Кіріспе
Налидиксик қышқылы (сауда атаулары Nevigramon, NegGram, Wintomylon және WIN 18,320) синтетикалық хинолон антибиотиктерінің алғашқысы болып табылады. Техникалық тұрғыдан алғанда, ол хинолон емес, нафтиридон: оның сақиналық құрылымы 1,8 нафтиридин ядросы, онда екі азот атомы бар, ал хинолинде бір азот атомы бар. Синтетикалық хинолон антибиотиктерін Джордж Лешер және оның әріптестері 1960 жылдары хлорохин өндірісінің қосалқы өнімі ретінде тапқан; налидиксик қышқылының өзі 1967 жылдан бастап клиникалық тұрғыда қолданыла бастады. Налидиксик қышқылы негізінен грам-теріс бактерияларға қарсы тиімді, грам-оң бактерияларға қарсы әсері шамалы. Төмен концентрацияларда ол бактериостатикалық әрекет етеді, яғни өсім мен көбеюді тежейді. Жоғары концентрацияларда ол бактерицидтік болады, яғни бактериялардың өсуін тежеудің орнына оларды өлтіреді. Бұл қышқыл тарихта Escherichia coli, Proteus, Shigella, Enterobacter және Klebsiella шақыратын несеп жолдарының инфекцияларын емдеу үшін қолданылған. АҚШ-та бұл жағдай үшін клиникалық қолданылуы тоқтатылды, себебі одан аз уытты және тиімді препараттар бар. Налидиксик қышқылына рұқсат ЕО-ның барлық аумағында тоқтатылды. Сонымен қатар, ол бактериялық бөлінуді реттеуді зерттеуде қолданылатын құрал. Ол сезімтал бактерияларда ДНК репликациясын іріктеп және қайтымды түрде тоқтатады. Налидиксик қышқылы және оған ұқсас антибиотиктер ДНК гиразасы мен топоизомераза IV-нің бір бөлігін тежейді және оқшаулау кешендерінің пайда болуын тудырады. Сонымен қатар, ол суперспиральденген ДНК-дағы оң байланыс кернеуін босататын ДНК гиразасының кіші бірлігіндегі жарықтандыру-жабылу белсенділігін тежейді.
Nalidixic acid (tradenames Nevigramon, NegGram, Wintomylon and WIN 18,320) is the first of the synthetic quinolone antibiotics. In a technical sense, it is a naphthyridone, not a quinolone: its ring structure is a 1,8 naphthyridine nucleus that contains two nitrogen atoms, unlike quinoline, which has a single nitrogen atom. Synthetic quinolone antibiotics were discovered by George Lesher and coworkers as a byproduct of chloroquine manufacture in the 1960s; nalidixic acid itself was used clinically, starting in 1967. Nalidixic acid is effective primarily against Gram negative bacteria, with minor anti Gram positive activity. In lower concentrations, it acts in a bacteriostatic manner; that is, it inhibits growth and reproduction. In higher concentrations, it is bactericidal, meaning that it kills bacteria instead of merely inhibiting their growth. It has historically been used for treating urinary tract infections, caused, for example, by Escherichia coli, Proteus, Shigella, Enterobacter, and Klebsiella. It is no longer clinically used for this indication in the US as less toxic and more effective agents are available. The marketing authorization for nalidixic acid has been suspended throughout the EU. It is also a tool in studies as a regulation of bacterial division. It selectively and reversibly blocks DNA replication in susceptible bacteria. Nalidixic acid and related antibiotics inhibit a subunit of DNA gyrase and topoisomerase IV and induce formation of cleavage complexes. It also inhibits the nicking closing activity on the subunit of DNA gyrase that releases the positive binding stress on the supercoiled DNA.
Жағымсыз әсерлер
Анафилаксияның белгілері: қызыл дөңгелектер, бөртпе, қатты қышу немесе дозадан кейін дереу есінен кету. Көбінесе байқалатын жағымсыз әсерлерге: бөртпе, терінің қышынуы, көрудің нашарлауы немесе екі көру, шамдардың айналасында шеңберлер пайда болуы, түс қабылдауының өзгеруі, жүрек ауруы, құсу және іш кешіру жатады. Налидиксик қышқылы сонымен қатар құрысулар мен гипергликемия, фотосезімталдық реакциялар, кейде гемолиттік анемия, тромбоцитопения немесе лейкопения тудыруы мүмкін. Әсіресе нәрестелер мен кішкентай балаларда ми ішіндегі қысымның жоғарылауы туралы сирек жағдайлар тіркелген.
Өте көп дозалау
Дозасы артық болған жағдайда науқаста бас ауруы, көру бұзылыстары, дененің тепе-теңдігінің бұзылуы, сананың шатасуы, метаболикалық ацидоз және құрысулар пайда болады.
Бактериялық сезімталдылық пен резистенттілік спектрі
Аэромонас гидрофила, Клостридиум және Гемофилус бактериялары көбінесе налидиксикалық қышқылға сезімтал, ал Бифидобактериялар, Лактобациллдар, Псевдомонас және Стафилококк сияқты басқа бактериялар оған төзімді. Salmonella enterica serovar Typhimurium ATCC14028 штаммы gyrB генінің мутацияға ұшырауы нәтижесінде налидиксикалық қышқылға төзімділікке ие болады (IR715 штаммы).