Кіріспе

Мор Тан (19 маусым 1828 – 11 наурыз 1899) – венгр суретшісі. Ол реализм мектебінде сурет салған және өз заманының белгілі венгр және австриялық суретшілерімен бірге жұмыс істеген. Италия, Франция және туған Венгриясын аралап саяхаттады. Өмірінің соңында Венгриядағы бірнеше музейлер мен галереяларда қызмет етті.

Өмірбаян

Ол Обекседе (бүгінгі Бечеж, Сербия) корольдік қазынашы әкесі Янош Тан Аббат (1789–1858) мен анасы Оттилия Сетеньи отбасында дүниеге келді. Ол қазіргі Венгрияның Калокса қаласындағы орта мектепте оқыды, содан кейін қазіргі Будапештте философия және құқық тағылымдарын оқыды. Миклош Барабастың оқушысы болды. Оқуы үзіліске ұшырады, 1848 жылғы революция кезінде Артур Гёргеймен бірге соғыс суретшісі болды. Кейіннен ауруына байланысты императорлық армияға шақырылмады. Заңгер ретінде ол венгр тарихынан алынған нысандармен толтырылған альбом суреттеді, ал соғыс аяқталғаннан кейін суретшілік мансабына бет бұрды. Венаға сапар шекті, онда австриялық суретші Карл Ральдан сабақ алды. 1855 жылы Парижге, содан кейін Италияға барды. 1860 жылдардың басында ол үйіне оралып, студиясын ашты. 1864 жылдан бастап Кароли Лотцпен бірге Пешт Вигадосының қабырға суреттерін жасады, ал 1875 жылдан бастап Лотцпен бірге Венгрия Ұлттық мұражайының баспалдақ залының қабырға суреттерін жасады. 1885 жылы Италияға көшті, содан кейін 1890 жылы Венгрияға оралды, ол 1890 мен 1896 жылдар аралығында Ұлттық мұражай галереясының сақшысы болды, ал 1896 жылы Ұлттық галерея директоры болды (Көркем өнер мұражайы құрылғанға дейін). 1899 жылы Триесте қайтыс болды.

Мұра

Ол импрессионизм алдындағы реалистік стильде сурет салған суретші. Оның туындыларының көпшілігі тарихи оқиғалар мен портреттерді бейнелесе, сонымен қатар мифологиялық және фантастикалық сюжеттер де кездеседі. Ол Будапешттегі бірнеше маңызды мемлекеттік ғимараттарды безендіретін фрескалар жасады. Ол сондай-ақ Мажар революциясынан кейін таратпақ болған алғашқы мажар почта маркасының дизайнын жасады. Бірақ көтеріліс сәтсіз аяқталып, Лайош Кошут басқарған Мажар мемлекеті құлап, Австрия билігі баспа машиналарын жойды.