Кіріспе

Тирап ауданы (айтылуы: /tɪˈɹæp/) – Үндістанның Аруначал Прадеш штатының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан аудан. Ол Ассам штатымен мемлекеттік, Мьянмамен халықаралық және Чангланг және Лонгдинг аудандарымен аудандық шекаралас.

Тарих

Тирапта ежелден-ақ жергілікті тайпалардың ата-бабалары қоныстанған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Субхаш Чандра Боз басқарған және жапон әскерлерінің көмегімен, 1945 жылы Жапон империясы құлағанға дейін аймақ қысқа мерзімге азат етілді. Екінші дүниежүзілік соғыстағы британдық одақтастардың транзиттік лагері Силомбу соғыс үңгірінде орналасқан еді. Олардың құлағаннан кейін Суман Гопе билікке келді. 1987 жылдың 14 қарашасында Тираптан жаңа Чангланг ауданы бөлініп шықты. 2013 жылы Тирап тағы да бөлініп, Лонгдинг ауданы құрылды. Соңғы кезде Тирап, Үлкен Нагаленд құруды әскери күшпен жүзеге асыруды мақсат тұтқан Нага бүлікші тобының басты нысанасына айналды.

География

Тирап ауданының аумағы , салыстырмалы түрде Канаданың Корнуолл аралымен шамалас. Жер бедері солтүстік-батыста 200 метрден басталып, Паткай төбелерінде 4000 метрге жетеді. Бөлінуден кейін ауданның аумағы 1170 шаршы километрді құрады.

Бөлімдер

Осы ауданда Аруначал Прадеш заң шығарушы жиналысының төрт сайлау округі орналасқан: Намсанг, Конса Шығыс, Конса Батыс, Бордурия Богапани. Бұлардың барлығы Аруначал Шығыс Лок Сабха округінің құрамына кіреді.

Демография

2011 жылғы санақ бойынша Тирап ауданында 111 975 адам тұрады, бұл шамамен Гренада мемлекетінің халқына тең. Бұл көрсеткіш Үндістандағы 640 ауданның ішінде 613-ші орынды белгілейді. Ауданның халық тығыздығы көрсетілмеген. 2001–2011 жылдар аралығындағы халық өсімі 11,63% құрады. Тирап ауданында әр 1000 еркекке 931 әйел шақалдасады, ал сауаттылық деңгейі 52,23% құрайды.

Тіл

Тайпа халқының көп бөлігі – Нага тайпаларына жататын Нокте, Коньяк және Ванчо тайпаларынан тұрады, олар дәстүрлі түрде анимизмді ұстанған, бірақ қазіргі кезде көпшілігі христиан дініне ауысқан. Аудан ішінде Нага емес Сингпо тайпасынан бөлек, Туца және Тангса тайпаларының кішілеу қауымдастықтары да кездеседі. Нокте тайпасының Локу, Ванчо тайпасының Ория немесе Оджийле, ал Туца тайпасының Понгту сияқты мерекелік жәрмеңкелері мен фестивальдері әуелеп тойланады. Бұл фестивальдермен қатар, Дурга Пуджа да аталып өтіледі.