Кіріспе
Өсімдіктер туысы (Cerbera) – тропикалық Азия, Австралия, Мадагаскар және Үнді және Тынық мұхиттардағы түрлі аралдарда өсетін мәңгі жасыл ағаштар мен бұталар туысы. Осы туыстың үш ағашы – мангр, Cerbera floribunda, Cerbera manghas және Cerbera odollam. Сонымен қатар, осы атаумен автомобиль де бар.
the car with the same name
Cerbera is a genus of evergreen trees or shrubs, native to tropical Asia, Australia, Madagascar, and various islands in the Indian and Pacific Oceans. Three trees of this genus are mangroves, Cerbera floribunda, Cerbera manghas and Cerbera odollam.
Сипаттама
Олар көп жылдық ағаштар немесе бұталар, биік өседі, бұтақтарында жапырақ іздері анық көрінеді. Жапырақтары спираль бойынша орналасқан және бұтақтардың ұштарына қарай тығыз жиналған. Әрбір жапырақта 30-ға дейін бүйірлік тамырлар болады, олар тік немесе жоғары қарай иілген болуы мүмкін, орталық тамырға 50-90 градус бұрышпен орналасқан. Өсімдіктің барлық бөліктерінен ақ, жабысқақ сүттек шығады. Гүлшоғырлары бұтақтардың ұштарында, ұзын гүлсағаштарда орналасқан, гүлдері қысқа гүлсағаштарда болады. Тостаған жапырақтары көбінесе бос және әдетте ақшыл жасыл, күлте жапырақтары ақ түсті, ал ортасы қызыл, қызғылт, сары немесе ақ болады. Гүлдері 5 мүшелі және радиалды-симметриялы, яғни олар симметриялық және кез келген диаметр бойымен тең екі бөлікке бөлінеді. Жемістері - бір немесе екі тұқымды эллипсоидты дәнектер, олар жасыл, қызыл, күлгін немесе көк түсті болуы мүмкін.
Таксономия
Сербераны алғаш рет Карл Линней 1753 жылы «Өсімдіктер түрлері» (Species Plantarum) еңбегінде сипаттады, онда ол үш түрді – C. manghas, C. thevetia және C. ahouai – сипаттады. Олардың ішінде қазіргі таңда тек C. manghas ғана Сербера туысына жатады (қалған екеуі басқа туыстарға көшірілді) және ол лектотип саналады. Бұл туыс Cerberiopsis, Thevetia және Cascabela туыстарымен ең жақын байланысты.
Этимология
Бұл туыс грек мифологиясындағы үш басты иттің атымен, Сербердің есімімен аталады, себебі оның барлық түрлері улы – олардың құрамында серберин, жүрек гликозиді бар, бұл зат денедегі электр импульстарын (соның ішінде жүрек соғуын) тоқтатады. Сондықтан Cerbera туысына жататын ағаштардың уыттылығына және олардың түтінінен қауіпті улануға болатындықтан, оларды пайдаланудан сақтану керек.