San Domingo, being highly praised for his actions. That same year he became a baronet and he remained in sea service throughout the war, subsequently commanding Sceptre during 1811, the following year and one of the Royal Yachts.

Кейінгі мансабы және соңғы жылдары

1814 жылы Норвичте үй сатып алды. 1815 жылғы 2 қаңтарда ол Бат орденінің командирі-кавалері атағын алды, ал 1821 жылғы 19 шілдеде дербес адмирал болды. Осы жылдары Адмиралтействоға үнемі өтініш білдіргеніне қарамастан, ол маңызды қызметтерге қайтадан кірген жоқ. Дегенмен, оның қызметі ерекше деп есептелуі мүмкін. Ол Нельсон мен Коллингвудпен бірге Нил, Трафальгар және Сан-Доминго шайқастарында желілік кемеге қолбасшылық еткен және үш әскери алтын медаль алған үш ғана Корольдік теңіз күштері офицерінің бірі болды. Бірнеше жыл бойы ауыр сырқатқа шалдығып, денсаулығы нашарлағаннан кейін, ол 1831 жылғы 13 ақпанда Бат қаласындағы үйінде қайтыс болды. Ол баласыз болғандықтан, баронеттік атағы оның өлімімен бірге тоқтатылды.