Кіріспе
Уильям Патрик Кларк-младший (23 қазан 1931 – 10 тамыз 2013) – американдық шаруа, судья және мемлекеттік қызметкер. 1981 жылдан 1982 жылға дейін президент Рональд Рейган басшылығымен Мемлекеттік хатшының орынбасары, 1982 жылдан 1983 жылға дейін АҚШ Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі, ал 1983 жылдан 1985 жылға дейін Ішкі істер министрі болып қызмет етті.
William Patrick Clark Jr. (October 23, 1931August 10, 2013) was an American rancher, judge, and public servant who served under President Ronald Reagan as the Deputy Secretary of State from 1981 to 1982, United States National Security Advisor from 1982 to 1983, and the Secretary of the Interior from 1983 to 1985.
Ерте өмір және білім
Кларк 1931 жылғы 23 қазанда Калифорния штатының Окснард қаласында Уильям Петит пен Бернис Грегори Кларктың ұлы болып дүниеге келді. Кларк Охайдағы Вилланова дайындық мектебінде білім алды. Орта мектепті бітірген соң Кларк Стэнфорд университетіне және Лойола заң мектебіне оқуға түсті, сонымен қатар шаруашылығын басқарды. Бакалавр және магистратураны аяқтауға жеткілікті уақыт пен қаражатты бөлмегендіктен, Кларк Стэнфордты немесе Лойоланы бітірген жоқ. Дегенмен, ол заң факультетіне қабылдану емтихандарында жақсы нәтиже көрсетті және заң факультетін бітірмей Калифорния штатының заңгерлік емтиханын тапсырды, алғашқы әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін. Ол сондай-ақ АҚШ Армиясының Қарсы Барлау Корпусында қызмет етті.
Калифорния
1960 және 1970 жылдары Кларк штаттық басқаруда бірнеше қоғамдық қызметтер атқарды. 1967 жылдың қыркүйегінде Кларк губернатор Рональд Рейганның жеке хатшысы болды. Кларк 1969 жылдан 1971 жылға дейін Калифорния штатының Пасо-Роблес қаласындағы (Сан-Луис-Обиспо округі) Жоғарғы сотының судьясы қызметін атқарды. 1971 жылдың 30 шілдесінде губернатор Рейган Кларкты Калифорния апелляциялық сотының екінші округінің бірінші бөлімінің судьясы етіп тағайындады. 1973 жылдың қаңтарында губернатор Рейган Кларкты Калифорния штатының Жоғарғы сотының судьясы етіп тағайындады, ол 1973 жылдың 23 наурызынан 1981 жылдың 25 ақпанына дейін қызмет етті.
Вашингтон, округ.
1980 жылы Рональд Рейган АҚШ президенті сайланды. Кларк Рейган оны Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші етіп тағайындағанда өкімет билігінің шыңына жетті, соның арқасында ол президенттік аппараттың арасында бірінші болып көзге түсті. Эдмунд Морристің «Голланд» атты еңбегінде айтылғандай, Рейганның көп жылдық шаруасынан белгілі досы Кларк Рейганның кеңсесіне еш хабарсыз кіріп отыратын, тіпті ең жоғары лауазымды шенеуніктерге де мұндай рұхсат болмаған. 1980-ші жылдардың ортасында АҚШ-ты мазалаған сыртқы саясаттағы қиындықтарды ескере отырып, Кларк президентке 1984 жылы қайта сайлауға түсуді қарастыруды ұсынған. Алайда, сол кезде Джордж Шульц Кларктің ықпалынан басып өтіп, Рейган Кларктің ұсынысына ешқандай мән бермеген сияқты. Кларктың өмірбаяушылары оның Рейганды КСРО құлаудың алдына жетелегеніне сендіреді деп есептейді. Бұл стратегияға Мемлекеттік хатшы Джордж Шульц және басқа да көптеген адамдар қарсы болды, бұл Ақ үй ішінде алауыздық тудырды. Моррис өзінің жартылай көркемделіп жазылған өмірбаянында Кларк 1983 жылдың соңында «Майкл Девердің, Джордж Шульцтің және Нэнси Рейганның тынбай жауласып, мазасын алатынына» шыдамы жетпей отставкаға кеткенін жазды. Моррис Кларкты «әдетте жабық болатын Рейганмен жақын қарым-қатынас жасаған жалғыз адам» деп сипаттады, ал оның Рейганмен тіл табысу қабілеті қызғаныш тудырды. Сонымен қатар, Кларктің үнсіз мінезі оған одақтастар табуды қиын етіп берді. PBS телеарнасының басқа бір хабарламасында Майк Девердің «Нэнси» атты кітабынан (48-бет) үзінді келтіріледі: «Қызметкерлер менің Нэнсимен жақын қарым-қатынасыма наразы болуы мүмкін, бірақ менің білуімше, бұл ешқашан мәселе болған емес. Билл Кларк пен Эд Миз, сол кездегі заң кеңесшілері, мені Нэнсимен тығыз жұмыс істеуге қуанды, себебі бұл оларды саясат және тағайындауларға назар аударуға мүмкіндік берді. Көбінесе олар мені бірінші ханымға ақыл кеңесі алу үшін арнайы жол ретінде пайдаланатын». PBS телеарнасының «Өмірлік рөл» бағдарламасында Джордж Шульцпен туған келіспеушілік туралы да мәліметтер келтіріледі: «Мен президентпен тікелей сөйлесуге тура келетінін білдім. Мен Ақ үй қызметкерлерінің оны маған аудармалауына рұқсат бере алмаймын. Бұл әсіресе Кларк туралы болғанда дұрыс болды, өйткені оның көзқарастары мен сезімдері менікінен өзгеше болды». Белгілі сарапшы Лу Кэннон «[Рейган ханым] Билл Кларкқа қатты қарсы болды. Ол оны (ҰҚК лауазымынан) кетіргісі келді, өйткені ол (президент) Рейганның КСРО-мен қарым-қатынасты жақсартуға жасаған әрекеттеріне кедергі келтіреді деп ойлады» деген қорытынды жасады. Рейган отбасының тағы бір биографы Джеймс Бенз түсіндірмесінде былай деді: «Нэнси Рейган (кейін) Уильям Кларктың Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші ретінде өмірін қиын ету үшін басқа да орташа көзқарасты әкімшілік қызметкерлерін шақырды». 1983 жылдың 21 қыркүйегінде Ішкі істер министрі Джеймс Г. Уотт БАҚ-қа нәсілшілдік пікірлер білдіргені үшін әкімшілікті ұялтып, 8 қарашада отставкаға кетті, ал Кларк Уотттың орнына тағайындалуды сұрады және ол мақұлданды.
Калифорнияға оралу
Кларк әкімшілікке қызмет еткеннен кейін Калифорнияға оралды және түрлі заң фирмаларымен және басқа да бизнес мүдделерімен айналысты. Конгрестегі Иран-Контра тыңдауларынан кейін Кларк Рейганға жеке хат жазып, қастандық ісі бойынша айыпталу қаупі төнген үш көмекшісін кешіруге шақырды: Оливер Норт, Джон Пойндекстер және Роберт МакФарлейн. Президент Джордж Буш әкімшілігі кезінде Кларк өзінің досы Каспар Вайнбергерге кешірім алу үшін лоббилік науқанды ұйымдастырды. 2011 жылдың шілдесінде Кларк АҚШ Энергиялық қауіпсіздік кеңесінің мүшесі болды, ол АҚШ көлік секторындағы мұнай монополиясын азайтуды мақсат етеді және Жаһандық қауіпсіздікті талдау институтының қолдауында жұмыс істейді.
Ұлттық және халықаралық қатынастар туралы ескертулер
Рональд Рейганның Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі ретінде Кларк үш бұрынғы президент – Ричард Никсон, Джимми Картер және Джеральд Фордпен жиі кеңесіп, оларға маңызды мәселелер бойынша брифинг кітаптарын қалдырды. Никсон үшін бұл Шығыс-Батыс қатынастары, оның ішінде Кеңес Одағы туралы ақпаратты қамтыды; Картер үшін – Таяу Шығыс, ал Форд үшін – ішкі саясат мәселелері. Ақ үйдің және екі партияның кабинеттеріндегі бұрынғы басшылармен кеңесу Кларк үшін, демек Рейганның табысы үшін маңызды болды. "Мен (бұрынғы Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі және Мемлекеттік хатшы) Генри Киссинджердің ұлттық қауіпсіздікке қатысты көзқарастарымен әрқашан келіспесе де, онымен жақын қарым-қатынаста болдым және күндіз де, түнде де оның қоңырауын қабылдайтынмын", – деді Кларк. "Рейган әкімшілігінің "Қышқы соғыстың" қақ ең қызу кезінде жұмыс істегенін ескере отырып, мен оның пікірін, сондай-ақ ұлттық қауіпсіздік саласындағы бұрынғы басшылардың – Пентагон, Мемлекеттік департамент және, әрине, Ақ үйден пікірлерін алдым". Кларк АҚШ-тағы XXI ғасыр басындағы саяси атмосфераға көңілі толмады. "Бұл екі саяси партия арасындағы пікір таласының жоқтығы еді, және мен осының бүгін жоқ екенінен қорқамын", – деді Кларк. "Осы себепті үкіметтің жұмысын тиімді ету туралы мен алаңдап жүрмін, өйткені бұрынғыдай қазіргі уақытта достастық сезімі азайған сияқты".
Зейнеткерлік
Кларк Калифорния штатының Шэндон ауылдық аймағына жақын орналасқан ранчосына зейнетке шықты, онда ол ранчосының төбелерінде шағын шіркеу салды. 2013 жылдың 10 тамызында Кларк 81 жасында Шэндондағы үйінде Паркинсон ауруының салдарынан қайтыс болды. Ол Калифорния штатының Шэндон қаласындағы Шэндон зиратында жерленген.
Қайырымдылық
1988 жылы Кларк Калифорния штатының Сан-Луис-Обиспо округіне қарасты Шэндондағы ранчосында ұшағын құлатып, ауыр жарақат алды. Оны апаттан ұзақ жылдар бойы шаруа қожалығын басқарған Хесус Муньос құтқарып шығарды. Өзінің жазылуы үшін Құдайға алғыс айту ниетімен ол отбасымен бірге ранчосында шағын ғибадатхана салды және Вентура округінің Санта-Паула қаласындағы Томас Аквин колледжінің кітапханасына тағы бір ғибадатхананың испандық төбесін сыйға берді. Екеуінде де Кларк Херст корпорациясынан, жақын досы Джордж Рэндольф Херст-младший арқылы сатып алған еуропалық ғимараттардың төбелері мен басқа да сәндік элементтері бар. Шэндондағы ғибадатхана, жергілікті жерде Чапел-Хилл деп белгілі, жалпы жұртшылыққа ашық. Калифорния штатының Охай қаласындағы Вилланова дайындық мектебінің акт залы судья Кларқтың құрметіне, сондай-ақ мектепке жасаған қайырымдылығын еске алу үшін оның есімімен аталады.
Жеке өмір
1955 жылы 5 мамырда Кларк Швейцарияның Берн қаласында Йоханна М. "Джоан" Брауннерге үйленді; олардың бес баласы болды. Джоан Кларк 2009 жылғы сәуір айында дүниеден озды.
Бейнероликтер
Судья Уильям П. Кларк кішіні еске алу (3:09 минут). Youtube.com. Төрт өмірбаян: Кларк, Велиотес, Хабиб, Перси (1983). Ұлттық мұрағат.