Кіріспе

Бұрынғы Жапон үкіметі министрлігі (1872–1945)

Әскери-теңіз министрлігі (海軍省) – Жапон империясының Әскери-теңіз күштерінің (IJN) әкімшілік мәселелерімен айналысқан кабинет деңгейіндегі министрлік болған. Ол 1872 жылдан 1945 жылға дейін қызмет етті.

Тарих

Әскери-теңіз министрлігі 1872 жылғы сәуір айында Армия министрлігімен бірге, Мейдзи үкіметінің алғашқы Соғыс министрлігін (жаңашыл Жапонияға дейінгі) алмастыру үшін құрылды. Бастапқыда Әскери-теңіз министрлігі Жапон императорлық теңіз күштерінің әкімшілік және оперативтік басқаруына жауапты болды. Бірақ 1893 жылғы мамыр айында Жапон императорлық теңіз күштерінің Бас штабы құрылғаннан кейін, ол тек әкімшілік функцияларды атқаратын болды. "Министрлік теңіз бюджетіне, кеме құрылысына, қару-жарақ сатып алуға, персоналға, парламент және кабинетпен байланысқа, сондай-ақ теңіз саясатының жалпы мәселелеріне жауапты болды. Бас штаб флоттың операцияларын және соғыс жоспарларын дайындауды басқарды". Әскери-теңіз министрінің лауазымы саяси тұрғыдан ықпалды болды. 1885 жылы кабинеттік үкімет жүйесі орнағаннан кейін, Әскери-теңіз министрі тікелей Императорға (Мейдзи Конституциясы бойынша барлық жапондық қарулы күштердің бас қолбасшысы) есеп беретін, бірақ Премьер-министрге емес. 1920 жылдарға дейін Әскери-теңіз министрлігі саяси ықпалы жағынан Теңіз күштері Бас штабынан басым болды. Алайда, Теңіз күштері Бас штабының офицерлері 1921-1922 жылдарғы Вашингтон теңіз конференциясында өз жағдайларын жақсартуға мүмкіндік тапты. Бұл кездесуде АҚШ және Ұлыбритания жапондықтардан батыс елдеріне қарағанда кішірек флот құруды талап етіп, бүкіл әлемдік теңіз күштерінің арақатынасын белгілеуді ұсынды. Әскери-теңіз министрлігі ағылшын-жапондық одақты сақтау мақсатымен бұған келісуге дайын болды, бірақ Теңіз күштері Бас штабы бас тартты. Жапон императорлық теңіз күштері өзара қарым-қатынаста жауласқан Флоттық фракция және Келісім фракциясы деп аталатын саяси топтарға бөлінді. Нәтижесінде, Жапония келісімге қол қойды, бірақ ол 1934 жылы күшін жойды. 1930 жылдары жапондық милитаризмнің күшеюімен Флоттық фракция біртіндеп Келісім фракциясынан басымдыққа ие болды және Теңіз күштері Бас штабын басып алды, ол Әскери-теңіз министрлігінің қарсылығына қарамастан Перл-Харборға шабуыл жасауды іске қосты. 1937 жылдан бастап Әскери-теңіз министрі мен Теңіз күштері Бас штабының бастығы Императорлық Бас штабтың мүшелері болды. Екінші дүниежүзілік соғыста Жапон империясының жеңілісінен кейін, Әскери-теңіз министрлігі 1945 жылғы қарашада американдық оккупациялық билік органдарымен бірге Жапон императорлық теңіз күштерімен бірге таратылды және соғыстан кейінгі Жапония Конституциясында қайта құрылмады.

Жапонияның әскери-теңіз флотының министрлері

Заң бойынша, Әскери-теңіз министрлері міндетті түрде әрекеттегі адмиралдар немесе вице-адмиралдардан тағайындалуы тиіс болған.

Мейдзи конституциясы бойынша теңіз министрлері

Жоқ. Портрет атауы Қызмет мерзімі Кабинет 1 Сайго Дзюдо西郷 従道 22 желтоқсан 1885 17 мамыр 1890 1-ші Ито Курода 1-ші Ямагата 2 Кабаяма Сукенори樺山 資紀 17 мамыр 1890 8 тамыз 1892 1-ші Мацуката 3 Нире Кагенори仁礼 景範 8 тамыз 1892 11 наурыз 1893 2-ші Ито 4 Сайго Дзюдо西郷 従道 11 наурыз 1893 8 қараша 1898 2-ші Мацуката 3-ші Ито 1-ші Окума 5 Ямамото Гоннохёэ山本 權兵衞 8 қараша 1898 7 қаңтар 1906 2-ші Ямагата 4-ші Ито 1-ші Кацура 6 Сайто Макото斎藤 実 7 қаңтар 1906 16 сәуір 1914 1-ші Сайондзи 2-ші Кацура 2-ші Сайондзи 3-ші Кацура 1-ші Ямамото 7 Ясиро Рокуро八代 六郎 16 сәуір 1914 10 тамыз 1915 2-ші Окума 8 Като Томосабуро加藤 友三郎 10 тамыз 1915 15 мамыр 1923 Тераучи Хара Такахаси Като 9 Такарабе Такеси財部 彪 15 мамыр 1923 7 қаңтар 1924 2-ші Ямамото 10 Мураками Какуичи村上 格一 7 қаңтар 1924 11 маусым 1924 Киёура 11 Такарабе Такеси財部 彪 11 маусым 1924 20 сәуір 1927 Като 1-ші Вакацуки 12 Кейсуке Окада岡田 啓介 20 сәуір 1927 2 шілде 1929 1-ші Танака 13 Такарабе Такеси財部 彪 2 шілде 1929 3 қазан 1930 Хамагучи 14 Киёказу Або安保 清種 3 қазан 1930 13 желтоқсан 1931 2-ші Вакацуки 15 Минео Осуми大角 岑生 13 желтоқсан 1931 9 наурыз 1936 Инукай Сайто Сайто Окада 16 Осами Нагано永野 修身 9 наурыз 1936 2 ақпан 1937 Хирота 17 Мицумаса Йонаи米内 光政 2 ақпан 1937 30 тамыз 1939 Хаяси 1-ші Коное 1-ші Хиранума 18 Дзэнго Ёсида吉田 善吾 30 тамыз 1939 5 қыркүйек 1940 Абе Йонаи 2-ші Коное 19 Косиро Оикава及川 古志郎 5 қыркүйек 1940 18 қазан 1941 3-ші Коное 20 Сигетаро Симада嶋田 繁太郎 18 қазан 1941 17 шілде 1944 Тодзё 21 Наокуни Номура野村 直邦 17 шілде 1944 22 шілде 1944 22 Мицумаса Йонаи米内 光政 22 шілде 1944 1 желтоқсан 1945 Коисо Судзуки Хигасикуни Сидехара