Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Марк Твеннің автобиографиясы – американдық автор Марк Твеннің (1835–1910) өмірінің соңғы жылдары айтылған және қайтыс болғаннан кейін түйінделген, баспаға дайындалмаған естеліктер мен қолжазбалар жинағы. Автобиография дәстүрлі автобиография емес, көбінесе әңгімелер мен ойлар жинағы болып табылады. Твен өмірінде осы жазбалар мен диктанттарын жариялануға дайын түріне жинақтаған жоқ. Твен автобиографиясының бір ғасыр бойы жарияланбауын қалағанымен, өмірінде таңдалған бөлімдерін жариялаған, сондай-ақ 20-шы ғасырда түрлі жинақтар шыққан. Дегенмен, 2010 жылға дейін Калифорния университетінің Берклидегі Банкрофт кітапханасының Марк Твен жобасы жинақтап, өңдеген үш томдық жинақтың бірінші томы жарық көрген жоқ.
The Autobiography of Mark Twain is a written collection of reminiscences, the majority of which were dictated during the last few years of the life of American author Mark Twain (1835–1910) and left in typescript and manuscript at his death. The Autobiography comprises a collection of anecdotes and ruminations rather than a conventional autobiography. Twain never compiled the writings and dictations into a publishable form in his lifetime. Despite indications from Twain that he did not want his autobiography to be published for a century, he serialized selected chapters during his lifetime; in addition, various compilations were published during the 20th century. However, it was not until 2010 that the first volume of a comprehensive three volume collection, compiled and edited by The Mark Twain Project of the Bancroft Library at University of California, Berkeley, was published.
Твеннің жазбалары мен диктанттары
Твен 1870 жылы автобиография жазуды бастады, бірақ үзілістермен жұмысты істеді, кейде тоқтап, кейде қайтадан бастады. Соңғы 35 жылда осындай "сәтсіз бастамалардың" 30-40-қа жуық саны жиналды. Автобиографияның көп бөлігі тікелей жазылғаннан гөрі диктантпен жазылды – 2010 жылы бір сыншы бұл туралы "жазушының әрбір ойын қадағалап, жазып алатын хатшысы болған" деп сипаттады. Мұндай диктанттар 1906 және 1907 жылдары жиі жасалды. Келесі екі жыл бойы Твен кітапқа көңіл бөлмегендей, жаңа материалды аз қосты. 1909 жылы ең кіші қызы Жан Клеменс қайтыс болғаннан кейін ол жоба аяқталғанын мәлімдеді. Оның "қазіргі сәтте сізді қызықтыратын нәрсе туралы ғана айтыңыз" деген эксперименталдық идеясы, оның ойларының еркін ағылуы мүмкін екенін білдірді. Твен автобиографиясы, егер ол ретсіз, ойша шатастыратын тұжырымдар мен толықсыздарды қосса, көбірек қызықты болатынын болжады. Твеннің қолжазбалары, соның ішінде автобиографиялық еңбектері, оның қалған қызы Клара Клеменстің мүддесі үшін сенімділікке тапсырылды. Бұл қолжазбалар бірнеше редакторлардың бақылауынан өтті және 1971 жылдан бері Берклидегі Калифорния университетінің Банкрофт кітапханасында сақталып келеді. Твен 1904 жылы болашақ "редакторларға, мұрагерлерге және иеленушілерге" арналған нұсқаулар жазды, онда ол 25 жылдық аралықпен жарыққа шығатын ғасырлық басылымдар жоспарын сипаттады, әр кезеңдегі басылымда одан бетер даулы материалдар болуы мүмкін еді. Осы нұсқаулармен қатар, Твен өлімнен кейін жариялануды құптады, бұл оған "толық және ашық ойымен" сөйлеуге мүмкіндік беретінін айтты. Алайда, Марк Твеннің "Өзінің өмірбаяны: Солтүстік Америка шолуынан алынған тараулар" кітабының екінші басылымының кіріспесінде ғалым Майкл Кискис бұл кешігулер Твеннің мәтінге наразы болғандарға деген алалақанынан емес, авторлық құқықты ұзартуға жасалған әрекеттен туындағанын болжайды.
Twain started the composition of an autobiography in 1870, but proceeded intermittently, abandoning the work and resuming it sporadically, accumulating a total of 30 40 of these “false starts” over the subsequent 35 years. The majority of the autobiography was dictated rather than written directly—this was described by a reviewer in 2010 as "[having] a secretary follow him around and take down his every passing thought". These dictations were made frequently in 1906 and 1907. Over the two subsequent years, Twain appeared to have neglected the book, scarcely adding new material; in 1909, following the death of his youngest daughter, Jean Clemens, he proclaimed the project completed. His experimental conception—to “talk only about the thing which interests you for the moment”—implied that his thoughts could wander freely. Twain surmised his autobiography would be most captivating if he deviated on whims and tangents in non sequential order. Twain's papers, including the autobiographical works, were left as part of a trust for the benefit of his surviving daughter, Clara Clemens. These papers passed through the control of a number of editors, and have been held by the Bancroft Library at the University of California, Berkeley since 1971. Twain wrote instructions for future "editors, heirs, and assigns" in 1904, in which he outlined a century long plan of publications 25 years apart from each other, with each subsequent release featuring progressively potentially controversial material. In addition to these instructions, Twain celebrated posthumous publication allowing him to speak with his "whole frank mind." In the introduction to the second edition of Mark Twain's Own Autobiography: The Chapters from the North American Review, however, scholar Michael Kiskis suggests that these delays were less due to Twain's purported concern for those who could be aggrieved by the text, and more likely an attempt to extend the copyright.
ХХ ғасыр басылымдары
Твен «Менің автобиографиямнан тарауларды» 25 бөлімге бөліп, 1906-1907 жылдары «North American Review» журналында жариялаған. Твен 1910 жылы қайтыс болғаннан бері әртүрлі редакторлар материалды іріктеу және қайта ұйымдастыру арқылы барлық материалға тәртіп келтіруге тырысып, «Автобиографияның» бірнеше әртүрлі басылған нұсқаларын шығарды. Твеннің жарияланбаған жазбаларының тәртіпсіз жиынтығынан жарияланымға дайын Автобиографияны жасау елеулі қиындық тудырды; сонымен қатар, Твеннің қағаздарына қол жеткізу Твеннің өлімінен кейінгі алғашқы жарты ғасыр бойы шектеулі ғалымдарға ғана рұқсат етілді. Үш томның барлығында редакторлардың кіріспелері мен тарихи түсіндірмелері бар. Бұл еңбектің бас редакторы – Харриет Элинор Смит. Басылымның бірінші томы 760 беттен тұрады. Автобиографиялық диктанттарының түсірілген нұсқаларымен қатар, 1-томда Твеннің бастапқы [толық емес] жобалары сияқты негізгі құжаттардан басқа, автобиографияның құрастырылу процесін түсіндіретін кіріспе материал да бар. Диктанттар 1906 жылдың 10 қаңтарынан 13 наурызына дейінгі үш айлық кезеңді қамтиды. 2013 жылдың қазан айында жарық көрген екінші том 736 беттен тұрады және 1906 жылдың 2 сәуірінен 1907 жылдың 28 ақпанына дейінгі он бір айға созылған диктанттарды жинақтайды. Марк Твен жобасының үшінші және соңғы томы 792 беттен тұрады және 2015 жылдың қазан айында жарық көрді. Онда 1907 жылдың 1 наурызынан 1909 жылдың 21 қазанына дейінгі, яғни отыз бір айлық кезеңдегі диктанттар бар. Автобиография 1909 жылдың желтоқсанында жазылған шығармамен аяқталады, онда Твен кіші қызының өліміне қайғырып, онымен бірге автобиография жазуға деген құлшынысының да жоғалып кеткенін айтады. Үшінші томнан кейін 1909 жылы жазылған 429 беттік «Ашкрофт Лион қолжазбасы» келеді, онда Твен өзінің хатшысы Изабел Лионды және бизнес-менеджері Ральф Ашкрофты автордың ақшасын жымқыру және Твеннің кіші қызымен қарым-қатынасына араласып, оның қайғысына себеп болды деп айыптайды. Ол Уильям Дин Хауэллске арналған хат ретінде жазылған, бірақ жіберілмеген және жіберуге ниеттенілмеген. Твен осы шығарманы өзінің өмірбаянына қосуды жоспарламаған, бірақ ол 2015 жылға дейін жарияланбады – дегенмен, ол оның қағаздарының бір бөлігі ретінде ғалымдарға қолжетімді болды.
Twain had published Chapters from My Autobiography in 25 installments in the North American Review from 1906 to 1907. Since Twain’s death in 1910, various editors have attempted to impose order on the entirety of the material by selection and reorganization, producing several different published versions of The Autobiography. Constructing a publishable Autobiography from the disordered mass of Twain’s unpublished writings posed a significant challenge; in addition, access to the physical materials of Twain’s papers was restricted to limited numbers of scholars for the first half century after Twain's death. All three volumes feature introductions and historical annotation from the editors of the work. The head editor for this work was Harriet Elinor Smith. The first of the three volumes in the edition comprises 760 pages. Apart from the transcripts of his autobiographical dictations, Volume 1 also contains introductory material that elucidates the process of the autobiography's composition, in addition to primary documents such as Twain’s initial [incomplete] drafts. The dictations span a period of three months, from January 10 to March 13, in the year 1906. The second volume, published in October 2013, comprises 736 pages and collects dictations spanning eleven months, from April 2, 1906, to February 28, 1907. The Mark Twain Project edition’s third and final volume comprises 792 pages, and was published in October 2015. It contains dictations spanning thirty one months, from March 1, 1907, to October 21, 1909. The autobiography concludes with a piece composed in December 1909 in which Twain expresses his sorrow over the death of his youngest daughter and states that, along with her, his incentive for writing the autobiography has perished. The third volume is followed by the 429 page “Ashcroft Lyon Manuscript”, composed in 1909, in which Twain accuses his secretary, Isabel Lyon, and business manager, Ralph Ashcroft, of purported embezzlement of money from the author and of interference with Twain’s relationship with his youngest daughter, causing her distress. It is written as a letter to William Dean Howells, although it was neither sent nor intended to be so. It was not Twain’s intention to incorporate this as part of his autobiography, and it remained unpublished until 2015—though it was accessible to scholars as part of his papers.