Кіріспе

Дублиннің жағалау маңындағы елді мекені, Ирландия.

Клонтарф – Дублиннің солтүстік жағындағы, қаланың 3-пошта индексіндегі бай жағалау маңындағы елді мекен. Тарихи тұрғыдан алғанда, екі халық тығыздығы болған: бірі қалаға қарай жағалауда, екіншісі – Клонтарф Шедс балықшылар ауылы, қазіргі Вернон даңғылы орналасқан жерге жақын, жағалаудың солтүстігінде. Клонтарфтың бірнеше орнында, негізінен Вернон даңғылында сауда бизнестері орналасқан. Ол Фэрвью, Марино, Киллестер және Рахени елді мекендерімен шектеседі. Клонтарф Дублин қалалық кеңесінің қарауында. Клонтарф 1014 жылғы Клонтарф шайқасының басты орны болды, онда Ирландияның жоғары патшасы Брайан Бору Дублин викингтерін және олардың одақтастары Ленстер ирландтарын жеңді. Бұл шайқас, қазіргі Баллибогтан Килбарракқа дейінгі кең аумақты қамтыған, кем дегенде, Ирландия викинг соғыстарының аяқталуы деп есептеледі.

Этимология

Cluain Tarbh атауы "бықтың шабындығы" дегенді білдіреді, cluain – "шабындық" және tarbh – "бық" дегенді білдіреді ирланд тілінде.

География

Клонтарф Дублин қаласының солтүстік жағында, қала орталығынан солтүстік-шығысқа қарай, жағалау бойында орналасқан. Ол батыстан және оңтүстіктен Фэрвью паркімен және Марино ауданымен, солтүстіктен Киллестер және Артан аудандарымен, солтүстік-шығыстан Сент-Анн паркімен және Рахени ауданымен шектеседі. Клонтарфтың оңтүстік шекарасы Дублиннің үш ірі өзенінің бірі – Толка өзенінің сағасының бір жағында жатыр. Дублиннің екінші дәрежелі су арналарының бірі – Уад өзені, Клонтарфтың жағалауының қала жаққа таяу тұсында Толка сағасына құяды, ал Нанькен өзені Сент-Анн паркі арқылы өтіп, ауданның Рахени жаққа қарай теңізге жетеді. Оның сағасы Клонтарф пен Рахени арасындағы азаматтық приход шекарасын белгілейді. Ауданның жері көбінесе тегіс, ішке қарай сәл көтеріледі. Бұқа аралы – кейде Оңтүстік Бұқаның құмды жағажайынан ажырату үшін Солтүстік Бұқа аралы деп аталады – Рахенимен ортақ пайдаланылады. Ол солтүстік жағынан Доллимаунт аумағындағы тарихи ағаш көпір арқылы Клонтарфқа қосылған. Аралдың көп бөлігі қаланың меншігі болғанымен, (Солтүстік) Бұқа қабырғасы мен жартастық, оған байланысты жол және жол, сондай-ақ Бұқа (Ағаш) көпірі Дублин порты компаниясына тиесілі және оның құқығын растау үшін жыл сайын бір күнге жабылады. Жатастықтың соңында теңізшілер мен портовый жұмысшыларды күзету үшін орнатылған «Теңіз жұлдызы» (Réalt na Mara) мүсіні орналасқан. Клонтарф – Кулоктың ежелгі барониясындағы азаматтық приход, ол өз кезегінде бірнеше шағын елді мекендерді қамтиды.

Халық саны

Ирландияның халық статистикасы әрқашан нақты аумақтармен сәйкес келмейді, сондықтан 2022 жылғы халық санағы бойынша Клонтарф деп белгіленген барлық сайлау округтерінің халқы 30 000-нан асып түседі, бірақ осы округтердің көпшілігі басқа аудандардың ішінде орналасқан, бұл аймақтың нақты халық санын есептеуді қиындатады. Аралда бір тұрғын үй және кейбір кезеңдерде (әсіресе 19 ғасырда) жуыну мүмкіндіктері болған. 1650 жылы арал обадан паналау орны ретінде де пайдаланылды. Дублин портындағы Ұлы Оңтүстік қабырғасы мен Буль қабырғасын салу жұмыстары Дублин шығанағындағы су ағынын өзгертіп, оның жоғалу қаупіне алып келді, бірақ ол 1844 жылы болған күшті дауыл кезінде толығымен қирады.

Қол жеткізу

Клонтарф Дублиннен Хоутқа дейінгі жағалау және ішкі жолдардың арасында жатыр, оның теңіз жағасын 130, 104 және H2 автобус бағыттары қамтиды, ал ішкі аймақтары Хоут жолындағы автобустармен, мысалы H1, H2 және H3 қамтылады. Бұл аймақтың тарихи теміржол станциясы, Хоут жолында, көп жылдар бұрын жабылды, бірақ Клонтарф-роуд теміржол станциясы, Дублин аймақтық жылдам транзит жүйесінде қала орталығынан солтүстікке қарайғы алғашқы аялдама, Клонтарф пен Фэрвью арасында орналасқан.

Тарих

1014 жылы Клонтарф шайқасында викингтер мен лейнстерліктердің жеңілісінен кейін Ирландияның Жоғарғы Королі Брайан Бору (Брайан Бору) дұға етіп отырғанда, Брод есімді даниялық викинг шабуыл жасап, өлтіргені айтылады. Осы оқиғадан кейін патшалар арасындағы күрес соншалықты күшті болды, бір сарапшы олардың «елді дірілдеп тұрған топыраққа айналдырғанын» айтты. Клонтарфтың өзі 1172 жылы нормандықтар келгенге дейін 100 жылдан астам уақыт бойы салыстырмалы бейбітшілікте болды. Біраз уақыттан кейін Клонтарф Стронгбоудың ізбасары Адам де Фейпоға берілді, ол алғашқы Клонтарф қамалын салды. Клонтарфтағы елді мекен кем дегенде 12 ғасырға дейін барып жетеді, ал 19 ғасырда одан бұрынғы кезеңнің қалдықтары табылған деп есептелді. Клонтарф 1598 жылғы «Абрахам Ортелиус» жазған «Ирландияның қазіргі заманғы бейнесі, Британ аралдарының бірі» картасында «Клантарф» деп көрсетілген. Клонтарфтың елордасы мен шіркеуі тамплиерлердің, содан кейін госпитальерлердің иелігінде болды, ал қазіргі Стайлз жолының жанында соңғы кездерге дейін қасиетті құдық сақталған (сондай-ақ Брайан Бору атты тағы бір бұлақ бар, оның жасы белгісіз, ол жағалауға жақын Касл даңғылында орналасқан). Клонтарф қамалының қонақ үйі орналасқан теңізге қарап тұрған төбеде шағын ауыл мен үйлер орналасқан. Елді мекен көп рет қайта салынды, қазіргі қонақ үйі көбінесе 19 ғасырдың басына жатады. Бұл жердегі мұнаралы үй – түпнұсқа тамплиерлер құрылысының 19 ғасырдағы көшірмесі. Жақын жердегі қираған шіркеу – бұл Ирландия шіркеуінің ескі шіркеуі, ол 17 ғасырдың ортасына дейін сақталған және Ирландияда қызыл кірпіштің ең алғашқы қолданылуы болуы мүмкін. Клонтарф қамалы 1641 жылы Дублин губернаторы сэр Чарльз Кут, сол кездегі иесі Джордж Кингтің сенімсіздігіне кек рет ретінде өртеп жіберді. 1649 жылы Оливер Кромвель қамал, иелік және ауданды Джон Блэквеллге берді, ол өзінің құқығын Джон Вернонға, Кромвельдің Ирландиядағы армиясының генерал-квартирмейстеріне өткізді, бірақ Льюистің 1837 жылғы Топографиялық сөздігінде бұл «Адмирал Вернонға Таж берген» деп сипатталған. Вернон отбасы содан кейін қамалды үш жүз елу жылға жуық уақыт бойы иеленді. 1659 жылы Клонтарфтың халқы 79 адамды құрады. Балық аулау, острақтарды ұстау және шаруашылық келесі ғасырларда негізгі кәсіп болып қала берді, ал Вернон даңғылының табанында, алғашқы ауылдан 1 км қашықтықта (осы жердегі қоғамдық үй әлі де осы атауды сақтап қалған) Шедс қаласында ірі балық өңдеу өнеркәсібі дамыды. 18 ғасырда бұл балықшылар мен шағын фермерлердің елді мекеніне айналды, олар қарапайым лашықтарда тұрып, ауларын кептіруге арналған сарайлар салды. Бұл елді мекен 18 ғасырға қатысты Дублин шығанағының навигациялық карталарында жақсы көрінеді. Алайда, Ирландиядағы көптеген осындай «бейресми» елді мекендер сияқты, Клонтарф Шедс 19 ғасырдағы Рим-католик шіркеуіне – Ирландия шіркеуінің Сент-Джон шіркеуіне және Рим-католик Сент-Энтони шіркеуіне айналды, ол алғашқы елді мекенге жақын орналасқан, содан кейін бастапқы ауылдан өсті. 1837 жылғы Льюис баяндамасында «Бұл округтің жері ең жоғары деңгейде өңделген» деп көрсетілген.

19 ғасыр

ХІХ ғасырдың басында Клонтарф Дублин тұрғындары үшін демалыс орнына айналды, олар қаладан теңізде немесе мырза Бриерли салған ыстық және суық теңіз сулы моншаларда шомылуға келді. Қаладан атпен жүретін автобус қызметі іске қосылды және Клонтарф сәнді өмір сүру орнына айналды – Сэмюэл Льюис Клонтарф қасабасынан басқа, бай және беделді ақсүйектер тұратын жиырма жеті ірі үйді тізімдейді. 1824 жылғы растау тізімінде төрт ақсүйек әйелдің есімі бар: Леди Шарлемонт, Леди Каролина Клементс, Леди Мария Колфилд және Леди Эмили Колфилд. Клонтарф белгілі ирланд ұлтшыл көшбасшысы Даниэль О'Коннеллдің мансабында маңызды рөл атқарды, ол 1014 жылғы Клонтарф шайқасымен байланысты болғандықтан бұл жерді символдық тұрғыдан маңызды санап, Одақ актісін жою туралы жаппай митинг өткізуге тырысты. Сол кездегі премьер-министр сэр Роберт Пил митингке тыйым салды, ал оның қолдаушыларының өтініштеріне қарамастан, О'Коннелл билікке қарсы шығудан бас тартты және қан төгілмеуі үшін митингтің өткізілуін тоқтатты. Клонтарфқа келген маңызды тұлғалардың бірі – Артур Гиннес II-нің ұлы және сыра зауытын басқарудағы серіктесі сэр Бенджамин Ли Гиннес болды. Ол Клонтарф және Рахенидегі әртүрлі жерлерді сатып алып, оларды біріктіріп, Сент-Анн есімді меншікті құрды (оның қалдықтары қазіргі Сент-Анн паркін құрайды). ХІХ ғасырдың соңына қарай Клонтарф қалалық құрылымға айнала бастады, бастапқыда бай дублиндердің демалыс орны ретінде, бірақ одан кейін қаланың шеткі ауданына айналды. Жағалау бойынан трамвай жолы салынды, бұл аймақтағы қызмет белсенділігін арттырды.

Ыңғайлылықтар

Клонтарфтың ең танымал мүмкіндігі – оның теңіз жағалауы, Альфи Берн жолынан Доллимаунттағы ағаш көпірге дейін үздіксіз созылатын, жалпы ұзындығы 4,5 км болатын жағажай. 1911 жылдан 1958 жылға дейін жағажай жолы Дублин қалалық әкімдігі салған түрлі павильондар мен қауіпсіздік станцияларымен жақсартылды. Бұл құрылыстардың ең танымалдары 1930 жылдарға қарайды және Герберт Симмс жобалаған, олар негізінен құйма бетоннан жасалған. Кейін, 1950 жылдары тағы да павильондар салынды. Теңіз жағалауын жүгірушілер, серуендеушілер, теңіз саяхатшылары мен велосипедшілер пайдаланады. Жағажай жолының ерекшеліктерінің бірі – Чили елшісінің дипломатиялық сыйы, Пасха аралының Моай мүсінінің көшірмесі, ол The Sheds пабының қарсы бетінде орналасқан. Сондай-ақ, жағажайда жеке меншік Clontarf ашық аспандағы тұзды су бассейні бар, ол бір кезде ыстық және салқын ванналарымен демалыс орны болған, 1996 жылы жабылып, содан кейін құлай бастады. Бірақ 2017 жылы ол қайта жаңартылып, рұқсат етілген уақытта жұртшылыққа ашық мейрамхана мен бар ашылды. Бастапқыда 2017 жылдың күзінде ашылуы жоспарланған, бірақ ол 2018 жылдың ақпанында ашылды. Бірақ 2018 жылдың қаңтарында, егер жеті таңбалы мемлекеттік субсидия берілмесе, жалпыға қолжетімді жүзу бастапқыда ұсынылмайды, тек белгілі бір шарттар бойынша клубтарға жүзуге рұқсат етіледі деп хабарланды. Қалалық кеңес бұл жоспарлау шарттарын бұзуы мүмкін екенін атап өтті, себебі мемлекеттік меншіктегі жағажайдағы маңызды құрылыс жалпыға қолжетімді жүзу мүмкіндігін ескере отырып мақұлданған. Clontarf Yacht and Boat Club үйінің қарсы жағында сонымен қатар қоғамдық суға түсу жолы бар. Клонтарф сонымен қатар Рахенимен бөлісетін Сент-Анна паркіне де жетеді. Паркте кең серуендеу жолдары мен жасыл аймақтардан басқа, ойын алаңдары және спорттық емес нысандар сияқты көптеген спорттық жабдықтар бар. Оларға Қызыл атқорадағы өнер орталығы, суретшілердің дүкендері мен студиялары, кофехана және кейбір демалыс күндері жәрмеңкелер, сондай-ақ Гейлдік атлетика қауымдастығының алаңдарымен қатар орналасқан үлкен гүлбақша кіреді. Клонтарф Солтүстік Буль аралына, Dollymount деп белгілі аймақ арқылы да қол жеткізе алады. Аралда Dollymount жағажайы және екі гольф алаңы бар. Арал өзінің жабайы табиғатымен де танымал, ал арал мен құрлық арасындағы лагуна мен лайлы жерлер құстарды бақылау үшін танымал орын. Клонтарфта көптеген кәсіпорындар жұмыс істейді, олардың көпшілігі жергілікті сауда-өнер палатасының мүшелері. Вернон даңғылында супермаркет бар, сондай-ақ көптеген пабтар, мейрамханалар, дүкендер, банк бөлімшелері, дәріханалар және медициналық мекемелер бар.

Мектептер

Жергілікті бастауыш мектептер – Сифилд Роуд Весттегі Белгроув Ұлттық мектебі тобы, Гринленс НС (аралас, Ирландия шіркеуінің қамқорлығы), Сифилд Роуд Ист және Хоут Роуд НС (аралас, пресвитериандық қамқорлық), Фэрвью шекарасында орналасқан. Гринленс және Хоут Роуд Пресвитериан мектептерінде "кіші" және "үлкен" бөлімдер бар, ал Белгроув тобы іс жүзінде төрт заңды түрде бөлек мектептен тұрады. Олардың барлығы ресми түрде Жақияның есімімен аталады және әрқайсысының жеке рельс нөмірі, қызметкерлер штаты және директоры бар. Бұл мектептер ортақ кампуста орналасқан, сонымен қатар Клонтарф GAA клубының ғимараты да сол жерде. Екінші деңгейде аймақта Holy Faith School (бұрынғы қыздарға арналған монастырлық мектеп, қазір The Le Cheile Schools Trust қамқорлығында) және аралас Mount Temple Comprehensive School орналасқан. Бұл мектеп Донникарниде орналасқандай көрінсе де, шын мәнінде Клонтарфтың шалғайдағы бөлігінде. Басқа танымал мектептер – жігіттерге арналған Рахенидегі Сент-Пол колледжі, содан кейін қала орталығындағы CUS Лисон көшесі және Белведер колледжі S. J., қыздарға арналған Сент-Стифенс Гриндегі Лорето колледжі және Білім институты (аралас, тек 4-тен 6-сыныпқа дейін). Арнайы білім беру мекемелері Орталық емдеу клиникасы мен Ирландия Мүгедектер қауымдастығының ғимараттарында орналасқан.

Шіркеулер

Клонтарфтың қазіргі уақытта үш Рим-католик шіркеуі бар (толық ақпарат алу үшін Клонтарф шіркеуі (Рим-католик шіркеуі) бөлімін қараңыз), Ирландия шіркеуінің Клонтарф шіркеуі, пресвитериан қауымы және методист шіркеуі бар. Қолданыстағы шіркеулерден өзге, Клонтарф қамалының жанында қираған шіркеу орналасқан, ал қазіргі католик шіркеуі, ескі Сент-Антони шіркеуінің артында салынған, ол әлі күнге дейін зал ретінде қолданылады; бұл ғимарат бұрын Клонтарф қалалық үйі болған. Тарихи тұрғыдан алғанда, Клонтарф ұзақ жылдар бойы күшті протестанттық қауымдастыққа ие болды, Ирландия шіркеуінің епархиясы 1950-ші жылдарға дейін елдегі ең ірі англикандық епархиялардың біріне жатты. 1911 жылғы халық санағында Клонтарф халқының 39% протестанттарды, оның ішінде 25% Ирландия шіркеуіне, 8,5% пресвитериандыққа және 5,5% методисттікке жатқандарды құрады. Клонтарфтағы барлық діни қауымдар арасындағы қарым-қатынас әрдайым жақсы болды, тіпті 1911 жылы да аралас некелер кездесетін.

Спорт және әлеуметтік ұйымдар

Клонтарфтың көптеген клубтары бар, олардың мүшелері регби, футбол, гольф, крикет, желкен және гэль ойындары сияқты спорттық іс-шараларға қатысады. Клонтарфтың күшті регби клубы бар, олардың аға құрамы бұрынғы жаттықтырушы Фил Верахико басшылығымен екі рет Барлық Ирландия лигасының финалына жеткен. Регби клубымен бір ғимаратта орналасқан Клонтарф крикет клубының алаңы 2005 жылғы ICC Trophy крикет турнирінің финалына төрағалық етті. Ол түрлі халықаралық крикет матчтарын қабылдады, соңғысы 2010 жылдың жазында Австралияға қарсы өтті және Ирландия Республикасындағы Ирландия крикет командасының үй алаңы болып табылады. Ирландия 2011 жылдың тамызында Англияға қарсы тағы бір бір күндік ойынды осы алаңда өткізуге жоспарлап отыр. Клонтарф крикет клубының аға 1-ші құрамы 2007 және 2008 жылдары Лейнстер аға кубогын жеңіп алды. Клонтарфта ГАА клубтарының бірнешеуі бар, олар Дублин округтік чемпионатында гэль футболы, әйелдер футболы, херлинг және камогиден бәсекелеседі. 1961 жылы құрылған Клонтарф ГАА клубы Сифилд Роудта орналасқан және үй матчтарын Рахенидегі Сент-Анн паркінде өткізеді. Scoil Uí Chonaill CLG клубы Клонтарф Роудта орналасқан және 1953 жылдан бері жарысқа қатысып келеді. Аймақта сонымен қатар Оултон Роудтағы Клонтарф Лаун Теннис клубы және Сифилд Роудтағы Клонтарф Париш Лаун Теннис клубы бар. Белгроув ұлдар мектебінде орналасқан Клонтарф Тэквондо клубы 2013 жылдан бері жұмыс істейді. Клуб теквондодан ұлттық, халықаралық, еуропалық және әлемдік деңгейде бәсекелеседі. Желкен спорты Клонтарфпен ұзақ жылдардан бері байланысты, оның жергілікті Клонтарф яхта және қайық клубы, Дублин шығанағындағы ең көне яхта клубтарының бірі, 1975 жылы 100 жылдығын тойлады. Желкен спортына пайдаланылатын аймақ таяды, бұл күніне желкенге шығуға болатын сағаттарды шектейді. 1930 жылдары Клонтарф Ирландияның Моторлы яхта клубының Солтүстік Дублин бөлімшесінің базасы болды. Жарыс "Көк лагунада", Булл аралы мен Доллимаунт арасындағы кеңістікте өткен деп есептеледі. Клонтарф скаут тобы 1931 жылы құрылған. Клонтарфта сонымен қатар Орталық емдеу клиникасы (оның бассейніне қоғамдық қол жеткізілім сағаттары бар) және Ирландияның Біріккен ортопедиялық ауруханасы (1876 жылдан бері), сондай-ақ Ирландияның Мүгедектер одағының ірі орталығы орналасқан. Қазіргі уақытта жергілікті газет жоқ, бірақ бұрынғы журналдарға "Clontarf's Eye" кіретін.

Басқару және өкілдік ету

Клонтарф, Доллимоунт және Баллибоф округтері Кулок барониясы мен Дублин графтығында біріктіріліп, 1869 жылғы Клонтарф қалашығы заңына сәйкес қала комиссарлары басқаратын қалашық құрылды. Қала комиссарлары 1896 жылы аяқталған Клонтарф қалалық үйін (қазіргі Сент-Энтони залы) салдырды. 1898 жылғы Ирландия жергілікті басқару актісіне сәйкес бұл аймақ қалалық округке айналды. 1900 жылы қалалық округ таратылып, аймақ графтықтан Дублин қаласының қарауына берілді. Қазір ол Дублин қалалық кеңесіне сайлаулар үшін Клонтарф жергілікті сайлау округінің маңызды бөлігі болып табылады. Клонтарф ұлттық сайлауларда Дублин шығанағының солтүстік сайлау округіне жатады.

Ескертпелер

Касл даңғылында қабырғадағы су шығару орны бар, жергілікті тұрғындар оны Брайан Борудың құдығы деп білетін бұлақ деп санайды, ол Клонтарф шайқасы туралы айтылған деректерде көрсетілген, онда Брайан Борудың әскері шайқас кезінде су ішіп, күш алған. Клонтарф 1967 жылдан 1997 жылға дейін жұмыс істеген «Гроув Социал Клуб» дискотекасының алғашқы орны болды. Ол 1967 жылы Клонтарфтағы Маунт Проспект даңғылында, «Белгроув» футбол клубында (әлеуметтік клуб осыдан ат алған) ашылды. 1975 жылы ескі павильон өртенген соң, ол Сибил Хилл көшесіндегі «Сент-Полс» колледжіне көшірілді. Теңіз жағалауындағы серуен жолында бұрынғы қорғасын кенішінің үстін жабатын дөңгелек жаңбырдан қорғағыш бар, ол шығанақтың астыңғы суларына дейін созылған, бұл туралы Косгрейвтің «Солтүстік Дублин» кітабында жазылған; ол су тасқынының себебінен жабылды.