Кіріспе

Уругвай ақыны Хуана Фернандес Моралес де Ибарбуру, сондай-ақ Хуана де Америка (8 наурыз 1892 – 15 шілде 1979) – уругвайлық ақын және испан Америкасының ең танымал жазушыларының бірі. Оның поэзиясы, оның ерте туындыларының көбі эротикалық сипатқа ие, оның сезімдерін айналасындағы табиғатпен байланыстыруымен ерекшеленеді. Ол төрт рет Әдебиет бойынша Нобель сыйлығына үміткер болған.

Өмірбаян

Ол 1892 жылдың 8 наурызында Уругвайдың Серро-Ларго қаласында Хуана Фернандес Моралес ретінде дүниеге келді. Хуананың туған күні жиі 1895 жылдың 8 наурызы деп көрсетіледі, бірақ екі куәгердің қол қойған жергілікті мемлекеттік азаматтық тіркелімінде нақты жылы 1892 жыл екені айтылған. Хуана 1899 жылы Хосе Педро Варела мектебінде оқуын бастады, келесі жылы діни мектепке, содан кейін екі мемлекеттік мектепке ауысты. 1909 жылы, 17 жасында, ол "Derechos femeninos" (әйелдер құқықтары) атты прозалық туындысын жариялап, өмір бойы көрнекті феминист ретінде танылды. 1913 жылдың 28 маусымында капитан Лукас Ибарбуру Трильоға (1879-1942) азаматтық рәсіммен үйленді және Хулио Сесар Ибарбуру Фернандес (1914-1988) есімді бір ұлы болды. 1918 жылы Хуана отбасымен Монтевидеоға көшіп келді. Дәстүр бойынша, Хуана мен Лукас 1921 жылдың 28 маусымында Мәңгілік жәрдем шіркеуінде діни рәсіммен қайтадан неке қиды. Лукас Ибарбуру 1942 жылдың 13 қаңтарында қайтыс болды. Ұлдары Хулио шектен тыс құмар ойыншыға және есірткіге тәуелді болды, Хуана барлық ақшасын оның қарыздарын және медициналық қызметін төлеу үшін жұмсады, соңында үйлерін, мүлкін және зергерлік бұйымдарын сатуға мәжбүр болды. Хуана де Ибарбуру 1979 жылдың 15 шілдесінде Уругвайдың Монтевидео қаласында қайтыс болды.

Поэзия және философия

Хуана де Ибарбуру феминист, табиғатты зерттеуші және пантеист болған.

Феминизм

Хуана де Ибарбуру – Латын Америкасының ерте феминистерінің бірі. Ибарбурудың феминистік көзқарастары "La Higuera" сияқты өлеңдерінде айқын көрінеді, онда ол өрік ағашын айналасындағы түзу және гүлдейтін ағаштардан гөрі әдемі деп суреттейді, ал "Como La Primavera" өлеңінде шынайылықтың кез келген парфюмерлік хош иістен де тартымды екенін мәлімдейді. Сонымен қатар, "La Cita" өлеңінде Ибарбуру дәстүрлі әшекейлерден бұрынғы жалаңаш денесін жоғары бағалап, оның табиғи белгілерін әртүрлі материалдық аксессуарлармен салыстырып, әшекейсіз денесін жақтап сөйлейді.

Ортақ тақырыптар

Табиғат суреттері мен эротизм Ибарбуру өлеңдерінің көп бөлігін құрайды.

Өлім

Ибарбурудың поэзиясындағы өлім бейнесі оның барлық шығармаларында біркелкі болған жоқ. "La Inquietud Fugaz" өлеңінде Ибарбуру батыс дәстүріне сай екіұшты, соңғы өлімді көрсеткен. Дегенмен, "Vida Garfio" және "Carne Inmortal" шығармаларында Ибарбуру өзінің қайтыс болған денесінен өсімдіктер өсіп, оның мәңгілікке дейін тірі қалуына мүмкіндік беретінін сипаттайды. "Rebelde" ("Қарсыласушы") деп аталатын, ең терең мағынасы бар өлеңінде Ибарбуру өзі мен Стикс өзенінің қайықшысы Харон арасындағы қақтығысты толыққанды көрсетеді. Астыртын әлемге бара жатқан қайықта аза күйіндегі жандармен қоршалған Ибарбуру тағдырына мойынұрып, қайғырудан бас тартып, қарлығаштай көңілді болады. Ибарбуру тағдырынан қашып құтыла алмаса да, өлім күштеріне қарсы моральдық жеңіске жетеді. Көптеген ақындар сияқты, Ибарбуру да өлімнен қатты қорқып жүрді. Бұл туралы оның өлеңдерінен болжау оңай болғанымен, ол "Carne Inmortal" ("Өлімсіз ет") өлеңінің бірінші жолында осыны тікелей айтады.

Пайдаланылған әдебиеттер

Сильвия Пуэнтес де Ойенард. "Жуана де Ибарбуроның биобиблиографиялық жазбалары". Кіріспе. Таңдамал туындылар. Авторы: Хуана де Ибарбуру, ред. Сильвия Пуэнтес де Ойенард. Мексика, Д. Ф.: Андрес Белло баспасы, 1998.