Шотланд аскери және саяхатшысы Джон Урридің өмірі мен соғыстары

Кіріспе

Шотланд сарбазы сэр Джон Ури, сондай-ақ Хьюри деп те аталатын, шотланд кәсіби сарбазы болды. Ол Үш патшалық соғысы кезінде түрлі уақытта шотланд келісімшілері, парламенттік жақтастар және роялистер, сондай-ақ ағылшын парламентшілері мен роялистер үшін күресті. 1650 жылдың сәуір айында Карбисдейлде тұтқындалған ол 1650 жылдың 29 мамырында Эдинбургте өлім жазасына кесілді.

Жеке мәліметтер

Джон Ури Питфичиде, Монимускқа жақын, Абердинширде тұрған Джон Ури мен оның әйелі Мариора Камерария немесе Мариан Чемберленнің ұлы болды. Оның Уильям Ури деген ағасы болған, оның ұлы Джон белгілі әдеби редактор еді.

Мансап

Көптеген шотландтар сияқты, Урри әскери мансабын отыз жылдық соғыста, мүмкін, Германиядағы швед әскерінде бастады. 1639 және 1640 жылдардағы епископтар соғыстарына қатысу үшін ол үйіне оралды және Ковенант полкінің подполковнигі болып тағайындалды. Шотландия шіркеуі немесе кирк – шотланд тәуелсіздігінің символы болды және көптеген басқалар сияқты, оның ниеттері діни емес, көбінесе патриоттық болған сияқты. Соғыс 1640 жылдың тамызында Ньюбернде Ковенант жеңісімен аяқталды, ал 1641 жылдың соңында ол "Оқиға" деп белгілі роялистік қастандық жоспарын орындауға көмектесті. 1642 жылдың маусымында ол Парламент 1641 жылғы ирланд көтерілісін басу үшін жинаған әскердің атты әскеріне қолбасшылық етті. Бірақ Ирландияға аттанбас бұрын, тамызда Бірінші ағылшын азамат соғысы басталды, және Урри сэр Уильям Уоллерге Лорд Горинг басқарған роялистік гарнизон ұстаған Портсмутты басып алуға көмектесті. Кейіннен ол Эссекс графының басшылығымен басты парламенттік армияға қосылды және қазан айында Эджхилл шайқасында және қарашада Брентфорд шайқасында шайқасты. 1643 жылдың маусымында ол Оксфордтағы роялистер армиясына дезертирлік жасады, себебі оның жоғарылауына мүмкіндік болмады. Ол әскерлерге төлеу үшін 100 000 фунт стерлинг ақшасы бар парламенттік конвой туралы ақпарат әкелді және оны басып алу үшін Принц Руперт жинаған күшке қосылды. Көлікті таба алмаса да, роялистер көптеген олжаны тартып алды және Чалгроув алаңында қуып жете келген күшті жеңді. Урри рыцарьдық атаққа ие болды және 1644 жылдың шілдесінде Марстон-Мур шайқасында Принц Руперттің қол астында қызмет етті, онда ол Чарльз Лукаспен бірге роялистердің сол жағындағы атты әскерге қолбасшылық етті. Олар парламенттік оң жақты сәтті шашыратқанмен, бұл роялистердің ауыр жеңілісімен аяқталды және тамызда ол Шрусберидегі парламенттік гарнизонға дезертирлік жасады. Ол тұтқындалды және Лондонға жіберілді, бірақ Уоллер оның кәсіби біліктілігі сенімділігінен маңыздырақ екенін айтқан соң босатылды. Парламент оған Левен графы басқарған Солтүстік-Шығыс Англиядағы Ковенант армиясына қосылуға рұқсат берді. 1645 жылдың ақпанында ол Шотландияға генерал-майор болып оралды және 1645 жылғы Жоғарғы Таулар науқанында Монтрозға қарсы Уильям Бейлимен бірге қызмет етті. Оның жеке операциялары өте шеберлікпен жүргізілгенімен, 1645 жылдың мамырында Ольдернде Монтрозды таңқалдыруға жасаған әрекеті сәтсіз аяқталды. Оның әскері ауыр жаңбырдың астында орналасқанда, олар ылғалды ұнтақты тазарту үшін мылтықтарын атып жіберді, ал ескерту роялистерге қарсы шабуыл жасауға мүмкіндік берді. Урри соғыс алаңын соңғылардың бірі болып қалды, бірақ күшінің жартысына жуығын жоғалтып, денсаулығының нашарлауына байланысты отставкаға кетті. 1648 жылдың маусымында Ковенант фракциясы, "Келісімшілер" деп белгілі, Карл I-ді қалпына келтіруге келісті және Екінші ағылшын азамат соғысына кірді. Урри шотланд армиясына қосылды, бірақ тамызда Престон шайқасында тұтқындалды. Ол Голландия Республикасына және 1649 жылдың қаңтарында Карл I-нің өлім жазасына кесілгеннен кейін Кирк партиясы король деп жариялаған Карл II-нің жер аударылған сарайына қашып құтыла алды. Алайда, бұл шарттарға байланысты болды және Карл қажетсіз ымыраға барудан аулақ болғысы келгендіктен, ол басқа нұсқаларды іздеді. Инвернесс және Атоллдағы шағын роялистік көтерілістерге ынталандырылған ол 1649 жылдың 20 ақпанында Монтрозды Шотландиядағы генерал-капитан етіп тағайындады, ал Урри оның орынбасары болды. Алайда, оның көптеген кеңесшілері Монтрозға сенбеді, бұл әрекетті сәтсіз деп санады және оның Ковенанттармен қарым-қатынасын нығайтудан гөрі әлсіретуі мүмкін деп ойлады. Көтеріліс Шотландия ішінде қолдау таппады және 1650 жылдың сәуірінде Карбисдейл шайқасында жеңіліспен аяқталды. Монтроз бен Урри тұтқындалды, ал Карл шотланд үкіметімен оларды мойындамауға мәжбүр болды; Монтроз 12 мамырда, Урри 29 мамырда Эдинбургтегі Ескі Толобуттің сыртында бас кесілді. Тарихшы Тревор Ройл "ол сол кезде өзіне ақы төлеп отырған адамға ең жақсы қызмет көрсетуге тырысты, бірақ қай жақты қолдауға болатынын ешқашан шеше алмады және осы кемшілігі үшін өмірін берді" деп болжайды.

Like many Scots of his generation, Urry began his military career in the Thirty Years War, probably with the Swedish army in Germany. He returned home to take part in the 1639 and 1640 Bishops' Wars and was appointed Lieutenant Colonel of a Covenanter regiment. The Church of Scotland or kirk was a symbol of Scottish independence and like many others, his motives appear to have been primarily patriotic rather than religious. The war ended with Covenanter victory at Newburn in August 1640 and at the end of 1641, he helped thwart the Royalist plot known as the "Incident". He was rewarded in June 1642 with command of a troop of horse in the army raised by Parliament to suppress the 1641 Irish rebellion. However, before leaving for Ireland, the First English Civil War broke out in August and Urry helped Sir William Waller capture Portsmouth, held by a Royalist garrison commanded by Lord Goring. He subsequently joined the main Parliamentarian army under the Earl of Essex, and fought at the Battle of Edgehill in October and Brentford in November. In June 1643 he deserted to the Royalist army at Oxford, allegedly when he missed out on promotion. He brought information on a Parliamentarian convoy with £100,000 of cash to pay the troops and joined a force put together by Prince Rupert to capture it. Despite failing to locate the transport, the Royalists seized large quantities of loot and defeated a pursuing force at Chalgrove Field. Urry was rewarded with a knighthood and served under Prince Rupert at Marston Moor in July 1644, where he and Charles Lucas commanded the cavalry on the Royalist left. Although they successfully scattered the Parliamentarian right, it ended in a serious Royalist defeat and in August he defected to the Parliamentarian garrison in Shrewsbury. He was arrested and sent to London but released when Waller argued his professional expertise was more important than his reliability. Parliament compromised by allowing him to join the Covenanter army in North East England commanded by the Earl of Leven. In February 1645, he returned to Scotland as Major General and served with William Baillie against Montrose in the 1645 Highland campaign. Although his detached operations were conducted with great skill, an attempt to surprise Montrose at Auldearn in May 1645 failed. As his men moved into position in heavy rain, they fired off their muskets to clear damp powder and the warning allowed the Royalists to launch a devastating counter attack. Urry was one of the last to leave the field but lost nearly half his force and resigned due to ill health. In June 1648, the Covenanter faction known as the Engagers agreed to restore Charles I and entered the Second English Civil War. Urry joined the Scottish army but was captured at Preston in August. He managed to escape to the Dutch Republic and the exiled court of Charles II, proclaimed King by the Kirk Party after the Execution of Charles I in January 1649. However, this was subject to conditions and since Charles wanted to avoid making any more concessions than absolutely necessary, he looked for alternatives. Encouraged by minor Royalist revolts in Inverness and Atholl, on 20 February 1649 he appointed Montrose Captain General in Scotland, with Urry as his deputy. However, many of his advisors mistrusted Montrose, viewed the attempt as doomed and thus more likely to weaken his position with the Covenanters than strengthen it. The revolt failed to attract support from within Scotland and ended in defeat at the Carbisdale in April 1650. Montrose and Urry were captured, while Charles was forced to disavow them by the Scottish government; Montrose was executed on 12 May, Urry beheaded outside the Old Tolbooth, Edinburgh on 29th. Historian Trevor Royle suggests "he strove to give his best service to whoever was paying him at the time but could never decide which side to back, and paid for that failing with his life".