Сезімтал бақтар – түрлі сезімдерді оятуға арналған, емдік және оқу мақсатында қолданылатын арнайы құрылған бақшалар. Мүмкіндігі шектеулі адамдарға да қолайлы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бақтың түрі
Type of garden
Сезімдік бақ – келушілерге әртүрлі сезімдік тәжірибелерді қабылдауға мүмкіндік беретін жеке бақ аумағы. Сезімдік бақтар сезімдерді жеке-жеке және бірге ынталандыруға, пайдаланушылар әдетте кездеспейтін тәсілдермен мүмкіндік беру үшін жоспарланған. Сезімдік бақтар білім беру және демалыс салаларында кеңінен қолданылады. Бағбандық терапияның бір түрі ретінде, олар деменциямен ауыратын адамдарға көмектесу үшін емдік бақтар ретінде қолданылуы мүмкін. Сезімдік бақтарды мүгедек және мүгедек емес пайдаланушылар үшін қолжетімді және қызықты етуге болады. Мысалы, сезімдік бақта мүгедектерге арналған мүмкіндіктер болуы мүмкін: хош иісті және жеуге жарамды өсімдіктер, мүсіндер және қолдау тіректері, қолмен ойнауға арналған дыбыс шығаратын және сумен ойнауға арналған су нысандары, текстуралы сенсорлық панельдер, үлкейту экрандары, Брайль әрпімен және аудио индукциялық тізбекпен сипаттамалар. Пайдаланушылар тобына байланысты, басқа да мүмкіндіктер дыбыс пен музыканы орталыққа қойып, жас пайдаланушылардың ойын қажеттіліктерін олардың сезімдік қажеттіліктерімен үйлестіруге мүмкіндік береді. Көптеген сезімдік бақтар бірнеше сезімге арналған тәжірибе беруге бағытталған; иіскеуге маманданған бақтар кейде хош иісті бақтар деп аталады, ал музыкамен/дыбыспен маманданған бақтар – даму, оқыту және білім беру нәтижелерін жақсарту үшін жабдықтарды екі есеге арттырады. Сезімдік бақтар әдетте дөңгелек кресломен кіруге және басқа да қолжетімділік мәселелерін шешуге мүмкіндік беретін жақсартылған инфрақұрылымға ие; дизайн мен орналасу сезімдер арқылы қызықты саяхатты қамтамасыз етеді, хабардарлықты арттырады және оң оқу тәжірибесін ұсынады.
A sensory garden is a self contained garden area that allows visitors to enjoy a wide variety of sensory experiences. Sensory gardens are designed to provide opportunities to stimulate the senses, both individually and in combination, in ways that users may not usually encounter. Sensory gardens have a wide range of educational and recreational applications. As a form of horticultural therapy, they may act as therapeutic gardens to help in the care of people with dementia. Sensory gardens can be designed in such a way as to be accessible and enjoyable for both disabled and non disabled users. A sensory garden, for example, may contain features accessible to the disabled individual such as: scented and edible plants, sculptures and sculpted handrails, water features designed to make sound and play over the hands, textured touch pads, magnifying glass screens, braille and audio induction loop descriptions. Depending on the user group, other provisions may integrate sound and music more centrally to combine the play needs of younger users with their sensory needs. Many sensory gardens devote themselves to providing experience for multiple senses; those specialising in scent are sometimes called scented gardens, those specialising in music/sound are sound gardens where the equipment doubles up to provides an enhanced opportunity for strategic developmental, learning and educational outcomes. Sensory gardens usually have an enhanced infrastructure to permit wheelchair access and meet other accessibility concerns; the design and layout provides a stimulating journey through the senses, heightening awareness, and bringing positive learning experiences.
Дизайн
Сенсорлық бақ дизайны көбінесе Аристотельдің бес сезіміне негізделеді, бірақ сонымен қатар проприоцепция және дененің тепе-теңдігі сияқты басқа да сезімдерді қамтуы мүмкін. Өсімдіктермен қатар, су атқыштары мен мүсіндер сияқты тірі емес элементтер де қолданылуы мүмкін.
Sensory garden design is generally based around the five Aristotelian senses, but it can also include other senses such as proprioception and balance. In addition to plants, non living elements, such as water features and sculptures, may be incorporated.
Көру
Сезімдік бақтың көру қабілетін дамытатын элементтеріне түрлі-түсті өсімдіктер мен гүлдер сияқты дәстүрлі бақ элементтері кіреді, олар көру қабілеті бұзылған адамдарға көмектесу үшін кейде топтастырылады. Бұл өсімдіктер баққа құстар мен көбелектерді тартуға да қолданылуы мүмкін, бұл көрініске қосымша әртүрлілік әкеледі. Басқа да артықшылықтары – тыныш және демалысқа мүмкіндік беретін, тәуелсіздік сезімімен оңай және қауіпсіз жаттығу жасауға болатын орын.
Sight components in a sensory garden include traditional garden elements like colorful plants and flowers, which are sometimes clustered together to assist people with vision impairments. These plants can also be used to attract birds and butterflies to the garden, which can add additional sight variety. Other potential benefits include a calming and relaxing place providing an easy and safe way to exercise with feelings of independence.