Энтони Лема: «Шампан ақын» гольфшінің өмірі мен трагедиясы

Кіріспе

Американдық кәсіби гольфші

Энтони Дэвид Лема (25 ақпан 1934 – 24 шілде 1966) – американдық кәсіби гольфші, 1960-шы жылдардың ортасында танымал болды және 1964 жылғы Ашық чемпионатта үлкен жүлдеге ие болды, бұл чемпионат Шотландиядағы Сент-Эндрюс алаңында өткен. Ол екі жылдан кейін, 32 жасында Чикагоның жанындағы ұшақ апатында қаза тапты.

Ерте өмір

Лема Калифорния штатының Окленд қаласында Энтони Х. Лема (1899–1937) мен Клотильда М. Лема, туған қызы Сильва (1910–2000) отбасында дүниеге келді. Әкесі үш жасында пневмониядан қайтыс болды, ал жесір анасы төрт баласының күтімін көтеруге күш жіберді. Ол бала кезінен Шабот көлінің қалалық гольф алаңында гольф ойнай бастады және ойынның әртүрлі жақтарын түрлі адамдардан үйренді. Белгілі афроамерикандық гольф жаттықтырушысы Люциус Бейтман оның ойын стилін жетілдіруге көмектесті, ал Окленд полицейі Ральф Холл оған алаң стратегиясын үйретті. Шабот көліндегі гольф ойнаушылары Дик Фрай мен Билл Берч оны гольфтің негізгі қағидаларына, соның ішінде тік тұруға үйретті. 17 жасында Лема АҚШ Теңіз корпусына қабылданып, Кореяда қызмет етті. 1955 жылы әскерден босатылғаннан кейін Сан-Францискодағы гольф клубында клубтың кәсіби ойнаушысының көмекшісі болып жұмыс істеді. Эдди Лоуэри, Сан-Францискодағы бай бизнесмен, аймақтағы талантты жас ойыншыларға инвестиция жасады, Леманы демеуге және жігерлендіруге көмектесті. Лоуэри 1913 жылғы АҚШ Ашық чемпионатында чемпион Фрэнсис Уайметтің 10 жасар қасы ретінде танымал. Лоуэри Лемаға аптасына 200 доллар жұмсауға бергені үшін Леманың барлық жүлдесінің үштен бірін алды. Төрт аптадан кейін, Калифорнияның Коста-Меса қаласында өткен Оранж Каунти Ашық турнирінің плей-офф жеңісінің алдында Лема келесі күні жеңіске жетсе, баспасөз өкілдеріне шампан шарабын ұсынатынын айтты. Сол кезде ол «Шампан Тони» деп аталды, ал оның сұлу келбеті мен жанды мінезі оның танымалдығын арттырды. Гольфшы Джонни Миллер 1966 жылы қайтыс болған кезде Леманың Арнольд Палмерден кейін екінші ең танымал гольфшы болғанын айтты. Бұл жеңіс келесі төрт жылда Леманың он екі ресми турнирде жеңіске жетіп, он бір рет екінші орынды, төрт рет үшінші орынды иеленуіне себеп болды. 1963 жылдан 1966 жылдың шілдесінде қайтыс болғанға дейін ол көптеген жарыстарда үздік ондыққа кірді және барлық ірі турнирлерде жеңіліссіз өтті, ол қатысқан он бес турнирдің сегізінде үздік ондыққа кірді. Лема 1963 және 1965 жылдары Райдер Кубогы командаларының құрамында болды, оның көрсеткіші 9–1–1 (81,8) болды, бұл екі немесе одан көп ойын ойнаған кез келген ойыншы үшін ең жақсы көрсеткіш болып саналады. Досы және турдағы әріптесі Джек Никлаус Лема 1963 жылы бұрынғы әуе қызметкері Бетти Клайнға үйленгеннен кейін ойынының тұрақтанып, жақсарғанын жазды. Леманың сол жылы көңілдірек ойнауының тағы бір себебі Лоуэримен жасаған келісімінің аяқталуы болды. 1963 жылы Лема Мастерс турнирінде Никлаустан бір соққымен екінші орынды иеленді және АҚШ Ашық чемпионатының плей-оффын екі соққымен жіберді, соңғы екі тесікте боги жасады, өзіне құстар керек деп ойлады. Ол сол жазда Мемфис Ашық турнирінде жеңіске жетті. Лема сол күзде тағы екі турнирде жеңіске жетті және Golf Digest журналы оны 1963 жылғы ең жақсарған ойыншы деп атады. Сол қыста ол Гвилим С. Браунмен бірге «Гольфшілердің Алтыны» атты автобиографиялық кітап жазды, онда PGA Tour турнирінің қатыгез жарыс ортасындағы сегіз жылдық тәжірибесі туралы айтылған.

Lema was born in Oakland, California, to Anthony H. Lema (1899–1937) and Clotilda M. Lema, née Silva (1910–2000), both of Portuguese ancestry. His father died of pneumonia when Tony was three years old, and his widowed mother struggled to raise the family of four children on welfare. He began playing golf as a boy at Lake Chabot municipal golf course and learned different aspects of the game from a variety of people. Noted African American golf coach Lucius Bateman helped develop his swing and Oakland policeman Ralph Hall taught him course strategy. The golf pros at Lake Chabot, Dick Fry and Bill Burch, trained him on basic golf fundamentals, including the use of a square stance. At age 17, Lema enlisted in the U. S. Marine Corps and served in Korea. After his discharge from the military in 1955, he obtained work as an assistant to the club professional at a San Francisco golf club. Eddie Lowery, a wealthy San Francisco businessman, who invested in talented amateur players in the area, helped to sponsor and encourage Lema. Lowery is best known as the 10 year old caddy of champion Francis Ouimet at the 1913 U. S. Open. In return for loaning Lema $200 a week in expense money, Lowery received one third of all Lena’s winnings. Four weeks later, on the eve of his playoff victory at the Orange County Open Invitational in Costa Mesa, California, Lema joked he would serve champagne to the press if he won the next day. From then on he was known as Champagne Tony, and his handsome looks and vivacious personality added to his appeal. Golfer Johnny Miller has stated that at the time of his death in 1966, Lema was second only to Arnold Palmer in fan popularity. That win sparked an impressive performance over the next four years that saw Lema win twelve official tour events, finish second on eleven occasions, and third four times. From 1963 until his death in July 1966, he finished in the top ten over half of the time and made the cut in every major, finishing in the top ten in eight of the fifteen in which he played. Lema was a member of Ryder Cup teams in 1963 and 1965 with a record of 9–1–1 (81.8), which remains the best for any player who has played in two or more. Friend and tour colleague Jack Nicklaus wrote that Lema's play also stabilized and improved greatly after he married Betty Cline, a former airline stewardess, in 1963. One additional reason for Lema's more relaxed play that year was the end of his agreement with Lowery. In 1963, Lema finished second by one stroke to Nicklaus at the Masters, and missed the playoff for the U. S. Open by two shots, bogeying the last two holes, believing he needed birdies. He won the Memphis Open Invitational later that summer. Lema won two other tournaments that fall and was named 1963 Most Improved Player by Golf Digest. That winter, he wrote, with Gwylim S. Brown, "Golfers' Gold", an autobiographical account of his eight year apprenticeship in the competitive cauldron of the PGA Tour.

Үлкен чемпион

1964 жылы Лема Пеббл-Бичте Бинг Кросби Ұлттық Pro Am турнирін жеңіп алды, содан кейін төрт апта ішінде үш турнирде де жеңіске жетті: Нью-Йорк штатының Рай қаласындағы Вестчестерде өткен Thunderbird Classic, Мичиган штатының Гранд-Бланк қаласындағы Уорвик-Хиллсте өткен Buick Open Invitational және Хайленд-Парктегі Кливленд Open (Палмермен плей-оффта). Екі аптадан кейін Шотландияның Сент-Эндрюс қаласында Лема Ашық чемпионатта өзінің жалғыз үлкен титулын жеңіп алды. Ойынды бастамас бұрын, ол бар болғаны тоғыз жаттығу ойынын ойнаған еді. Андерсон, бұрынғы Ашық чемпионаттың чемпионы Джейми Андерсонның ұрпағы, осы ойын алаңында өскен. 1964 жылдың қыркүйегінде өткен төрт ірі чемпионаттың жеңімпаздарының кездесуінде, 36 лункалық көрсету ойынында, World Series of Golf турнирінде Лема Огайо штатының Акрон қаласындағы Файрстоун кантри клубында Палмер (Мастерс), Кен Вентури (АҚШ Ашық) және Бобби Николс (PGA Чемпионаты) командаларын жеңіп, $50,000 (сол кездегі гольф бойынша ең ірі сыйлық) жеңіп алды. Жақсы сыртқы келбеті мен соңғы жетістіктерінің арқасында Лема 1965 жылдың 7 қаңтарында көрсетілген "Хейзел" телесериалының бір бөлігінде қонақ ретінде пайда болды, онда Хейзел оның бағалы гольф таяқшаларын жоғалтып алады. Кейін сол жылы ол Лоуренс Велк Шоуда болды, онда Велк Шампан Музыкасын орындаушылар тобын басқаруды Лемаға тапсырды. 1965 жылы Лема екінші жыл қатарынан Buick Open және Carling World Open турнирлерін жеңіп алды, сонымен қатар жүлде қоры бойынша Никласқа екінші орын алды. 1965 жылдың күзінде ол Никласпен бірге World Cup of Golf турниріне АҚШ командасын құрады. Екі аптадан кейін, бірінші раундта 78 ұпай жинап, үшінші рет Buick Open турнирін жеңіп алуға жақын болды, бірақ төртінші орынды алып, Фил Роджерстен үш ұпайға қалып қойды.

Өлім

1966 жылдың шілде айының соңында Акрондағы Файрстонда өткен PGA Чемпионатынан кейін Лема және оның әйелі Чикагоның оңтүстігіндегі көрме турниріне – Иллинойс штатындағы Критте орналасқан Линкольншир Кантри Клубындағы Литтл Бьюик Опенге ұшақ жалдады. Дорис Муллен басқарған екі моторлы "Бичкрафт Бонанза" ұшағы отын тауысып, Лансинг қаласындағы Лансинг Спортсмендер клубының тоғыз тесікті гольф алаңындағы жетінші гринге жетпей, су тосқанына құлады. Бұл олардың Лансинг қалалық әуежайынан шамамен 0,8 км (жарты миль) солтүстік-батысқа қарай орналасқан еді. Құлау кезінде Муллен клуб үйінің жанында тұрған адамдар тобын өткізіп жіберу үшін солға бұрылды. Лема мен Мулленнен басқа, төрт ұл-қызы бар ана, сондай-ақ ұшқыш-копилот және хирург доктор Джордж Бард қаза тапты. Бард пен Мулленнің күйеуі Уайли, ұшақтың иелері және әріптестері болды. 30 жастағы Лема мен оның әйелі Бетти 28 шілдеде Окленд қаласындағы Сент-Элизабет шіркеуінде өткен жерлеу рәсімінен кейін Хейвард қаласындағы Қасиетті қабір зиратына жерленді. 1983 жылы Сан-Франциско шығанағының жанындағы Сан-Леандродағы гольф алаңы оның құрметіне Тони Лема гольф алаңы деп аталды, қазір ол Окленд әуежайының оңтүстік-шығысында орналасқан Монарх Бэй гольф клубы кешенінің бір бөлігі. Массачусетс штатының Лудлоу қаласында жергілікті кантри-клубқа баратын жол Тони Лема көшесі деп аталды, ал Лудлоу Кантри Клубының клуб үйінде Лемаға арналған фотосуреттер мен басқа да заттардан тұратын коллекция бар.