Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сальвадор Далидің суреті (1929)
Painting by Salvador Dalí (1929)
«Ұлы мастурбатор» (1929) – Сальвадор Далидің сюрреализм дәуірінде салған суреті, қазір Мадридтегі Рейна София Ұлттық өнер мұражайында қойылған.
The Great Masturbator (1929) is a painting by Salvador Dalí executed during the surrealist epoch, and is currently displayed at Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, Madrid.
Сипаттама
Суреттің ортасында Каталонияның теңіз жағалауындағы Кап-де-Крюс табиғи тас формациясының пішініне негізделген, төмен қарап тұрған бұрмаланған адам беті бейнеленген. Осыған ұқсас сурет Далидің екі жылдан кейін салған, көбірек танымал "Жадтың тұрақтылығы" картинасында да кездеседі. Далидің сол кездегі жаңа музасы Галаға ұқсайтын жалаңаш әйел денесі бас артынан көтеріледі; бұл картина атауынан туындаған мастурбациялық қиял болуы мүмкін. Әйелдің аузы, еркектің жұқа киіміне жақын орналасқан, бұл феллацияға меңзеу жасайды. Белден төмен ғана көрінетін ер адамның тізелерінде жаңа, қанды жаралар бар. Ортаңғы беттің аузының үстінде шегіртке бейнеленген, Дали өзінің жазбаларында бірнеше рет айтқан жәндік. Нақты шегірткелерден өзгеше, бұл шегіртке алып көрінеді және 6 аяқ орнына 4 аяғы бар. Далидің туындыларындағы сексуалдық алаңдаушылықты бейнелейтін танымал мотив – құмырсқалар үйірі шегірткенің қарын бөлігінде де, бетінде де жиналған. Суреттің төменгі жағында үш қосымша фигура, сондай-ақ құнарлылықтың символы ретінде қолданылатын жұмыртқа және сирек кездесетін басқа да элементтер бейнеленген. Пейзаждағы екі тұлға бір ұзын көлеңке түсіретіндей етіп орналасқан, ал үшінші тұлға сурет шегінде, қашықтыққа асығыс қозғалып бара жатыр. Ортаңғы бас фигурасының артында екі тас және құмырадағы құрғақ өсімдіктің композициясы көрінеді, өсімдік құмырасы төменгі тастың үстіне қойылған, ал екінші тас оның үстінде теңгерілген, бұл шынайы емес көрініс. Бұл бөлім Далидің көптеген туындыларында кездесетін шындықтан қашу идеясын көрсетеді деп саналады.
The centre of the painting has a distorted human face in profile looking downwards, based on the shape of a natural rock formation at Cap de Creus along the sea shore of Catalonia. A similar profile is seen in Dalí's more famous painting of two years later, The Persistence of Memory. A nude female figure (resembling Dalí's then new muse, Gala) rises from the back of the head; this may be the masturbatory fantasy suggested by the title. The woman's mouth is near a thinly clad male crotch, a suggestion that fellatio may take place. The male figure seen only from the waist down has bleeding fresh cuts on his knees. Below the central profile head, on its mouth, is a grasshopper, an insect Dali referred to several times in his writings. Unlike real life grasshoppers, the grasshopper seems to be gigantic and has 4 legs instead of 6 legs. A swarm of ants (a popular motif representing sexual anxiety in Dalí's work) gather on the grasshopper's abdomen, as well as on the prone face. In the landscape below, three other figures are arranged, along with an egg (commonly used as a symbol of fertility) and sparse other features. Two of the characters in the landscape are arranged in such a way as to cast a long single shadow, while the other character is seen hurriedly walking into the distance on the peripheries of the canvas. On the back of the central head figure, a formation of two rocks and a potted dry plant can be seen, the pot of the plant placed over the bottom rock while balancing the other rock on top of it in an unrealistic way. This part is thought to represent the escape of reality idea found in many of Dalí's other works.
Интерпретация
Сурет Далидің жыныстық қатынасқа қатысты күрделі және қайшылықты көзқарастарын бейнелейтін болуы мүмкін. Далидің жастық шағында әкесі баласын "білім беру" мақсатымен, емдеуге келмеген, жыныстық аурулардан зардап шеккен адамдардың суреттері бар кітапты қалдырған. Жаман түрде зақымдалған жыныстық мүшелердің суреттері жас Далиді қорқытып, әсер етті, ол жыныстық қатынасты шіру және өліммен байланыстыратын болды. Тас бас тұсындағы шегіртке мен құмырсқалардың иеленіп жүруі Далидің паразиттерге қатысты ұсыныстармен байланысты болуы мүмкін. Бұл ауру 1937 жылға дейін ғылыми тұрғыда жарияланбаған, алайда Дали өзінің өмірбаянында терісінде жәндіктердің иеленіп жүргенін сезіну арқылы күрескенін айтқан. Осы ерекше жерде шындық пен ұлылық көрінісі дерлік бірігеді. Менің мистикалық жұмағым Эмпорда жазығында басталып, Альберс төбелерімен оралатынымен, Кадакес шығанағында толыққанды күйге жетеді. Бұл жер – менің мәңгілік шабытым. Сондай-ақ, әлемдегі мені сүйетін жалғыз орын. "Ұлы мастурбатор" деп аталатын тасты суреттегенде, мен тек өз патшалығымның біріне құрмет көрсеттім, ал менің суретім – менің тәжімнің бір жоғары бағалы белгісіне арналған гимн болды. Иероним Босхтың "Жердегі ләззаттар бағы" атты туындысымен салыстырулар жасалды. "Ұлы мастурбатор" "Жердегі ләззаттар бағының" сол жақ панеліндегі тастардан, бұталардан және көзге түсетін мұрын мен ұзын кірпіктері бар бетке ұқсайтын кішкентай жануарлардан тұратын суретке ұқсас.
The painting may represent Dalí's severely conflicted attitudes towards sexual intercourse. In Dalí's youth, his father had left out a book with explicit photos of people suffering advanced untreated venereal diseases to "educate" the boy. The photos of grotesquely damaged diseased genitalia fascinated and horrified young Dalí, and he continued to associate sex with putrefaction and decay into his adulthood. The inclusion of the grasshopper and ants crawling on the bottom of the stone head may stem from Dalí's experience with delusional parasitosis. The disease was not first published about until 1937, however Dalí described struggling with sensations of bugs crawling on his skin in his autobiography. In that privileged place, reality and the sublime dimension almost come together. My mystical paradise begins in the plains of the Empordà, is surrounded by the Alberes hills, and reaches plenitude in the bay of Cadaqués. This land is my permanent inspiration. The only place in the world, too, where I feel loved. When I painted that rock that I entitled The Great Masturbator, I did nothing more than render homage to one of the promontories of my kingdom, and my painting was a hymn to one of the jewels of my crown. Comparisons have been made to Hieronymus Bosch's The Garden of Earthly Delights. The Great Masturbator is similar to an image on the right side of the left panel of The Garden of Earthly Delights composed of rocks, bushes and little animals resembling a face with a prominent nose and long eyelashes.
Тарих
Дали картинаны жеке коллекциясында сақтап, оны Фигерестегі Дали театры мен мұражайында қойды. Өлімінен кейін оны Испанияның ұлттық коллекциясына беруді өсиет етті, сол кезде ол Мадрид мұражайына көшірілді.
Dalí kept the painting in his personal collection, displayed at the Dalí Theatre and Museum in Figueres, willing it to the national collection of Spain upon his death, when it was removed to the Madrid museum.