Кіріспе

Қайырхана (лат. eleemosynarium, фр. aumônerie, нем. Almosenhaus) – шіркеулерде немесе басқа да діни ғимараттарда кедейлерге садақа таратылатын орын немесе бөлме. Садақа таратуды басқаруға тағайындалған адам қайыршы деп аталған.

Англиядағы мысалдар

Вурстер соборында қайыр-садақа үлкен вестибюльдің екі жағындағы тас үстелдерде таратылған. Кейбір жағдайларда, кедейлер мен науқастарды қабылдау міндеті қақпадан тыс хоспициум (қонақ үй) немесе спиталь (аурухана) құру арқылы орындалды, онда онға жуық қарт немесе науқас адам монастырь мүліктерінің есебінен күтілді. Рединг аббаттығында 1189 жылы аббаттың хосписі, яки паломниктерге арналған жатақханасы құрылды. 1125 жылы негісталған аббат мектебі 1485 жылы король Генрих VII-нің Корольдік грамматикалық мектебі ретінде хоспициумға көшірілді. Ірі монастырлық кешендерде, мысалы, Вестминстер аббаттығында, бұл қақпаханаға жалғасқан немесе оған жақын орналасқан, кедергіні барынша азайту үшін жеке ғимарат болған сияқты. Эвешемдегі қайырхана – бұл бенедиктин аббаттығы Сент-Мария және Сент-Экгвиннің қайыршысының тұрағы болған жеке ғимарат. Алмори мектебі – ортағасырлық ағылшын монастырының қайырымдылық мектебі, ол қайыршыға бөлінген қаражаттың бір бөлігімен қаржыландырылды. Бұл практика 14 ғасырдың басында басталды, онда шіркеу мектебінде оқуға, кемінде 10 жастағы, ән айту мен оқу білетін ұлдарға баспана мен тамақ беруді қамтамасыз ететін стипендияның бір түрі құрылды. Алмори білімі ұлдарды түрлі мамандықтарға, сондай-ақ университеттерге дайындауға мүмкіндік берді. Ескі Санкт-Пол соборындағы қайырхана шіркеудің оңтүстік қабырғасында, Санкт-Грегорий приход шіркеуінен алыс емес жерде салынды. Хор жетекшісі сонымен қатар қайыршы болды, ал қайырханада хор ұлдарына пана берілді. Ол сонымен қатар ойын үйі ретінде де пайдаланылды, онда ұлдар қойылымдар қойды. Уайтхолл сарайында Корольдік қайырхана кеңсесі Орта Шотландия ауласында орналасқан. Ричард I құрған Мұрагерлік Бас қайыршы, тәж кигізу кезінде қайыр-садақа таратты. Бас қайыршының міндеттері ауруларға, жесірлерге, түрмедегілерге барып, патшаға қайыр-садақа беруді, әсіресе қасиетті күндері еске салудан тұрды. Бұл әдеттің қалдығы Корольдік Маунди қызметінде кездеседі.