Кіріспе

Американдық актер және режиссер Джозеф Мантелло (27 желтоқсан 1962 жылы туған) – американдық актер және режиссер, ол өнер тақтасында және кинодағы жұмыстарымен танымал. Ол алғаш рет Тони Кушнердің екі бөлімді эпикалық пьесасы «Америкадағы періштелер» (1993–1994) пьесасының түпнұсқалық қойылымындағы Бродвейдегі актерлік дебютімен көзге түсті, осы рөлі үшін «Пьесадағы ең үздік қосымша актер» номинациясында Тони сыйлығына ие болды. Кейін ол Ларри Крамердің «The Normal Heart» (2011) және Теннесси Уильямстың «The Glass Menagerie» (2017) пьесаларының Бродвейдегі жаңа қойылымдарында ойнады. Мантелло Бродвей режиссері ретінде карьерасын жалғастырып, «Take Me Out» (2003) пьесасы үшін және «Assassins» (2004) мюзиклі үшін «Үздік режиссура» номинациясында Тони сыйлығын жеңіп алды. Ол «Wicked» (2003), «Glengarry Glen Ross» (2005), «The Humans» (2016), «Three Tall Women» (2018) және «The Boys in the Band» (2018) сияқты танымал қойылымдарды режиссерлік еткен.

Ерте өмір және білім

Мантелло Иллинойс штатының Рокфорд қаласында Джуди мен Ричард Мантеллоның ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі итальян тегінен, ал анасы жартылай итальян тегінен. Ол католик дінінде тәрбиеленді. Мантелло Солтүстік Каролина өнер мектебінде оқыды; актриса Мэри Луиза Паркер және жазушы Питер Хеджеспен бірге Нью-Йорк қаласында Edge театрын құрды. Ол "Жылаңаш періштелер" театр компаниясының негіздеуші мүшесі және Roundabout Theatre Company театрының серіктес әртісі.

Мансап

Мантелло 1984 жылы Иллинойстан Нью-Йоркке ЖИТС дағдарысының қақ ортасында келді, ол жастық сезімдерін жеңіп, 2013 жылы журналиске "біраз себеппен театрға ерте ұялғанмын. Менің ойымша, бұл менің гей екенімді сезінуіммен байланысты болды, бірақ сол кезде оны айта алмадым. Мен өскен жерде ұлдар спортпен айналысатын. Виндзор ханым менің жылнамама: «Театр саласында мансап құруды ойлап көрдің бе?» деп жазғанда, ол тіпті «кешене» деген сөзді жазыпты". Мантелло өзінің театрлық мансабын Кит Курранның «Жолда жүріп өлгендер» және Паула Фогельдің «Балтимор вальсі» спектакльдеріндегі актер ретінде бастады. Актерлік өнерден режиссерлікке көшу туралы Мантелло: «Мен режиссерлікке кіріскеннен кейін жақсы актер болдым деп ойлаймын, бірақ кейбір адамдар келіспеуі мүмкін. Мен процесспен айналыспай қалғандықтан актерлердің қабысатын қиындықтарын көріп жүрмін. Қазір менің бір бөлігім процесспен байланысып, артқа шегінуде». Мантелло театрдың әртүрлі туындыларын режиссерлік етеді, The New York Times атап өткендей: «Америкалық режиссерлердің өте азы – Джек О'Брайен мен Майк Николс есіме келеді – мырза Мантелло сияқты жанрлар мен стильдерді сәтті ауыстырып, «Франки мен Джоннидегі» екі актерлік ойыннан «Wicked» сияқты кең ауқымды музыкалық комедияға, орталықтан тұрып (The Santaland Diaries) қазіргі операға (Dead Man Walking) және саяси перформанс өнеріне (The Vagina Monologues) көше алады». Мантелло режиссерлік еткен «Lips Together, Teeth Apart» спектаклінің «Roundabout Theatre Company» қайта қойылымы 2010 жылдың сәуірінде American Airlines театрында ашылуға жоспарланған, бірақ жұлдыздардың бірі Меган Муллалли кенеттен жұмыстан кетті. Оның кеткеніне байланысты қойылым мерзімізсіз кешіктірілді. Мантелло 2011 жылы Бут театрында Джон Робин Байтцтің «Басқа шөл далалары» пьесасын режиссерлік етті. Ол он жылдан астам уақыттан бері алғаш рет актерлік өнерге оралды, 2011 жылдың сәуірінде «The Normal Heart» драмасының Бродвейдегі шектеулі қайта қойылымында Нед Уикс рөлінде ойнады, осы рөлі үшін ол «Тони» сыйлығына «Пьесадағы жетекші рөлдегі үздік актер» номинациясына ие болды. Мантелло бұрын «Америкадағы періштелер» фильміндегі Луи рөлі үшін «Тони» сыйлығына ұсынылған болатын. Ол 2012 жылдың жазында Екінші сахна театрында «Dogfight» мюзиклінің Бродвейден тыс әлемдік премьерасын қойды. 2013 жылдың қаңтарында ол Сэмюэл Фридман театрында Шарр Уайттың «The Other Place» пьесасының Бродвей премьерасын режиссерлік етті. 2014 жылы ол Стингтің жаңа мюзиклі «Соңғы кеме» спектаклін қойды. Ол 2014 жылдың сәуірінде Бродвейде премьерасы өткен Харви Файрштейннің «Casa Valentina» пьесасын режиссерлік етті. Мантелло 2017 жылдың ақпанында Бродвейдегі Беласко театрында ашылған «Шыны үй» спектаклінің қайта қойылымында ойнады. Сэм Голдтың режиссерлігімен қойылған пьесада Сали Филд Аманда Уингфилд рөлінде, ал Мантелло Том рөлінде ойнады. 2018 жылы Джо Мантелло Американың Театр Даңқына енгізілді. 2022 жылы Мантелло «50 Key Figures in Queer US Theatre» кітабында танымал болды.

Жеке өмір

1990 жылдан 2002 жылға дейін Мантелло драматург Джон Робин Байтцпен қарым-қатынаста болды. 2018 жылдан бері ол Манхэттенде жеке тігіс компаниясының иесі Пол Марлоумен бірге тұрады.

Режиссер ретінде

Жыл Атауы Драматург / композитор Мереке1990 Брэдді елестетуПитер ХеджесОйыншылар Театры, Бродвейден тыс1991 Бабилон бақшаларыТимоти МейсонCircle Repertory Company, Бродвейден тыс1992 Үш қонақ үйДжон Робин БайтцCircle Repertory Company, Бродвейден тыс1994 Махаббат! Батыл бол! Ынта!Терренс МакНелли Нью-Йорк қаласы орталығы, Бродвейден тыс Бұл суретте не бұрыс?Дональд Маргулис Брукс Аткинсон театры, Бродвей1995 Махаббат! Батыл бол! Ынта!Терренс МакНеллиУолтер Керр театры, Бродвей1996 Көк терезеКрейг ЛукасНью-Йорк қаласы орталығы, Бродвейден тыс Санталенд күнделігіДэвид Седарис Джо МантеллоЛинда Гросс театры, Бродвей1997 Құдайдың жүрегіКрейг ЛукасМици Е. Ньюхаус театры, Бродвейден тыс ҰсыныстарНил СаймонБродхерст театры, Бродвей1998 Мизлански/Зилински немесе "Шумкерлер"Джон Робин БайтцНью-Йорк қаласы орталығы, Бродвейден тыс Корпус КристиТерренс МакНеллиНью-Йорк қаласы орталығы, Бродвейден тыс1999 Минеола егіздеріПаула ФогельЛаура Пелс театры, Бродвейден тыс Вагина монологтарыИв ЭнслерУэстсайд театры, Бродвейден тыс Тағы бір американдық: Сұрау және айтуМарк ВольфСент-Клементс театры, Бродвейден тыс2001 Тіршілік үшін дизайнНоэль КовардАмерикан Эйрлайнз театры, Бродвей2002 Марио Кантонемен кешМарио КантонеМені алып кетРичард ГринбергThe Public Theater, Бродвейден тыс Айдың жарығында Фрэнки және ДжонниТерренс МакНеллиБеласко театры, БродвейМаңызды адамның жоқтығыЛинн АренсСтивен ФлаэртиТерренс МакНеллиМици Е. Ньюхаус театры, Бродвейден тыс2003 Мені алып кетРичард ГринбергУолтер Керр театры, БродвейЖасыл әйелСтивен Шварц Винни ХольцманГершвин театры, Бродвей2004 ҚаскөйлерСтивен Сондхайм Джон УэйдманСтудия 54, БродвейКүлдіргі бәлуанМарио КантонеКорт театры, Бродвей2005 Гленгарри Глен РоссДэвид МаметРойал театры, БродвейЖұптарНил СаймонБрукс Аткинсон театры, Бродвей2006 Үш күн жаңбырРичард ГринбергБернард Б. Джейкобс театры, Бродвей2007 ҚарақұсДэвид ХарроуерНью-Йорк қаласы орталығы, Бродвейден тыс RitzТерренс МакНеллиСтудия 54, Бродвей ҚабылдаушыАдам БоккНью-Йорк қаласы орталығы, Бродвейден тыс2008 ҚарашаДэвид МаметЭтель Барримор театры, Бродвей Пал ДжоиРичард РоджерсЛоренц ХартДжон О'ХараСтудия 54, Бродвей2009 9дан 5Долли ПартонПатриция РесникМаркиз театры, Бродвей2010 МақтанышАлекси Кей КэмпбеллЛюсилл Лортел театры, Бродвейден тыс2011 Басқа шөл қалаларыДжон Робин БайтцМици Е. Ньюхаус театры, Бродвейден тыс Басқа орынШарр УайтЛюсилл Лортел театры, Бродвейден тыс 8Дастин Лэнс БлэкЮджин О'Нил театры, БродвейБасқа шөл қалаларыДжон Робин БайтцБут театры, Бродвей2012 Ит соғысыБенж ПасекДжастин ПолПитер ДуханSecond Stage Theater, Бродвейден тыс2013 Басқа орынШарр УайтСэмюэл Дж. Фридман театры, БродвейМен сені жеймін: Сью Менджерспен әңгімеДжон ЛоганБут театры, Бродвей2014 Casa ValentinaХарви ФирштейнСэмюэл Дж. Фридман театры, БродвейСоңғы кемеСтинг Джон ЛоганНил Саймон театры, Бродвей2015 АдамдарСтивен КарамЛаура Пелс театры, Бродвей2015–16 Құдайдың амалыДэвид ЖавербаумСтудия 54, БродвейЭйрлайн тас жолыЛиза Д'АмурСэмюэл Дж. Фридман театры, Бродвей2016 АдамдарСтивен КарамДжеральд Шенфельд театры, БродвейҚарақұсДэвид ХарроуерБеласко театры, Бродвей2018 Үш биік әйелЭдвард АлбиДжон Голден театры, БродвейБандтағы жігіттерМарт КроулиБут театры, Бродвей2019 Хиллари және КлинтонЛукас ХнатхДжон Голден театры, Бродвей2020 Вирджиния Ульфтан кім қорқады?Эдвард АлбиБут театры, Бродвей2023 Сұр үйЛеви ХоллоуэйЛицеум театры, БродвейБіз мұндамызСтивен Сондхайм Дэвид АйвзThe Shed, Бродвейден тыс

Теледидар

Жыл Атау Роль(дер) Ескертпелер
1990 Three Hotels режиссер; Телевизиялық фильм
Молли Доддтың күндері мен түндері Микки Эпизод: "Неге сенде ешқашан жеткілікті шағын қаражат болмайды"
1991–98 Заң және тәртіп Қоғамдық қорғаушы / Филип Марко 2 эпизод
1993 Апалы-сіңлілер Адам Олдерберг Эпизод: "Қозғалатын суреттер"
1995 Орталық парк Батыс Ян Уокер 3 эпизод
2014 Нормальді жүрек Микки Маркус HBO телефильмі
2020 Голливуд Дик Сэмюэлс 7 эпизод
2022 The Watcher Джон Графф 5 эпизод
Америкалық қорқынышты оқиға: Нью-Йорк Джино Барелли 10 эпизод
2024 Feud: Капоте vs. The Swans Жек Данфи 7 эпизод