Кіріспе

Джон Генри Маундер (21 ақпан 1858 – 21 қаңтар 1920) – ағылшын композиторы және органшы, ең бастысы "Olivet to Calvary" кантатасымен белгілі.

Өмір

Джон Генри Маундер Челсиде дүниеге келді және Лондонның Корольдік музыка академиясында білім алды. Ол 1876-7 жылдары Сент-Мэтью (Сиденхэм) және 1878-9 жылдары Сент-Пол (Форест-Хилл) шіркеулерінде органшы болды, аталған екі шіркеудің де қазіргі уақытта жоқ екені мәлім, сондай-ақ Блэкхит және Саттон шіркеулерінде қызмет етті, Альберт-холлда концерттерге қатысты. 1881 жылдан бастап Мемлекеттік қызмет әншілер одағының дирижері болды, сонымен қатар 1887 жылы Лицей театрында Генри Ирвингтің "Фауст" операсының тұңғыш қойылымына хорды даярлады.

Композициялар

Өзінің жақын замандасы Кэлеб Симпердің музыкасы сияқты, Маундердің музыкасы Бейкер мен Гроув сөздіктерінде, сондай-ақ Оксфорд музыкасының жолдасы сөздіктерінде еске алынбайды, мүмкін ол собор дәстүрінен тумағандықтан. Оның шығармалары Виктория дәуірінің ерекше көрінісі болып табылады – бұл стиль Стэнфорд, Пэрри, Вуд және Нобл сияқты композиторлардың музыкасымен ығыстырылды. Маундердің көптеген шіркеу кантаталары кеңінен орындалып, жоғары бағаланды, бірақ уақыт өте келе ұмытылды. Дегенмен, оның музыкасына қызығушылық қайта оянды, әсіресе Нидерландыда және Ұлыбританияның кейбір аймақтарында. Көптеген хорлар Маундердің «Оливтен Голгофаға» (Shapcott Wensley сөздері, H.S. Bunce псевдонимі) шығармасын Stainer’дің «Круцификсциясымен» бірге, Ұлы ораза маусымында кезекпен орындауға әдеттенген. Басқа сирек орындалатын кантаталардың ішінде «Бейтлехем», «Өкініш, Кешірім және Бейбітшілік» және бастапқыда ерлер дауысы үшін жазылған «Шейіттер» бар. «Жаратқан Иеге мадақ айтыңыз, Иерусалим!» (1897) атты орақ әнұраны, оның ең жақсы шығармаларының бірі болуы мүмкін, 150 такттан (өлшемнен) тұратын әдеттегі көп бөлімді туынды. Маундер көптеген әндер жазды, соның ішінде Лонгфеллоудың «Жол бойындағы қонақ үй әңгімелерінен» алынған «Тордың соғыс әні» және сэр Уолтер Скотттың «Шекара балладасының» музыкалық қойылымы бар. Маундер оперетталар да жазған. Оның «Дейзи Дингл» шығармасы 1885 жылы Форст-Хиллде алғаш рет қойылды. Тағы бір комедиялық опера, «Үстем жыныс» деп аталады, 1909 жылы наурыз айында Саутхендтегі Империя театрында, ал 1910 жылы ақпанда Лондонның Крипплгейт театрында орындалды. 2005 жылы өтетін бұл опера әйелдердің эмансипациясын күлкілі түрде бейнелейді, тиімсіз армия полкі (125-ші қорғаныссыз полк) мен аңызға толы әйел жауынгерлер – амазонкалардың арасындағы қақтығысты көрсетеді. Күш тепе-теңдігі бір жақтан екінші жаққа ауысып, көп пікір тудырады, содан кейін драмалық финалда бастапқы жағдайға оралады.

Әнұрандар

Құдай Иеміз мадақталсын! Ән (1896)
Мәсіх қайта тірілді. Құтқарылу мерекесіне арналған әнұран (1892)
Мәсіхшілер, ояныңдар, бақытты таңға сәлем беріңдер. Рождестволық әнұран (1895)
Жеңімпаз патшалар өз тақтарын иеленеді. Гимн, Неверс Бревиарінен алынған сөздер, Джон Чандлер аудармасы (1899)
Бұл – таңғажайып нәрсе. Гимн, У. У. Хаудың сөздері (1900)
Ием, балаларыңды жетеле және сақта. Гимн, У. У. Хаудың сөздері (1913)
О, Сенің мекендерің қандай ғажайып! Требль дауыстарға арналған әнұран (1906)
О, Сенің мекендерің қандай ғажайып! Төрт дауысқа арналған әнұран (1910)
Патшаға құлшылық етейік. Жиналыс және хорға арналған әнұран (1898)
Rongyao da jun wang ge = Патшаға құлшылық етейік: жиналыс және хорға арналған әнұран / Уильям Крофт; Дж. Х. Маундермен өңделген; [сөздері] Роберт Грант (1898)
Иемізге мадақ, Иерусалим! Орақ шашу мерекесіне арналған әнұран (1897)
Иерусалим, Раббыны мадақта! Ықшамдалған нұсқасы, Роб Рой Пирри өңдеген (1957)
Аспан, ән айт! Рождество және Епифания мерекесіне арналған әнұран (1907)
Орақ иесіне ән шырқаңыз. Орақ шашу мерекесіне арналған әнұран, Доктор Монселлдің сөздері (1893)
Раббыға ән шырқайық. Әнұран (1895)
Раббыға ән шырқайық. – Ықшамдалған нұсқасы. – Әнұран (1896)
Бұл – Күн. Құтқарылу мерекесіне арналған әнұран (1914)
Саған, Құдайымыз, біз қанатын жайып ұшамыз. Туған жеріміз үшін дұға. У. Уолсам Хаудың сөздері
Біз сіздерге қуанышты жаңалықты жеткіземіз. Әнұран (1897)
Жер тұрғанша. Орақ шашу мерекесіне арналған әнұран (1895)

Кантаталар

Бейтлехем. Төрт жеке дауыс пен хорға арналған қасиетті кантата, қауым ән салатын әндермен кезектесіп отырады. Сөздері мен аранжировкасы Е. С. Наннға (1910) тиесілі.
Шейіттер. Ерлер дауысына арналған кантата – солистік партиялармен – және оркестрмен, либретто авторы Р. Х. В. Блор (1894).
Шейіттер. Соли, хор және оркестрге арналған кантата. Аралас дауыстық нұсқасы (1908).
Оливеттен Голгофаға дейін. Екі жеке дауысқа (тенор және баритон) және хорға арналған қасиетті кантата, сөздері Шэпкотт Уэнслиге (1904) тиесілі.
Оливеттен Голгофаға дейін. [Оркестрлік партиялар.] (1905)
Өкініш, Кешірім және Бейбітшілік. Сопрано немесе тенор және баритон солисімен, хорға арналған қысқаша Ұлы ораза кантатасы. Сөздері В. Дж. Беттисонға (1898) тиесілі.
Өкініш, Кешірім және Бейбітшілік. [Goodwin and Tabb Ltd. (қазіргі Музыкалық Сату Тобының құрамында) ұсынатын духовой аспаптарға арналған партиялар] (1901).
Алғыс айту Әні. Сопрано, тенор және бас – немесе контральто – солисімен, хорға арналған Егін жинау кантатасы, қауым ән салатын әндермен, сөздері жазылған және аранжировкасы Шэпкотт Уэнсли жасаған (1905).
Алғыс айту Әні. [Оркестрлік партиялар.] (1905/06)
Вильям Телл. Мектептерге арналған драмалық кантата, авторы Ж. Э. Паррот (1894).

Кэролдар

Бірде Яһуда аймағындағы Бетлехемде. Рождестволық ән, С. Ф. Александрдың сөздері (1888) [Хатчинс (ред.), Carols Old & Carols New (Бостон: Parish Choir, 1916) кітабының 434-ші нөмірі] Рождествоға арналған екі ән. 1. Бүкіл түн бойы жарқын періштелер ән салады, У. Остиннің сөздері. 2. Даңқты әлемдерден келген періштелер, Дж. Монтгомеридің сөздері (1895).

Опералар

Жоғары жыныстылар. Үш актідегі комедиялық опера, либретто авторы Х. Д. Баннинг (1910)
Дейзи Дингл (жарияланбаған). Жеке қойылым, Гровенор залы, 1879 ж.; Арнау концерті, The Forester's Hall, Forest Hill, 1885 ж.

Басқа

Исаның құштарлығы: қасиетті апта немесе ораза үшін өлшемді литания, хор мен қауым үшін, С. С. Лоуридің сөздері (1909)
Дж. Х. Маундердің «Бейтлехемінің» сахналық қойылымы: ортағасырлық ғажайып ойын үлгісінде жасалған Рождество кантатасы; Кэтрин Морган жазған (шамамен 1939 ж.)