Кіріспе
Джордж Андерсон МакАфи (1918–2009) – американдық футболшы.
Джордж Андерсон МакАфи (13 наурыз 1918 – 4 наурыз 2009) – американдық футболдың шабуылшысы, қорғаушы және қайтару шебері. Ол 1940-1941 және 1945-1950 жылдары Ұлттық футбол лигасы (NFL) құрамындағы «Чикаго Беарс» командасы үшін өнер көрсетті. Дьюк университетінде оқып жүрген кезінде МакАфи бейсбол, жеңіл атлетика және университет футболында да көзге түсті. МакАфи Университет футболының Даңқ залына және Кәсіби футболдың Даңқ залына сайланды. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, ол әлі де NFL-де карьерасы бойынша қайтарудың орташа көрсеткіші бойынша рекордты сақтап тұр.
Ерте өмір және колледж
Джордж МакАфи Кентукки штатының Корбин қаласында дүниеге келген. Ол 12 баланың 10-ы еді және әдетте таңертең ерте тұрған балалар күні бойы аяқ киім кие алатынын әзілде айтар еді. Ол туылғаннан кейін көп ұзамай отбасы Огайо штатының Иронтон қаласына көшті, онда ол Иронтон орта мектебін бітірді. МакАфи «Дьюк Блю Девилз» бейсбол командасының орталық шеңбері ретінде .353 көрсеткішпен ойнады және аға буын ретінде 100 метрлік жүгіруде Оңтүстік конференцияның чемпионы атанды. «Бір ойынмен МакАфи» деген лақап атымен танымал болған ол өте жылдамдығымен белгілі болды; ол 100 ярдты 9,7 секундта жүгірді. Кәсіби ойынында МакАфи 75 ярдтық тачдаунға ұпай қайтарып, «Бруклин Доджерс» командасын жеңу үшін ойын соңына 30 секунд қалғанда жеңіске жеткізді. Жаңа маусымында ол 93 ярдқа қақпаны қайтарып, тачдаунға өткізіп, «Берз» командасының қарсыласы «Грин-Бэй Пэкерс» командасын жеңуіне көмектесті. Маусымның соңғы ойыны, 1940 жылғы NFL чемпионатында МакАфи «Вашингтон Редскинс» командасымен 73-0 есебімен жеңіске жеткен кезде 34 ярдтық тачдаун үшін ұсталған допты қайтарып берді. Лигадағы екінші жылы, 1941 жыл МакАфи үшін табысты жыл болды: ол лигада 7,3 ярдтық орташа жүгіру көрсеткішімен көшбасшы болды және 11 ойындық маусымда лиганың ең жоғары көрсеткіші – 12 тачдаун соқты. Оның жүгіру көрсеткіштері қазіргі стандарттармен қарағанда шамалы болғанымен, ол Хью Галларно, Норм Стэндли және Билл Османски сияқты басқа да көрнекті жүгірушілермен, сондай-ақ Даңқ залындағы Сид Лакманмен алаңның артқы жағын бөлісуге мәжбүр болды. Әртүрлілігімен танылған ол 1941 жылы 12 тачдаунның алтауын жүгіру арқылы, үшеуін қабылдау арқылы, біреуін қайтару арқылы, біреуін қақпаны қайтару арқылы және біреуін ұсталған допты қайтару арқылы соқты, бұл «Чикаго Беарс» командасының «Нью-Йорк Джайентс» командасымен екінші рет NFL лигасының чемпионы болуына көмектесті. Сол маусымда оның бір қақпаны қайтару арқылы 31,6 ярдтық көрсеткіші де франшизаның әлі күнге дейін сақталған рекордын құрады. 1941 жылғы үздік ойыншы маусымынан кейін МакАфи Екінші дүниежүзілік соғыста Әскери-теңіз күштеріне қатысты және 1945 және 1946 жылдары үш ойынға оралды. Ол NFL-де тағы төрт маусым ойнады, әсіресе 1948 жылы 11 рет допты жоғалтқаннан кейін, көбінесе қайтару маманы болды. 1948 және 1950 жылдары ол қақпаны қайтару бойынша NFL-де көшбасшы болды (1948 жылы лигадағы ең жоғары көрсеткіш – 417 ярдқа 30 рет, 1950 жылы – 33 рет). Өзінің соңғы кәсіби ойынында, «Лос-Анджелес Рамс» командасына дивизиондық раундта жеңілгенде, МакАфи 79 ярдқа алты рет қақпаны қайтарып, «Bears» командасының плей-оффтағы бір ойындағы ең көп қайтарулар, сондай-ақ бір ойындағы ең көп ярд және ярдтық орташа көрсеткіш бойынша франшизалық рекорд орнатты (барлығы жеті франшизалық рекорд).
Әскери мансап
МакАфи АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштеріне өз еркімен қосылды. Ол 1942 және 1945 жылдар аралығында қызмет етті.
NFL-ге қайта оралу
МакАфи 1945 жылы Чикагоға қайта оралды, кәсіби мансабының гүлденген кезеңінде шамамен 4 толық маусымды өткізіп алғаннан кейін. 1945 жылдың соңындағы алғашқы ойынында МакАфи бес рет допты алып, 105 ярдқа жетіп, үш тачдаун соқты. МакАфи 1950 жылға дейін Чикаго үшін ойнады. МакАфи қайтадан All Pro командасына сайланбаса да, "Айғырлар" үшін шабуылда да, қорғаныста да өте жақсы өнер көрсетті. Профутболда ойнаған жылдары МакАфи 234 ұпай жинады, жалпы есеп бойынша 5,313 ярдқа ие болды, сегіз маусымда 25 пас ұстады және NFL-дің қайтару чемпионы атанды. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, ол әлі де мансабындағы орташа қайтару көрсеткіші бойынша NFL рекордын сақтап тұр – 12.78 ярд. Грин-Бэй командасының жаттықтырушысы Эрл "Керли" Ламбо МакАфиді "Пэкерстер қарсыласқан ең талантты ойыншы" деп атады. The New York Times газетінің спорт тілшісі Джон Ф. Киран 1940 жылы былай деп жазды: "Чикагодағы пікірталас МакАфи Джим Торптан кем бе, жоқ әлде одан да жақсы ма деген мәселе төңірегінде болды". "Айғырлардың" ұзақ жылғы иесі және жаттықтырушысы Джордж Халас бірде: "Кез келген допты жеткізушіге ең үлкен құрмет көрсету – оны МакАфимен салыстыру" деді. МакАфи өзінің ойын стратегиясын өзгеше сипаттады. 6 фунт (шамамен 183 см) бойы мен 178 фунт (шамамен 81 кг) салмағымен, тіпті сол дәуір үшін де ол кішкентай болды. Бірінші жаттыру лагерінде "Орталықтың жәндіктері" деп аталған ойыншылардың үлкендігіне таң қалды. "Мен өмірімде мұндай ірі адамдарды көрген емеспін", - деді МакАфи сол кезде. "Мен жақсы есімде, алғашқы ойынның бірінде жаңадан келген жартылай қорғаушы Билл Османскині құлатуға тырысқанда, ол есінен айрылды. Бұл мен үшін құнды сабақ болды. Мен доппен жүгірген сайын, оның тас сияқты суық жерде жатқанын көзге елестететінмін. Күн сәулесі көрінерлік болса, мен мүмкіндігінше жылдам жүгіретінмін".
Құрметтер
Колледж футболында ойнаған кезінде МакАфи бірінші командадан All American атанды, Дьюк Блю Девилз командасының екі Оңтүстік конференциясы чемпионатында жеңіске жетуіне көмектесті және 1939 жылғы Роуз Боулда Оңтүстік Калифорнияға шамалы есебімен жеңілген Iron Dukes құрамының мүшесі болды. 1940 жылдардағы мықты Чикаго Беарс командасы үшін жүгіруші, қорғаушы, соққы беруші, допты ұзаққа соққылаушы және соққыны қайтарушы ретінде ойнағанда МакАфи All Pro атанды, барлық уақыттағы соққыны қайтару бойынша рекордты орнатты және 1940, 1941 және 1946 жылдары Беарс командасының NFL чемпионаттарына үлес қосты. МакАфидің #5 нөмірі бар жейдесі 1955 жылы Чикаго командасымен тоқтатылды. Ол 1961 жылы Колледж футболының Даңқ залына, 1966 жылы Кәсіби футболдың Даңқ залына, 1967 жылы Солтүстік Каролинаның спорттық Даңқ залына және 1975 жылы Дьюк спорттық Даңқ залына енді, онда ол негізгі мүше болды. МакАфи сондай-ақ NFL-дің 1940 жылдардағы онжылдық командасына және барлық уақыттағы екі жақты командасына енгізілді.
Кейінгі өмір және өлім
1950 жылы ойыншы ретінде зейнеткерлікке шыққаннан кейін МакАфи және оның әйелі Жанн М. МакАфи Даремге қайтып келді, онда олар үш балаларын өсірді. 1950 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін МакАфи бірнеше жыл NFL төрешісі болып жұмыс істеді. Сол кезде ол ағасы Уэспен бірге "Шелл" мұнайын тарататын McAfee Oil Company компаниясын құрды. Ол McAfee Oil компаниясын 30 жыл өткен соң сатты. Ол мұнай компаниясын ағасы Уэс МакАфимен бірге құрған, ол да НФЛ-де ойнауға шақырылғанға дейін Дьюк университетінде футбол ойнаған. Уэс тек бір маусым ойнады, содан кейін ол да Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етуге ерікті болып келді. Некрологтарда айтылғандай, МакАфи спорттан зейнеткерлікке шыққаннан кейін футболдағы жетістіктері туралы көбінесе айтпады, бірақ көп жыл бойы Дьюк университетінің спорттық іс-шараларына қатысып тұрды. Кейінгі жылдары МакАфи деменцияға шалдықты және Алцгеймер ауруы мен есте сақтауды қалпына келтіруге мамандандырылған Cypress Court көмекші тұру орталығына көшіп барды. Cypress Court Сиэтлдегі Emeritus Senior Living компаниясына тиесілі және олар басқарады. 2009 жылдың ақпан айында МакАфи дұрыс жабылмаған улы затты ішкеннен кейін химиялық күйіктен қайтыс болды. Джорджия штаты Emeritus компаниясының МакАфидің өліміне немқұрайлы қарағанын анықтады. МакАфидің өліміне байланысты жағдайлар 2013 жылы PBS Frontline телеарнасында "Көмекші тұру орталығындағы өмір мен өлім" деген деректі фильмде көрсетілді.