Кіріспе
Рим католик базиликасы, Римнің көрнекті жері, Италия Сант-Андреа-делла-Валле - Италияның Рим қаласында Сант-Эустахио ауданындағы кіші базилика. Базилика - Театиндер діни ордені үшін жалпы орын. Ол Пиацца Видониде, Корсо Витторио Эмануэле (фасадқа қараған) және Корсо Ринасасименттің қиылысында орналасқан.
Sant'Andrea della Valle is a minor basilica in the rione of Sant'Eustachio of the city of Rome, Italy. The basilica is the general seat for the religious order of the Theatines. It is located at Piazza Vidoni, at the intersection of Corso Vittorio Emanuele (facing facade) and Corso Rinascimento.
Шолу
1582 жылы Амалфи герцогинясы Донна Костанца Пиколомини д'Арагона өзінің сарайы мен Римнің орталық бөлігіндегі Сан-Себастьяно шіркеуін Театин орденіне жаңа шіркеу салуға мұра етті. Амальфидің қамқоршысы - әулие Андрей болғандықтан, шіркеу оның құрметіне жоспарланған. Жұмыс бастапқыда 1590 жылы Джакомо делла Порта мен Пьер Паоло Оливьеридің жобалары бойынша және кардинал Гесуальдоның қамқорлығымен басталды. Бұрынғы меценаттың өлімімен шіркеуді басқару Папа Сикст V-нің немере інісі кардинал Алессандро Перетти ди Монтальтоға өтті. 1608 жылы жұмыс қайта басталды, ол кездегі 150,000-нан астам алтын скудидің орасан зор қорынан қаржыландырылды және негізінен Карло Мадерно жасаған әлдеқайда грандиоздық жоспармен. 1650 жылы шіркеудің ішкі құрылысы аяқталды, оған Франческо Грималди кейбір өзгерістер енгізді.
Күмбез
Сант-Андреа күмбезі фрескамен безендірілді, бұл сол кездегі ең үлкен тапсырыстардың бірі болды. Бұл жұмысты Карраччидің екі шәкірті Джованни Ланфранко мен Доменичино таласты. 1608 жылы Ланфранконы кардинал Алессандро таңдады, бірақ папа Григорий XV Людовизи папшылығы Болоньялық Доменихиноға жақтырады. Ақырында, екі суретші де жұмысқа орналасты, ал Ланфранконың сәнді күмбезі (1627 жылы аяқталды) келесі онжылдықтардағы осындай сәндердің үлгісін орнатты. Бұл күмбез ұзақ уақыт бойы Римдегі үшінші ең үлкен күмбез болды, ол Санкт-Петер базиликасы мен Пантеоннан кейін болды.
Оң жақтағы шіркеулер
Оң жақтағы бірінші Ginetti часовнясын 1670 жылы Карло Фонтана жобалаған, ал ақ мәрмәрден жасалған Ангел қасиетті отбасын Мысырға қашуға шақырады (1675) бейнелейтін скульптуралық рельефті Антонио Рагги ойлап тапқан. Періште өзінің ұстазы Бернини стилімен суреттелген. Бұл шіркеуде кардинал Марцио Джинетти (1671 жылы қайтыс болды) және оның немере інісі кардинал Джованни Франческо Джинетти (1691 жылы қайтыс болды) жерленген. Екінші Строцци часовнясында Микеланджелоның түпнұсқасынан Грегорио Де Россидің қоладан жасалған көшірмесі Пиета, Лия және Рахиль (1616). Шатырды Микеланджело жобалаған болса керек, бірақ Леоне Строцци (1555-1632) орындаған. Лия мен Рахила мүсіндерінің астында "Айқышқа шегелену" және "Мәсіхтің лимбоға түсуі" бейнеленген қоладан жасалған екі басрельеф бар. Қабырға қабырғаларындағы қара мәрмәрден жасалған кенотафтар Строцци отбасы үшін тұрғызылды: кардинал Лоренцо (1571 жылы қайтыс болды), Леоне (1554 жылы қайтыс болды), Пьетро (1558 жылы қайтыс болды), Роберто Строцци (1566 жылы қайтыс болды) және Маддалена Медичи. "Біздің Қасиетті Жүректің Қасиетті Анасы" (1887-1889) шіркеуінің дизайнын Аристид Леонори жасаған. Мадоннаның суреті - Сильверио Каппаронидің және оны Папа Пий IX батасын берді. Оң жақтағы трансептте Джованни Ланфранконың Сант-Андреа Авеллиноның даңқымен (1625 ж.) бірге Андрей Авеллиноның часовнясы орналасқан, ол куполдағы Бейбітшілік даңқының әсерлі (1625 28) фрескасын суретке түсірді, оның бәсекелесі Доменичиноның (1621 1628) эвангелистерінің фигуралары бар. Оң жақтағы трансепттің бұрышында екі шіркеу орналасқан. Крест кесенесі (1647) - сәулелі галоның ішінде Мадоннаның суреті үстінде көне ағаш крест. Оң жағында - Театиндік кардинал Джузеппе Мария Томасидің қабірі. "Құдайлық махаббат ораториясы" 1751 жылы жазылған.
Сол жақтағы шіркеулер
Мадонна делла Пурита шатыры бастапқыда Киелі Отбасқа арналған. 1647 жылы ол Театиндердің қамқоршысы Мадоннаға тағайындалды. Алтарь 1725 жылы киеліленді және қаза тапқан Қасиетті Фортунаттың қабірінің астында орналасқан. Аркадағы төрт айнекті 1912 жылы Сильвио Галимберти суретке түсірді. Мадонна делла Пурита (1647) құрбандық үстелінің кескіні - неаполиттік суретші Алессандро Франсесидің испан суретшісі Луис де Моралестің түпнұсқасының (1641) көшірмесі, ол әлі күнге дейін Неаполиттегі Сан-Паоло-Маджоре шіркеуінде орналасқан. Қаладағы аштықты құтқарып қалғандарына ризашылық білдіру үшін, оны алтын сәулелі шаңмен безендірді. Шатырдың сол қабырғасында кардинал Стоппанидің (1774 жылы қайтыс болған) қабірі орналасқан. Сол жақтағы трансепті Театиннің негізін қалаушы Қажетханға арналған. Мадонна мен баланы құлшылық ететін Қажетханның бейнесі бар (1770) құрбандық үстелінің суреті Матья де Маре, ал құрбандық үстелі 1912 жылы Чезаре Баццанидің суреті. Қабырғадағы фрескаларды (1770) Алессио Д'Элия сурет салған. Алтаның алдында Джулио Тадолинидің молшылық пен даналықтың аллегориялық мүсіндері орналасқан. Сол жақ шеңберлік шіркеудің кіреберісінің үстінде папа Пий II (1475 ж.) қабірі орналасқан, оны 1615 жылы Андреа Брегноның ізбасары аяқтады. Сол жақтағы үшінші шіркеу - Себастьянға арналған, ол 1869 жылы Филиппо Мартинуччидің суреттерімен безендірілген. "Святой Себастьян" құрбандық үстелінің кескінін 1614 жылы Джованни де Векки суретке түсірген. "Rucellai o Dei Beati" шіркеуі 1610 жылы Боромини отбасының туысы Маттео Кастелли де Мелиде жобалаған. Сицилиялық суретші Франческо Манноға (1754-1831) тиесілі құрбандық үстелінің кескіні үш баталы Театинаны бейнелейді: Маринони, Бурали Д'Ареццо және Томаси. Оң жақ қабырғада Кристофоро Ронкалидің (Помарансио) "Мәңгілік Әкенің алдында тұрған бас періште Жәбірейілдің" суреті орналасқан. Помарансио сол жақ қабырғаға "Архангел Рафаэль мен Тобиас ақсақал" суреттерін және куполдағы фресканы суреттеді. Басқа суреттер Амброджио Бонвичиноның "Ангелдер даңқта" суреті. Сол жақ қабырғада қара мәрмәрден жасалған Орацио Ручеллаи (16041673) және "Иль Галатео" романының авторы Джованни делла Касаның қабірі орналасқан. Оң жақ қабырғасында Каркассонның (Франция) епискобы Аннибале Руселлаидің (өлген 1601 ж.) қабірі орналасқан. Сол жақтағы соңғы шіркеу - Каппелла Барберини, оны 1616 жылы Матео Кастелли ди Мелиде кардинал Маффео Барберини (поп Урбан VIII) тапсырысы бойынша жобалаған. Алтарь кесенесі (антикалық розный мәрмәрден жасалған төрт коринфтік бағаналар арасында) және суреттер Сапар және Лусия қасиетті Себастьянның денесін жинайды Доменико Крести (il Passignano). Сол жақта, ең алыс нишада Пьетро Бернинидің Иоанн Креститель (1616 ж.) және оң жақтағы ең жақын нишада Франческо Мочидің Киелі Марта (1629 ж.)
Апсида
Апсиданың безендіруі Алессандро Алгардидің қолынан. Апсиданың жарты күмбезіне Доменичиноның Сант-Андреа тарихы мен қасиеттері суреті салынған. Апсида қабырғаларында үш фреска бар: Матиа Претидің (1650-1651) Крестке шегеленуі, азап шегуі және Сант-Андреаның жерленуі, Папа Иннокентий X-тің қайын сіңлісі Донна Олимпия Майдальхини тапсырысы бойынша.
Фасад
Барокко стиліне тән қасбетті 1655 және 1663 жылдар аралығында Карло Райналди Александровтың немере інісі кардинал Франческо Перетти ди Монтальтоның есебінен салды.
Құбырлы орган
Сант-Андреа-делла-Валледе екі мануалды, 36 тоқталмалы құбырлы орган орналасқан. 1845 жылы салынған бұл орган қазіргі уақытта Римдегі Organi Buccolini компаниясының Стефано Буколинимен күтіліп келеді. Базиликаның қазіргі органшысы 2017 жылдың қаңтарынан бері Сант-Андреа-делла-Валледе ойнап келеді және оны апта ішіндегі түстен кейін жаттығу кезінде жиі естуге болады.
Түрлі
Ғибадатханада папалар Пий II және Пий III-нің кенотафтары орналасқан, олар осы шіркеуде жерленген. Пуччинидің "Тоска" операсының бірінші әрекеті Сант-Андреа-делла-Валледе өтеді. Дегенмен, қолданылған Аттаванти капелласы – поэзиялық қиял. Сант-Андреа-делла-Валле кейіннен Мюнхендегі Святой Кайетан шіркеуі және Краковтағы Святой Анна шіркеуі сияқты басқа шіркеулер салудың үлгісі болды. Шіркеу алдындағы алаңда Карло Мадерноның фонтаны орналасқан, ол 1937 жылға дейін Боргодағы, қазір бұзылған Пьяцца Скоссакаваллиде тұрған.