Кіріспе
Уильям Кинг Баггот (7 қараша 1879 – 11 шілде 1948) – американдық актер, кинорежиссер және сценарист. Ол үнсіз фильмдер дәуірінде халықаралық деңгейде танымал болған киножұлдыз болды. Америкада жеке түрде таныстырылған алғашқы басты рөлдегі актер Баггот "Кинолардың патшасы", "әлемдегі ең көп суретке түскен адам" және "Жүзі айдағы адамдай таныс адам" деп аталды. Баггот 1909 жылдан 1947 жылға дейін 300-ден астам фильмде ойнады, 18 сценарий жазды және 1912 жылдан 1928 жылға дейін 45 фильмді режиссерлікке алып, олардың ішінде "Жалған" (1912), "Раффлз, әуесқой ұры" (1925) және "Скандал үйі" (1928) фильмдері бар. Ол сондай-ақ Уильям С. Харттың ең танымал вестерні – "Тамблвидс" (1925) фильмінің режиссері болды. Оның кинодағы ең танымал рөлдері – "Қызыл хат" (1911), "Доктор Джекилл және мистер Хайд" (1913) және Уэльсте түсірілген "Иванхо" (1913) фильмдері.
William King Baggot (November 7, 1879 – July 11, 1948) was an American actor, film director and screenwriter. He was an internationally famous movie star of the silent film era. The first individually publicized leading man in America, Baggot was referred to as "King of the Movies," "The Most Photographed Man in the World" and "The Man Whose Face Is As Familiar As The Man In The Moon." Baggot appeared in over 300 motion pictures from 1909 to 1947; wrote 18 screenplays; and directed 45 movies from 1912 to 1928, including The Lie (1912), Raffles, the Amateur Cracksman (1925) and The House of Scandal (1928). He also directed William S. Hart in his most famous western, Tumbleweeds (1925). Among his film appearances, he was best known for The Scarlet Letter (1911), Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1913), and Ivanhoe (1913), which was filmed on location in Wales.
Ерте өмір
Ол Сент-Луис қаласында, Миссури штатында Уильям Багготтың (1845–1909) және Харриет М. "Хэтти" Кингтің (1859–1933) ұлы болып дүниеге келді. Оның бауырлары – Амос Тейлор Баггот (1881–1954); Томас Гант Баггот (1889–1979); Джон Мармадук Баггот (1891–1975); Артур Ли Баггот (1893–?); Марион Л. Баггот (1896–1973); және Харриет Д. Баггот (1899–1930). Уильям Баггот Ирландияда дүниеге келді және 1852 жылы Лимерик графтығынан Америка Құрама Штаттарына көшіп келді. Ол Сент-Луистегі белгілі жылжымайтын мүлік агенті еді. Баггот барлық еркек балаларға арналған танымал католиктік орта мектеп – Christian Brothers College High School-де оқыды. Ол спортта өте жақсы нәтижелер көрсетті, футбол және бейсболда жұлдыз болды және футбол командасының капитаны атанды. 1894 жылы Кинг Сент-Луисті қысып, Чикагоға кетті, онда ол өзінің ағасы Эдвард Багготтың (1839–1903) кеңсесінде клерк болып жұмыс істеді, оның бизнесі сантехникалық, газ және электр жинақтарын сатты. 1899 жылы ол Сент-Луиске оралды, кейін жартылай кәсіби футбол командасында ойнады және оның танымал болуы соншалықты жоғары болды, католик шіркеуінің әуесқой театр тобы оны беделін арттыру үшін актерлік құрамына қосты. Ол актерлік өнерді ұнатып, жақсы ойнады. Ұзақ уақыт өткен соң ол тағы бір әуесқой театрлық топты, Сент-Луис қаласының "Ойыншылар клубын" құруға көмектесті. Осы уақытта ол "Сент-Луис Браунз" бейсбол командасының билеттерін сатты және әкесінің жылжымайтын мүлік бизнесінде клерк болып жұмыс істеді. Бірақ актерлік өнер оған қызығушылық тудырды және ол кәсіби актер болуға шешім қабылдады.
Сахналық мансабы
Баггот өзінің актерлық жолын Шекспир пьесаларын қоятын труппада бастады және бүкіл АҚШ-та гастрольдік сапарлар жасады. Алғашқы шартынан кейін ол сол кездегі ең ірі өндіріс компанияларының бірі – Либлер және Компанияның жетекшілігімен өнер көрсетті. Ол Фроман мен Шуберттердің басқаруымен де гастрольде болды және Нью-Йоркте бес апта бойы «Автожол патшайымы» спектаклінде ойнады. Оның ойнаған басқа да пьесаларының ішінде 1906 жылы Бродвейде қойылған «Капуста жапырағындағы миссис Виггс» комедиясы, «Саломи Джейн» және «Епископтың каретасы» бар. 1909 жылдың жазында Сент-Луис қаласындағы сахналық қойылымдар кезінде Баггот Маргарет Кларкпен бірге «Питер Пэн» және «Алтын мойындық» спектакльдерінде жұмыс істеді. Сезонның қалған екі аптасында ол графня Вентуринидің басты рөлде ойнаған «Фру Фру» және «Дженни» фильмдерінде шағын рөлдерді ойнады. Маусым аяқталғаннан кейін, ол Оуэн Дэвис Доротея Дикиннің әңгімесінен бейімдеген «Тілек сақинасы» атты Шуберттің гастрольдік қойылымында Маргарет Кларкпен бірге қосалқы актер ретінде тағайындалды. Ойынды Сесил Б. ДеМилл де қойды. «Тілек сақинасы» Чикагода жабылғаннан кейін Баггот Нью-Йоркке басқа труппаға қосылу үшін оралды. Карл Лэммл үшін Independent Moving Pictures Company (IMP) компаниясында фильм түсіретін Гарри Солтермен кездейсоқ кездескеннен кейін ол Солтермен бірге студияға баруға көндірілді. Ол кезде кино өнері драмалық актерлер тарапынан тек трюктарды жазу ретінде қарастырылатын, бірақ Баггот оған келісті. Ол актерлердің күшті қимылдары мен секіріп-қонып жүруіне қызығушылық танытты, бірақ оған тым мән бермеді. Алайда Баггот жаңадан пайда болған индустрияға қызығушылық танытып, кейін оны сынап көруге және киноактер болуға шешім қабылдады.
Кино мансабы
Багготтың алғашқы фильмі Флоренс Лоуренспен бірге түсірілген "Бесс оянуы" (1909) атты қысқаметражды романтикалық фильм болды. Оны Нью-Джерси штатының Форт-Ли қаласында IMP студиясында оның күйеуі Гарри Солтер режиссерлік етті. Экран актерлері есімдері жасырын сақталған кезде, Баггот пен Лоуренс жарнамада аты көрсетілген алғашқы "кино жұлдыздарына" айналды, оларға плакаттар мен жарнамалар арналды. 1910 жылдың сәуір айында Баггот АҚШ халық санағы жүргізілген кезде Сент-Луис қаласында анасы мен отбасымен бірге болды. Ол 1909 жылдан 1911 жылға дейін Лоуренспен бірге кем дегенде 42 фильмде ойнады. 1911 жылы ол Мэри Пикфордпен кем дегенде 16 фильмде, соның ішінде "Пиктурленд" (1911) фильмінде түсті. Пикфорд, Лоуренс және Солтер келісімшарттарын бұзғаннан кейін, оның орнына келіп, Томас Х. Инс режиссерлік еткен "Sweet Memories" атты бір томдық романтикалық драмада түсті. Баггот сонымен қатар сценарийлер жазу және режиссерлікпен айналыса бастады, осылайша халықаралық деңгейде танымал жұлдызға айналды. Ол "жеке" театрларға келгенде, көрермендер сахна есіктерінде оны қоршап алатын. 1912 жылға қарай ол настолько танымал болды, Нью-Йорктегі беделді "Screen Club" клубын құруға жетекшілік еткенде, оның алғашқы президенті болуы заңды таңдау болды – бұл кино өнеріне қатысты адамдарға арналған алғашқы ұйым. 1912 жылдың 3 желтоқсанында ол Рут Консидинмен (28 тамыз 1889 – 22 желтоқсан 1936) Нью-Джерси штатының Форт-Ли қаласында үйленді. Олардың бір ұлы болды – Роберт Кинг Баггот (11 шілде 1914 – 18 мамыр 1965). Ол кино түсіріп жүргенде Гавайиде қайтыс болды. Роберт Кинг Багготтың екі ұлы болды: оператор Стивен Кинг Баггот (1943 жылы туған) және Брюс Баггот (1947 жылы туған). Баггот "Иванхоу" (1913) фильмінде Уилфред Иванхоу рөлін ойнады, бұл Англияда және Уэльстегі Чепстоу қамалында түсірілген толық метражды оқиғалық драма. Ол Парижде түсірілген "Абсинте" (1914) драмасында Жан Дюма рөлін сомдады. 1914 жылы түсірілген екі рулеткалық "Көлгектер" фильмінде Баггот режиссерлік жасап, он түрлі кейіпкердің рөлін ойнады. 1918 жылдың 12 қыркүйегінде Бірінші дүниежүзілік соғысқа шақырылған кезде Баггот әйелімен Нью-Йорк қаласында тұрды. Ол 20 бөлімнен тұратын "Бүркіт көзі" (1918) шпиондық триллерінде Харрисон Грант рөлінде, Маргарита Сноумен бірге ойнады, бұл фильм бұрынғы ФБР директоры Уильям Дж. Флинннің тәжірибелеріне негізделген және Леопольд пен Теодор Уортон өндірген. Сондай-ақ ол Грейс Дармондпен бірге "Бүркіт жолы" (1919) қылмыстық драмасында Шелдон Стил ("Бүркіт") рөлінде ойнады. Режиссер ретінде ол Мари Превостқа романтикалық комедияда (1922) алғашқы басты рөлді берді. Баггот Мэри Филбин мен Уильям Хейнспен бірге "Гейти қызы" (1924) романтикалық фильмін түсірді. Ол өзінің "King Baggot Productions" өндіріс компаниясын құрып, "The Home Maker" (1925) драмасын түсірді және режиссерлік етті, онда Клайв Брук пен Элис Джойс ерлі-зайыптылардың дәстүрлі рөлдерін ауыстыратын оқиға баяндалды, бұл фильм Universal арқылы шығарылды. Сол жылы Баггот Уильям С. Харттың ең танымал вестернін, 1893 жылғы Оклахома жеріне қатысты "Тумблвидс" драмасын түсірді.
Құлдырау
1926 жылғы 20 тамызда ажырасып кеткен Баггот пен оның әйелі Рут 1930 жылы ажырасты. Ол ұлына жаман үлгі көрсеткендігіне байланысты ажырасу туралы талап арыз берді. Ол ішіп келгенде ашуланып, үйге келетінін айтты. 1930 жылғы 7 сәуірде халық санағы жүргізілген кезде Баггот жеке тұрды. Оның алкоголизм және кейбір студия басшыларымен болған мәселелері режиссерлік карьерасын аяқтауға әкелді. Ол кейіпкерлік рөлдерді, эпизодтық рөлдерді және тіпті массовкада жұмыс істеуге көшті, 1930 және 1940 жылдары «Миссисипи» (1935) сияқты ондаған фильмде осындай рөлдерде ойнады. Баггот Конрад Нагель мен Сидни Фокс, ал Бетт Дэвис кинодағы алғашқы рөлінде ойнаған «Жақсы қарындас» (1931) фильмінде көшедегі полиция қызметкерінің аты көрсетілмеген рөлін ойнады. Ол Генри Б. Уолтоллдың қатысуымен «Монограм Пикчерз» компаниясының «Полиция соты» (1932) драмасында кинорежиссер Генри Филд рөлін ойнады. 1933 жылы Баггот пен бұрынғы жетекші актриса Флоренс Лоуренс, Пол Панцер және үнсіз кино дәуірінің тағы бір көрнекті жұлдызы Фрэнсис Фордқа Мэри Пикфордтың соңғы фильміндегі эпизодтық рөлдер берілді – «Құпиялар». 1946 жылғы 1 наурыздағы Los Angeles Times газетіндегі Хедда Хоппердің әңгіме бағанында: «Бұрынғы ең жақсы режиссерлеріміздің бірі болған Король Баггот «Шоу Офф» фильмінде массовкада жұмыс істеп жатыр» деп жазды. Калифорнияның Венеция қаласындағы Абердин қонақ үйінде тұрғанда Баггот Буч Дженкинс пен Питер Лоуфордтың қатысуымен «Менің ағам жылқылармен сөйлейді» (1947) комедиясында банк қызметкерінің аты көрсетілмеген рөлінде соңғы рет түсті. Содан кейін ауруға байланысты зейнетке шығуға мәжбүр болды. Баггот 68 жасында Лос-Анджелестегі санаторияда инсульттан қайтыс болды. Оның қоштасу рәсімі 1948 жылғы 15 шілдеде сағат 13:00-де Пирс бауырларының Голливудтағы жаназа бюросында өтті. Ол Шығыс Лос-Анджелестегі Кальварий зиратына жерленген. Кино индустриясына қосқан үлесі үшін Баггот 1960 жылы Голливудтың Даңқ аллеясында кино жұлдызымен марапатталды. Оның жұлдызы 6312 Голливуд бульвары мекенжайында орналасқан.
Актер ретінде
Жыл Атауы Рөл Ескертулер 1910 Уақыт құлыпты Қауіпсіз Әке Қысқа 1911 Татты естеліктер Эдвард Джексон Қысқа 1911 Қалқанды хат Діммесдейл діни қызметкері Қысқа 1911 Суреттер елі Пабло Қысқа 1911 Ізімен қуылған Роджер Денсмор Қысқа 1912 Жалған капитан Роберт Эванс Қысқа 1912 Батыстан келген адам Стив Джексон Батыстан келген адам Қысқа 1912 Үңгір адамы Джордж «Сисси» батыры Қысқа 1912 Қарт бойжеткенің романсы Франк Роджерс Жесір Қысқа 1912 Оған қарсы Амос Бентли Қысқа 1913 Алтын бәрі емес Карл Композитор Қысқа 1913 Доктор Джекилл және мистер Хайд Доктор Генри Джекилл / Мистер Хайд Қысқа 1913 Иванхоэ Уилфред Иванхоэ 1914 Абсент Жан Дюма 1914 Ескі гвардия 1915 Корсикалық ағайындар Луи де Франчи / Фабиен де Франчи Қысқа 1915 Мәрмәр жүрек Рафаэль / Фидий 1915 Қала маңындағы Дональд Гордон 1916 Жарты ұры Ричард Уоррингтон 1916 Ештен келген адам Джеймс Херрон 1918 Қыранның көзі Харрисон Грант 1918 Дауылдың Килдаре Базил Килдаре 1919 Қыранның ізбен қуу Шельдон Стил (Қыран) Сериал 1919 Үйде қалған адам Кристофер Брент 1920 Оттыз күміс динар Тайлер Коул 1920 Алдаушы Лорд Асгарби 1921 Таксидегі қыз Майор Фредерик Смит 1923 Сенсация іздеуші Камео 1932 Полиция соты Генри Филд 1935 Миссисипи қмар ойыншысы Аталмаған 1939 Күшті ниеттен Жюри Аталмаған 1941 Менімен бірге тұр Есік күзетшісі 1942 Аламан баулы Қарлы шахтер Аталмаған