Вацлав Голлар: Богемиялық гравюра шеберінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Богемиялық график (1607–1677)

Венцеслаус Холлар (23 шілде 1607 – 25 наурыз 1677) – өмірінің көп бөлігін Англияда өткізген, 17 ғасырдың өнімді және шебер богемиялық график суретшісі. Немец тілінде сөйлейтіндер оны Венцель Холлар деп, ал чех тілінде сөйлейтіндер Вацлав Холлар деп біледі. Ол әсіресе гравюралары мен офорттарымен танымал. Прагада дүниеге келген, Лондонда қайтыс болды және Вестминстердегі Сент-Маргарет шіркеуіне жерленді.

Ерте өмір

Отыз жылдық соғыста Праганың тонаудан отбасының қирағанын көрген жас Холлар, заңгер мамандығына дайындалған болатын, бірақ суретші болуды шешті. Бізге жеткен оның ең ерте туындылары 1625 және 1626 жылдармен таңбаланған; олар кішкентай тақталар, соның ішінде Дюрердің «Құдай ана мен бала» туындысының көшірмесі бар, ол Холлардың өнеріне үлкен әсер еткен. 1627 жылы ол Франкфуртқа барды, онда ол белгілі гравюрашы Маттхаус Мерианның шәкірті болды. 1636 жылы ол әйгілі ақсүйек және өнер жинаушы Томас Ховардтың назарына ілікті, ол сол кезде император Фердинанд II сарайына дипломатиялық миссиямен келген еді. Суретші ретінде жұмыс істейтін ол Арунделмен Вена мен Прагаға сапарлады. Англиядағы алғашқы жылында ол Питер Стент кейіннен жариялаған «Гринвич көрінісін» жасады. Шамамен 0,9 метрлік тақта үшін ол 30 шиллинг алды, бұл оның қазіргі құнының аз бөлігі. Содан кейін ол өзінің жұмысының бағасын сағатқа төрт пенни деп белгіледі және уақытын құм сағатымен өлшеді. 1641 жылдың 4 шілдесінде Холлар Норфолк гравинясының күтімшісіне үйленді. Оның есімі Трейси еді, олардың екі баласы болды. Арундел 1642 жылы Англиядан кетіп, Холлар жас отбасын өзімен бірге алып, Йорк герцогының қызметіне кірді. Холлар Роялист полкіне қосылып, 1645 жылы Басинг Хаус тұрғызылғанда парламенттік күштерге түсті. Біраз уақыттан кейін ол қашуға үлкерді. 1646 жылы Антверпенде ол тағы да Арундел графымен кездесті. Азамат соғысының осы кезеңінде ол Антверпенде жұмыс істеді, онда ол өзінің ең танымал туындыларын жасады, соның ішінде голланд қалаларының көріністері, теңіз пейзаждары, табиғат суреттері, «муфталары» мен «қабықшалары». 1652 жылы ол Лондонға оралды және бір уақыт бойы Фейторнмен Темпл Бар маңында тұрды. Англияға оралған кезде оның кемесі «Мэри Роза», капитан Джон Кемпторн басқаруымен, жеті алжирлік соғыс кемесіне қарсы шайқасты. Холлар бұл шайқасты Огилбидің «Африка» кітабы үшін гравюралады. Ол оралғаннан кейін сегіз жыл өмір сүрді, әлі де кітап сатушылар үшін иллюстрациялар жасады және өлгенше жақсы бағаланған туындыларын жасады, мысалы, 1670 жылы Эдинбургтің үлкен тақтасы. Ол өте кедейлікте қайтыс болды, оның соңғы сөздері сот орындаушыларынан өліп жатқан төсегін алып кетпеуді өтіну болды. Оның Антверпен және Страсбург соборлары сияқты архитектуралық суреттері мен қалалардың көріністері масштабта жасалған, бірақ олар сурет ретінде де қарастырылады. Ол басқа суретшілердің декоративтік туындыларын көшірді, мысалы, Мантеньяның суретінен танымал тостағанды. Холлардың туындыларының жинақтары Лондондағы Британ мұражайында, Виндзор сарайындағы гравюралар бөлмесінде, Торонто университетінің Фишер кітапханасында, Прагадағы Ұлттық галереяда және Вирджинияның сәндік өнер мұражайындағы Фрэнк У. Рейзор коллекциясында сақталады. Холлардың туындыларын алғаш рет 1745 жылы Джордж Верту каталогқа енгізді, ал екінші басылымы 1759 жылы жарық көрді. Кейіннен 1853 жылы Густав Парти және 1982 жылы Ричард Пеннингтон оларды каталогқа енгізді. Жаңа Hollstein неміс сериясында толық суреттелген каталог жарияланды. Холлардың көптеген туындылары Торонто университетінің Венцеслаус Холлар цифрлық жинағында онлайн қол жетімді. Фолгер Шекспир кітапханасында 2000-ға жуық Холлардың гравюралары, суреттері және басқа да туындылары сақталады. Холлар жасаған өте сирек мыс тақта сақталған, ол Йоркширдегі Кингстон-апон-Халл қаласының гравюрасы. Ол «Қызықты кітап» деп аталатын киім кітабын (Le livre curieux contenant la naifve representation des habits des femmes des diverses parties du monde comme elles s'habillent a present) жасады, онда 17 ғасырдағы, негізінен Еуропа елдерінің қарапайым әйелдерінің киімдерін бейнелейтін 28 тақтадан тұратын серия бар. Кітап 1662 жылы Парижде Балтазар Монкорне басылымында жарық көрді.

After his family was ruined by the Sack of Prague in the Thirty Years' War, the young Hollar, who had been destined for the legal profession, decided to become an artist. The earliest of his works that have come down to us are dated 1625 and 1626; they are small plates, and one of them is a copy of a "Virgin and Child" by Dürer, whose influence upon Hollar's work was always great. In 1627 he was in Frankfurt where he was apprenticed to the renowned engraver Matthäus Merian. It was in 1636 that he attracted the notice of the famous nobleman and art collector Thomas Howard, 21st Earl of Arundel, then on a diplomatic mission to the imperial court of Emperor Ferdinand II. Employed as a draftsman, he travelled with Arundel to Vienna and Prague. During his first year in England he created "View of Greenwich", later issued by Peter Stent, the print seller. Nearly 3 feet (0.9 m) long, he received thirty shillings for the plate, a small fraction of its present value. Afterwards he fixed the price of his work at fourpence an hour, and measured his time by a sand glass. On 4 July 1641 Hollar married a lady in waiting to the Countess of Norfolk. Her name was Tracy; they had two children. Arundel had left England by 1642, and Hollar passed into the service of the Duke of York, taking with him his young family. Hollar joined the Royalist Regiment and was captured by parliamentary forces in 1645 during the siege of Basing House. After a short time he managed to escape. In Antwerp in 1646, he again met with the Earl of Arundel. During this period of the unrest of the Civil Wars, he worked in Antwerp, where he produced many of his most renowned works, including Dutch cityscapes, seascapes, depictions of nature, his "muffs" and "shells". In 1652 he returned to London, and lived for a time with Faithorne near Temple Bar. During his return to England a desperate and successful engagement was fought by his ship, the Mary Rose, under Captain John Kempthorne, against seven Algerian men of war; a battle which Hollar etched for Ogilby's Africa,

He lived eight years after his return, still producing illustrations for booksellers, and continuing to produce well regarded works until his death, for example a large plate of Edinburgh dated 1670. He died in extreme poverty, his last recorded words being a request to the bailiffs that they would not carry away the bed on which he was dying. His architectural drawings, such as those of Antwerp and Strasbourg cathedrals, and his views of towns, are to scale, but are intended as pictures as well. He reproduced decorative works of other artists, as in the famous chalice after Mantegna's drawing. Collections of Hollar's work are kept in the British Museum in London, the print room at Windsor Castle, the Fisher Library at the University of Toronto, the National Gallery in Prague, and the Virginia Museum of Fine Arts Frank W. Raysor Collection. Hollar's works were first catalogued in 1745 by George Vertue, with a second edition in 1759. The prints were subsequently catalogued in 1853 by Gustav Parthey and in 1982 by Richard Pennington. A new complete illustrated catalogue has been published in the New Hollstein German series. Much of Hollar's work is available online from the University of Toronto in its Wenceslaus Hollar digital collection. The Folger Shakespeare Library also holds some 2000 prints, drawings, and other works by Hollar. A very rare original copper plate produced by Hollar has survived, an engraving of the city of Kingston upon Hull in Yorkshire, and is held in the British Library. Hollar engraved a costume book entitled Livre curieux contenant la naifve representation des habits des femmes des diverses parties du monde comme elles s'habillent a present (Entertaining book containing the simple depiction of the clothes of women from different parts of the world as they dress now) The book includes a series of 28 plates representing the attire of common women, mostly from European countries, from the 17th century. The book was published in 1662 in Paris by Baltazar Moncornet.

Мұра

cs (Венцеслаус Холлар өнер орта мектебі), Прагадағы өнер орта мектебі мен жоғары өнер мектебі оның құрметіне аталған.