Кіріспе
Брэмптон – Англияның Камбрия графтығындағы Камберленд әкімшілік аймағындағы базар қаласы және азаматтық округ. Ол Карлайл қаласынан шығысқа қарай 9 миль (14 км), ал Адриан қабырғасынан оңтүстікке қарай 2 миль (3 км) қашықтықта орналасқан. Тарихи тұрғыдан Камберлендтің бөлігі болған Брэмптон, A69 тас жолынан өтеді. Сент-Мартин шіркеуі – прерафаэлит сәулетшісі Филип Вебб салған жалғыз шіркеу ретінде мәшһүр. Оның ішінде сэр Эдвард Берн-Джонс еңбегімен жасалған және Уильям Моррис студиясында орындалған ең тамаша витраж терезелердің бірі сақталған.
Тарих
Қала 7 ғасырда англдердің қонысы ретінде құрылған деп саналады. "Брэмптон" атауы алғаш рет 1252 жылғы Жарғылық тізімдерде "Браунтон" деп тіркелген. 1291 жылғы "Ecclesiastica Taxatio" еңбегінде "Брэмптон" деп кездеседі. Атаудың шығу тегі көне ағылшын тіліндегі "Brōm tūn" сөзіне байланысты, ол "тұмсық өсетін қала немесе елді мекен" деген мағынаны білдіреді. Алғашқы шіркеуі батысқа қарай бірнеше шақырым жерде, Стенгейт римдік бекінісі орнында "Брэмптон ескі шіркеуі" ретінде сақталған. Қаланың үстінен ортағасырлық үлкен мот тұр, ол "Мотта" деп аталады, оның үстінде Карлайлдың 7-ші графы Джордж Говардтың мүсіні орнатылған. 1252 жылы король Генрих III Брэмптонға базар құқығын берді, соның нәтижесінде қала базарлық орталыққа айналды. 1745 жылғы якобиттер көтерілісі кезінде Чарльз Эдвард Стюарт ("Бонни Принс Чарли") қалада бір түн демалды, бұл оқиға қазіргі антикварлық дүкен орналасқан ғимараттың қабырғасындағы тақташамен белгіленген; ол Карлайл мэрінің шақыруымен Брэмптонға келді, ол жас ханзадеге қаланың кілттерін тапсыруға тиіс болды. Қала орталығынан оңтүстікке қарай орналасқан Капон ағашы монументі 1746 жылы алты якобиттердің Капон ағашының бұтақтарынан асылып өлтірілгенін еске салады, бұл орын Брэмптонның дәстүрлі кездесу орны болған. Қала орталығында орналасқан сегізбұрышты Моут залы туристік ақпарат бюросының орны болып табылады, ол 1817 жылы Карлайлдың 5-ші графы Фредерик Говардтың тапсырысымен салынған. Ол 1648 жылы Оливер Кромвельдің тұтқындарды ұстау үшін пайдаланған ғимараттың орнын алмастырды. Есіктің оң жағында қалалық ескі темір қорлар тротуарға бекітілгенін көруге болады. Брэмптон 2005 жылдың 6 қаңтарында "Fairtrade" статусын алды, осылайша Ұлыбританияда осы мәртебеге ие болған алғашқы жүз қаланың бірі болды. 2011 жылы Брэмптон Ұлыбританиядағы 66-шы қала және Камбриядағы екінші қала болып "Walkers are Welcome" статусын алды.
Көлік
Брэмптон темір жол станциясы, Ньюкасл және Карлайл темір жолында, қаладан шамамен бір мильдей қашықтықта, 1836 жылы салынды.
Басқару
Брэмптон Пенрит және Шекара парламенттік сайлау округінде орналасқан. Нейл Хадсон 2019 жылғы жалпы сайлауда Рори Стюартты ығыстырып, консервативті парламент мүшесі болып сайланды. Марк Грин – қазіргі тұрақты түрдегі әкім.
Брекзит алдында, ол Солтүстік-Батыс Англия Еуропалық парламенттік сайлау округінің құрамында болды.
Білім
Брэмптон қаласының орта мектебі – Уильям Говард мектебі. 1980 жылға дейін ол Иртинг аңғары мектебі деп аталған. Бұл мектеп Брэмптонның Ақ үй мектебімен біріктіріліп, оқушылар жиналатын аймақ кеңейді, соның салдарынан Алстон және Пенрит сияқты қалалардан оқушылар келді.
Мәдениет
Уильям Говард мектебі әр жазда "Брэмптон Лайв" фестиваліне төңкерілді. 1995 жылы алғаш рет өткен бұл фестиваль жылдан-жылға өсіп, Солтүстік Англиядағы ең ірі халықтық, тамырлық және әлемдік музыка фестиваліне айналды. Фестивальге Левеллерлер, Уотербойлар, Эгудо Эмбако, Ричард Томпсон, Сюзанна Вега, Лодон Уэйнрайт III, Алтан, Томми Эммануэль, Сет Лейкман сияқты танымал артистер қатысты. Соңғы "Брэмптон Лайв" фестивалі 2009 жылы өтті, ал 2012 жылы оның орнын, белгілі бір дәрежеде, Maddy Prior (Steeleye Span) ұйымдастырған "Stepping Stones Festival" фестивалі басты. Бұл фестиваль мамыр айының басында Брэмптон қауымдық орталығында өтті.
Медиа
Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC North East and Cumbria және ITV Tyne Tees ұсынады. Телевизиялық сигналдар Калдбек теледидар таратушысынан алынады. Жергілікті радиостанциялар – 95.6 FM жиілігінде BBC Radio Cumbria және 96.4 FM жиілігінде Greatest Hits Radio Cumbria & South West Scotland. Қалаға News and Star жергілікті газеті қызмет көрсетеді.
Спорт
Брэмптоннан Карлайлға дейінгі 10 мильдік жол жарысы, Border Harriers & Athletic Club ұйымдастырған, Ұлыбританиядағы ең көне 10 мильдік жол жарысы болып табылады және қараша айында өткізіледі. Алғашқы жарыс 1952 жылы аяқталған. Бұрынғы жеңімпаздардың арасында Стив Крам және Рон Хилл бар.
Ауа райы
Брэмптонда 1999 жылы құрылған Метеорологиялық станция бар. Ол күн сайын ауа райы деректерін жазады, және олар Метеорологиялық басқармаға жіберіледі.
Атақты тұрғындар
Карлайл Юнайтед және Ливерпуль командалары үшін 150-ден астам ойын өткізген футболшы Джефф Твентиман Брэмптон қаласында туып өсті; Ливерпульдің скауты ретінде ол Кевин Киган, Джон Тошак, Питер Бирдсли және Джон Барнс сияқты көптеген ойыншыларды өзі жұмыс істеген бас тренерлерге ұсынды. Ол барлығы жиырма жыл Ливерпуль Ф.К. бас скауты болып жұмыс істеді. Ли Юань Чья (1929–1994) – көрнекті қытай суретшісі, ақыны және кураторы, сондай-ақ қазіргі заманғы қытай өнеріне зор әсер еткен тұлға. Гуанси провинциясында туған ол өмірінің соңғы жиырма алты жылын Камбриядағы Брэмптон қаласында өткізді, онда өзінің және басқа да белгілі суретшілердің туындыларын көрсететін LYC галереясы мен мұражайын құрды.
Li Yuan chia (1929–1994), was a notable Chinese artist, poet and curator, and a significant influence on contemporary Chinese art. Born in Guangxi province, he lived the last twenty six years of his life in Brampton, Cumbria, where he founded the LYC Gallery and Museum, which exhibited his own works and those of other notable artists.
Брэмптон және одан тыс қоғамдастық қоры
Брэмптон және одан тыс аймақтық қоғамдық трасты – Брэмптон және Солтүстік-Шығыс Камбрия аймағындағы жергілікті тұрғындарға қызмет ететін, қоғамдық бастамаға негізделген даму трасты. Траст – тіркелген компания және тіркелген қайырымдылық ұйымы. Трасттың мақсаты – жергілікті халыққа қолжетімді, арзан және қажетті қызметтер ұсыну, сондай-ақ өзін-өзі қаржыландыруға ұмтылу. 2011 жылы «Брэмптон және одан тыс аймақтық қоғамдық трасты» бұрынғы «Брэмптон қауымдастығының» активтерін және «Брэмптон қауымдық орталығын» басқару жауапкершілігін ресми түрде қабылдады. Кейіннен, 2015 жылы Траст Камбрия округі кеңесімен «Брэмптон қауымдық орталығын» иелену және басқару құқығын өз қолына алды, осылайша Траст «Брэмптон қауымдық орталығының» иесі де, операторы да болды.