Кіріспе

Тоскананың ұлы князі 1670–1723 жылдары Козимо III де Медичи (14 тамыз 1642 – 31 қазан 1723) – 1670 жылдан 1723 жылы қайтыс болғанға дейін Тоскананың ұлы князі болды, Медичи әулетінің алтыншы және соңғы өкілі. Ол 1670 жылдан 1723 жылға дейін билік етті және Ұлы князь Фердинанд II-нің үлкен ұлы еді. Козимоның 53 жылдық билігі Тоскана тарихындағы ең ұзақ билік мерзімі болып табылады, оның кезінде проституцияны және мамыр айындағы мерекелерді реттейтін бірқатар заңдар қабылданды. Оның билігінде Тоскананың экономикасы бұрын-соңды болмаған деңгейде төмендеді. 1723 жылы Козимо қайтыс болғаннан кейін, оның екі тірі баласының кішісі Жан Гастоне таққа отырды. Ол Людовик XIV-нің туысы Маргарита Луиза д’Орлеанға үйленді. Неке 1661 жылдың 17 сәуірінде Луврдегі Корольдік капеллада өкілеттік арқылы салтанатты түрде өткізілді. Бұл қиындыққа толы одақ болды. Маргарита Луиза ақырында Тоскананы тастап, Монмартр монастыріна кетіп қалды. Олардың үш баласы болды: 1663 жылы Фердинанд, 1667 жылы Анна Мария Луиза, Пфальц курфюрстігінің ханшайымы, және 1671 жылы Тоскананың соңғы Медичи билеушісі Жан Гастоне. Өмірінің соңында ол Анна Мария Луизаны Тоскананың жалпы мұрагері деп мойындауға тырысты, бірақ Киелі Рим императоры Карл VI рұқсат бермеді, өйткені Тоскана императорлық феод болды және ол ғана Тоскананың мұрагерлік заңдарын өзгерте алады деп ойлады. Козимоның жоспарды құтқаруға жасаған барлық әрекеттері сәтсіз аяқталды, ал 1737 жылы оның кіші баласы Жан Гастоне қайтыс болғаннан кейін Тоскана Лотарингия әулетіне өтті.

Тақтың мұрагері

Козимо де Медичи 1642 жылғы 14 тамызда Тускананың ұлы герцогы Фердинанд II де Медичи мен Урбиноның Виттория делла Ровередің ең үлкен тірі ұлы ретінде дүниеге келді. Бұрынғы екі баласы дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болған. Ұлы герцог Фердинанд ұлына ең жақсы ғылыми білім беруді қалады, бірақ дінге берілген Ұлы герцогиня Виттория оған қарсы болды. Соңғысы өз пікірімен қалды. Сиеналық теолог Волунио Бандиниелли Козимоның тәрбиешісі болып тағайындалды. Оның мінезі Ұлы герцогиняныкіне ұқсас еді. Жастық шағында Козимо спортпен қызығушылық танытты. Оның інісі Джан Карло бірде басқа отбасы мүшесіне «Сізді таң қалдыратын жаңалық» деп хат жазып, жас ханзада [Козимо] ауада қазды өлтіргенін жеткізді. Ол жас кезінде Петрилло есімді әншіге ғашық болған. Олардың махаббаты Фердинанд оны тәрбиешісінің алдында құшақтап, сүйген кезде ашыққа шықты. Петрилло Флоренциядан қашып кетіп, ешқашан қайтып оралмады. Фердинандтың әкесі Козимо III оның гомосексуалды екенін білген және ол мұрагер болудың ең мүмкін азаматы болғандықтан, оны үйленуге мәжбүрлеуге тырысты. 1687 жылы оның Венецияда Чекино есімді сүйіктісі болды, ол қастрацияланғандықтан де Кастрис деп аталды. 1659 жылға қарай Козимо көпшілік алдында күлімдеуді тоқтатты.

Неке

Францияның Генри IV-нің немересі Маргарита Луиза д’Орлеан 1661 жылғы 17 сәуірде Лувр сарайында Козимомен өкілеттік арқылы үйленді. Ол 12 маусымда Тосканаға келді, Ливорноға түсіп, 20 маусымда Флоренцияға салтанатты түрде кірді. Ұлы герцог Фердинанд оған «кішкентай көгершін жұмыртқасының көлемінде» бермет сыйлады. Некелері бастапқыда бақытсыз болды. Салтанатты түрде қабылдағаннан кейін бірнеше түнді өткен соң Маргарита Луиза жеке пайдалануы үшін Тоскананың тәж киімдерін талап етті; Козимо бас тартты. Ол Козимодан ала алған асыл тастарды оның қызметшілері Фердинандтың агенттерінің күш-жігерімен Тосканадан жасырып шығаруға тырысты. Осыған байланысты пайыздық ставка 0,75%-ға төмендетілді. Экономика да нашарлағандықтан, ауылдық базарларда тауар айырбасы кеңінен таралды. 1663 жылдың тамызында Маргарита Луиза ұл табалды: Фердинанд. Тағы екі бала дүниеге келді: 1667 жылы Анна Мария Луиза және 1671 жылы Джан Гастоне. Фердинанд XIV-тен әйелінің мінез-құлқына қатысты шара қабылдауды өтінді; ол граф де Сен-Месмеді жіберді. Маргарита Луиза Францияға қайтуды қалаған, Сен-Месме де оған көңіл білдірді, сондай-ақ француз сарайының көп бөлігі де осы пікірде болды, сондықтан ол мұрагердің отбасындағы келіспеушіліктерге шешім таба алмай, Фердинанд пен Людовик XIV-ті ашуландырып кетіп қалды. Ол Козимоны мүмкіндік болған сайын қорлады: ол француздық аспазшыларды жұмысқа алуды талап етті, себебі Медичилер оны уландырады деп қорқады. 1664 жылдың қыркүйегінде Маргарита Луиза Питти сарайындағы пәтерлерін тастап кетті. Козимо оны Вилла Лапеггиге көшірді. Мұнда оны қырық сарбаз бақылап, Козимо тағайындаған алты сарай қызметкері оны барлық жерде сүйреп жүруге тиіс болды. Келесі жылы ол ұлы герцогтар отбасымен қайта табысып, 1667 жылдың тамызында болашақ Пфальц курфюрстігінің әйелі Анна Мария Луизаны дүниеге әкелді. Маргарита Луиза мен отбасының қалған бөлігі арасындағы сырлы келісім Анна Мария Луизаның тууынан кейін бұзылды, Маргарита Луиза шамалы ауруға шалдығып, барлық проблемалары үшін Козимоны кінәлады. Амстердамнан ол Гамбургке сапар шекті, онда Швеция патшайымы Кристина күтіп тұрды. Ол 1668 жылдың мамыр айында Флоренцияға келді. Козимомен бірге саяхат еткен итальяндық философ және дипломат Лоренцо Магалотти де олардың саяхатын жазып, сипаттады. Бұл саяхат Козимоға пайдалы болды. Оның денсаулығы ең жақсы күйде болды, сондай-ақ өзіне деген сенімі де артты. Алайда, әйелінің оған қарсы үздіксіз жаулығы жоғарыда айтылған жетістіктерді жойды. Ұлы герцог Фердинанд тағы да оның денсаулығы үшін алаңдады, сондықтан 1668 жылдың қыркүйегінде оны екінші сапарға жіберді. Лиссабонда Козимо иезуит діни қызметкері Антонио Виейрамен бірнеше рет сөйлесіп, оның әйгілі миссаларына қатысты. Козимоның әкесі Галилео Галилейді инквизициядан қорғағаны үшін Оксфорд және Кембридж университеттері оны құрметпен қарсы алды. Қайтып келгенде ол Голландия республикасы арқылы тағы да сапар шекті; бұл жолы Рембрандт сол кезде аяқтаған автопортретін сатып алды. Ол Ян Свамердам мен оның жәндіктер жинағын тамашалады. Аахеннен өтіп, Козимо Парижге XIV Людовик пен оның енесі Лотарингиялық Маргаритаға барды. Ол 1669 жылдың 1 қарашасында Флоренцияға оралды. Оның саяхаты туралы оның серігі Лоренцо, Конте Магалотти (1637–1712 жж.) егжей-тегжейлі күнделікте жазған.

Маргарита Луизаның келуі

Фердинанд II 1670 жылғы 23 мамырда инсульт пен ісінуден қайтыс болды және Медичи некрополі Сан-Лоренцо базиликасына жерленді. Ол қайтыс болған кезде ұлы герцогтықтың халқы 720 594 адамды құрады; Пизадағы көшелер шөппен қапталған, ғимараттар құлауға айналды, ал Сиена дерлік тасталып кеткен. Ұлы герцогиня Маргарита Луиза мен жесір Ұлы герцогиня Виттория билік үшін күресті. Ұзақ созылған шайқастан кейін жесір жеңіске жетті: алайда, бұл жаңалық көп ұзамай мәнсіз болды. Осы оқиғалардың арасында Фердинанд II-нің өлімінің бірінші жылдығында Жан Гастоне ұлы герцогтық жұбайдың ұлы ретінде дүниеге келді. Маргарита Луиза 1672 жылдың басында ауырғандай болды: Людовик XIV Анна Австрияның жеке дәрігері Альйо ле Вьексті оны емдеу үшін жіберді. Маргарита Луиза Флоренцияға оралудың орнына Вилла ди Поджио а Каянода жартылай зейнеткерлікпен өмір сүруді жөн көрді. Ұлы герцог ақырында келісті, бірақ ол қашып кетуі мүмкін деп қорқып, оның рұқсатысыз кетуіне рұқсат бермеді және атпен шыққанда оны төрт сарбаз сүйемелдеуге тиіс болды. Сондай-ақ, вилланың барлық есіктері мен терезелері де жабылды. Олардың арасындағы оқиға 1674 жылғы 26 желтоқсанға дейін жалғасты, татуласуға жасалған барлық әрекеттер сәтсіз аяқталғаннан кейін, қиын жағдайдағы Козимо әйеліне Франциядағы Монмартр монастырына кетуге рұқсат берді. Сол күні қол қойылған шартында ол қандық ханшайымдық құқығынан және осымен Корольдік Билік дәрежесінен бас тартты. Козимо оған 80 000 ливр өтемақы ретінде зейнетақы тағайындады. Ол келесі маусымда Поджио а Каяноның барлық құнды заттарын алып, кетіп қалды.

Еврейлерді қудалау және Лоррейндік мұрагерлік

Маргарита Луизаның назарын алмай, Козимо Тоскана еврей халқын қуғындауға көшті. Яһудилер мен христиандар арасындағы жыныстық қатынасқа тыйым салынды, ал 1677 жылғы 1 шілдеде жарияланған заң бойынша христиандар яһудилерге тиесілі орындарда жұмыс істей алмайтын. Егер олар бұған қарамастан жұмыс істесе, 50 крона айып төлеуге міндетті болды; егер адамның қаржысы жеткіліксіз болса, ол қиындықтарға ұшыратылатын; егер ол қиындықтарға төтеп бере алмаса, төрт айлық түрме жазасы берілетін. Антисемиттік шаралар 16 маусым 1679 ж. және 12 желтоқсан 1680 ж. жасалған, яһудилерге христиандық әйелдерге баруға және бірге тұруға тыйым салатын жаңа ережелермен толықтырылды. Осы уақытта Лотарингияда Карл V мұрагерсіз қалды, ал Маргарита Луиза, Лотарингиялық ханшайымның қызы болғандықтан, герцогтыққа мұрагерлік құқығын үлкен ұлы Фердинандқа берді. Ұлы герцог Козимо ұлын халықаралық жағынан мұрагер ретінде мойындатуға тырысты, бірақ бұл сәтті болмады. Киелі Рим императоры Леопольд I, Лотарингияның Францияға қайтаруын қаламай, Козимоның талабын қолдады. Франко-голландия соғысын аяқтаған Нимвеген келісімдері Козимоның үміттеріне қарамастан, оның тілектерін орындамады. Лотарингия мәселесі 1679 жылы Карл V-ке ұл тууымен шешілді, Козимоның Медичи әулетінің тармағына қатысты армандары орындалмады, бірақ 1697 жылы Джан Гастоне мұрагер қызға үйленуімен қайта жанданды.

1679 1685 жыл

Козимо Франциядағы әйелінің әрекеттерін Тоскананың елшісі Гонди арқылы біліп отырды. Маргарита Луиза Ұлы герцогтан жиі көбірек ақша сұрап, оның мінез-құлқы оны қынжырландырды: ол Gentilly есімді атты жігітпен араласып жүрді. 1680 жылдың қаңтар айында Монтемарте аббатысы монастырдағы даудан кейін Козимодан су қоймасын салуға қаражат беруді сұрады: Ұлы герцогиня өзінің үй жануары – итінің себетін отқа тым жақын қойған, нәтижесінде себет өртеніп кеткен. Бірақ оны сөндіруге тырысудың орнына, ол әріптес қарындастарына өмірін сақтап қашуға кеңес берген. Бұрын ол, егер аббатысы оған келіспесе, монастырды өртеп жіберетінін айтқан еді, сондықтан аббатысы оқиғаны қасақана жасалған деп ойлады. Козимо, Людовик XIV-ті ренжітуден сескеніп, көп нәрсе жасай алмады, сондықтан бірнеше хат арқылы оны сөккен. Сол жазда тағы бір жанжал болды, Ұлы герцогиня жергілікті өзенде, әдетке сәйкес, жалаңаштан суға түсті. Козимо мұны естігенде ашуға ішінде ыстық от пайда болды. Флоренцияның өтініштерінен шаршаған Людовик XIV: «Козимо әйелінің Францияға келуіне келіскендіктен, оның іс-әрекеттеріне араласу құқығынан айырылды» деді. Людовик XIV-нің жауабынан кейін Козимо ауыр сырқатқа шалдықты, бірақ оның дәрігері Франческо Реди оны қайтадан денсаулыққа келтіріп, осылайша ауру қайта оралмауына көмектесті. Осы оқиғадан кейін Козимо Ұлы герцогиняның өміріне араласуын тоқтатты. 1682 жылы Козимо III өзінің інісі Франческо Мария де Медичиді Сиенаның губернаторы етіп тағайындады. Киелі Рим императоры Леопольд I Козимоның Ұлы түрік соғысына қатысуын сұрады. Басында ол қарсылық көрсетті, бірақ кейін Триестке қару-жарақ жіберіп, Киелі Одаққа қосылуға келісті. Олар 1683 жылдың қыркүйегінде Вена шайқасында түріктерді жеңді. Козимоның көңіліне тигені, «иудейлер мен христиан әйелдері арасындағы жыныстық қатынастар, әсіресе балаларын христиан емшегіне беру» туралы көптеген ұятты оқиғалар орын алды. Сонымен қатар, күн сайын алты адам өлім жазасына кесілді. Солсбери епискобы және танымал жазбагер Гилберт Бернет 1685 жылдың қараша айында Флоренцияға сапар шекті, ол туралы былай деп жазды: «[Флоренция] бұрынғыдай емес, онда елу мың адам тұрмайды; Сиена және Пиза сияқты бұрынғы қуатты республикалар бостандықтарын жоғалтқаннан бері көлемі қысқарды». Басты үміткерлер: Бавариялық Виоланте, Бавария ханшайымы, Португалияның Изабел Луиза (Португалияның тақ мұрагері) және Пфальцтың қыздары. Фердинанд оны толыққанды Людовик XIV-нің қолдауымен бірден қабылдамады. Козимоның назары Бавариялық Виолантеге түсті. Оны таңдау Франция мен Бавария арасындағы байланысты нығайтар еді. Бір ғана кедергі бар еді, Козимоның әкесі Фердинанд II Виолантетің әкесі Фердинанд Марияға банкке үлкен сома инвестициялауға кеңес берді. Сайлаушы ақшаны салып бергеннен кейін банк құлдырады.

Патшалық әмірлері

Герцог Виктор Амадей II Савойский 1689 жылдың маусым айында Испаниядан және Киелі Рим империясынан Корольдік Салтанат стилін алды, бұл Ұлы герцог Козимоны қатты ашуландырды. Ол Венаға герцогтың мәртебесі ұлы герцогтан төмен екенін айтып шағымданды және оны "Савойя үйі патшалармен теңесу деңгейіне жетпегендіктен, ал Медичи үйінің сәні мен иелігі азайған жоқ, сондықтан бірін көтерудің және екіншісін кемсітудің қажеті жоқ" деп жариялады. Козимо сондай-ақ Тоскананың империяға қаржылық және әскери көмек көрсеткен барлық жағдайларын еске салды. Император, қақтығыстан қашынбақ ниетпен, Анна Мария Луизаның Иоганн Вильгельмге, Пфальц курфюрсіне үйленуі арқылы осы мәселені өтеуді ұсынды. Курфюрст, екі жыл өткен соң, Анна Мария Луизаға үйленуге бірнеше ай қалғанда, Козимо мен оның отбасына аталған стильді алуға ұмтылды, тіпті олардың ешқандай патшалыққа құқығы болмаса да. Осыдан бастап Козимо "Тоскананың ең биік салтанатты Ұлы герцогі" атанды.

16911694 жыл

Людовик XIV Анна Мария Луизаның өзінің жауларының бірімен үйленгеніне ашуланды. Козимо көптеген әрекеттерден кейін оны көндірді. Империя, сонымен қатар, Козимодан феодалдық салықтарды алуға тырысып, Австриямен одақтасуға мәжбүрледі. Бұл Тоскананың күн өткен сайын нашарлап бара жатқан экономикасын тоқтатқан жаңа салықтармен бірге болды. Харольд Актон "Легорн мен Кортонадан жіберілген жүн он кеденден өтуге тиіс болды" деп еске алады. Ұлы герцог қоғамдық тәртіп кеңсесінің құрылуын қадағалады, оның мақсаты – сондай-ақ жыныстық қызметті реттеу еді. Егер олар қоғамдық тәртіп кеңсесі салған айыппұлды төлей алмаса, сол кәсіппен айналысатын әйелдер көп жылдар бойы Стинче түрмесіне, әйелдерге арналған түрмеге тасталды, оларға азық-түлік те аз берілді. Айына алты крона төлеуге дайын болғандарға кешкі рұқсаттар мен жеңілдіктер берілді. Козимо әкесінің регенттігі кезінде қабылданған, Тосканадан тыс жердегі колледждерге студенттердің баруына тыйым салатын заңды қайта жаңғыртты, осылайша иезуиттердің білім берудегі беделін күшейтті. Бір замандас Флоренцияда грек тілінде оқи алатын немесе жаза алатын бірде-бір адам қалмағанын айтты, бұл бұрынғы республикадағы жағдайдан өте өзгеше еді. 1691 жылғы 10 қазанда Козимоның жеке хатшысы жазған хатта: "Жоғары Бастықтың тікелей бұйрығымен, Сіздерге хабарлағым келеді, Оның Жоғарылығы Пизадағы университетіндегі ешбір профессорға, ашық немесе жасырын түрде, жазба немесе ауызша, Демокриттің философиясын немесе атомдар туралы ілімді, тек Аристотельдің философиясын оқуға немесе үйретуге рұқсат бермейді". Фердинанд Виолантеге қызығушылық танытпады, оның орнына өзінің сүйіктісіне, кастрированный венециандық Чекино де Кастриске көңіл бөлді. Сол жылы Козимоға үлкен ықпалы бар болған жесір Ұлы герцогиня Виттория қайтыс болды. Оның жеке меншігіндегі Монтефелтро және Ровере герцогтіктері, оның атасы, Урбиноның соңғы герцогынан мұраға қалған, кіші ұлы Франческо Мария де Медичиге берілді.

Джан Гастоунның үйлену тойы

Козимо анасының қайтысынан кейін Тоскана тағының мұрагерлік мәселесіне алаңдады. Фердинандтың да, Анна Мария Луизаның да балалары болған жоқ. Соңғысы, әкесінің үлкен құрметіне ие болғандықтан, Джан Гастонеге неміс ханшайымын ұсынды. Саксония-Лауенбург герцогтығының номиналды мұрагері Анна Мария Франциска зор байлыққа ие болды. Козимо тағы да шетелде Медичи әулетінің тармағын құруды армандады. Олар 1697 жылдың 2 шілдесінде үйленді. Джан Гастон мен оның арасы жақсы болмады, ол 1708 жылы оны тастап кетті. 1700 жылдың мамырында Козимо Римге қажылық сапарына шықты. Папа Иннокентий XII көптеген әрекеттерден кейін Козимоны Латерандағы Әулие Иоаннның каноны етіп тағайындады, осылайша оған Вольто Сантоны көруге мүмкіндік берді – бұл Христианның тәуірленуінен бұрын қолданған деп саналатын мата. Рим халқының жылы қабылдауына риза болған Козимо Римнен Әулие Франциск Ксавьердің ішектерінің бір бөлігімен қайтып келді. 1700 жылдың қараша айында Испанияның Карл II қайтыс болды. Оның мұрагері болмауынан туған Испания мұрагерлік соғысы Еуропаның барлық державаларын қамтыды. Алайда Тоскана бейтарап қалды. Козимо Карлостың орнына Филипп Анжу герцогін мойындады, бірақ оның әкімшілігі патшалық отбасыға арналған Trattamento Reale санкциясын беруден бас тартты. Ұлы герцог, патшалық жанжалдан кейін көп ұзамай, Филипптен испандық феодты Сеенаның номиналдық иелігін қабылдады, осылайша испан вассалы екенін растады. Джан Гастон Богемияда қаржыны тез жұмсап, үлкен қарыздар жинады. Ұлы герцог алаңдап, маркиз Риннучиниді ханзаданың қарызын тексеруге жіберді. Риннучинидің таңғалысы, оның кредиторларының арасында Брюнер графы және Прага архиепископы Ян Йозеф болғанын білді. Джан Гастонды құлаудан құтқару үшін Риннучини Анна Мария Францисканы Джан Гастон қалаған Флоренцияға қайтаруға көндіруге тырысты. Ол келіспеді. Оның рухани кеңесшісі, оны Богемияда ұстап қалуды үміттене отырып, Медичи әйелдері Элеонора Толедо мен Изабелла Орсининің «уланған» тарихтарымен әңгімеледі. Шотланд суретшілері Джон Смиберт пен Джон Александр 18 ғасырдың басында Козимоның қамқорлығынан пайда көрді. Смибертке оның коллекциясындағы картиналардан көшірме жасау құрметі берілді. Герцогтың көмегімен Александр Рафаэльдің гравюраларын оған арнады.

Тоскана мұрагерлігі және кейінгі жылдары

Козимоның құдайшылдығы жастайынан бері мүлдем әлсіреген жоқ. Ол Флоренциядағы Марк шіркеуін күн сайын барып тұратын. Бір замандасы: «Ұлы герцог Марк шіркеуінің барлық монахтарын кем дегенде көріп біледі» деп айтқан. Бірақ бұл оның барлық күш-жігерін қамтыған жоқ: ол әлі де Анна Мария Францисканы Флоренцияға көндіруге тырысып жатты, себебі оның еркіндік іздеулері онда тоқталады деп сенді. Сонымен қатар, 1719 жылы ол Құдайдан ұлы герцогтікті «дәулетті әулие Иосифтің басқаруына және толық билігіне» беруге уәде беруді сұрады деп мәлімдеді. 1705 жылдың мамырында Киелі Рим императоры Леопольд I қайтыс болды. Оның орнына келген Иосип I билікке құлшынып кірісті. Турин шайқасынан кейін, императордың шешуші жеңісінен соң, император Флоренцияға феодалдық алымдарды жинау үшін елші жіберді, ол 300 000 дублонға тең, өте үлкен сома; және Козимоны архидюк Карлді Испания патшасы ретінде мойындауға мәжбүрлеу үшін. Франко-голланд шабуылынан қорқып, Козимо III Карлдың тағына талап етуін мойындаудан бас тартты, бірақ алымның бір бөлігін төледі. Ұлы герцог Фердинанд сифилиспен ауыр сырқатқа шалдығып, оны көруге келгендерді танымай, ертерек есінен танып қалған. Козимо үмітсіздікке ұшырады. Ол Анна Мария Францискаға көмектесу үшін Папа Климент XI-нің араласуын сұрады. Прага архиепископын жіберіп, оған айып тақты. Ол Маргарита Луиза мысалын келтіріп, Папаның татуласу үшін ешқандай амал жасамайтынын қосты. Козимо Палатиндық курфюрстің әйеліне үмітсіз хаттар жазды: «Егер сізге хабарланбаған болса, қазір Флоренцияда ақша жоқ екенін айта аламын». Ол «зейнетақымның екі-үштен бірі кешіктіріліп қалды» деп қосты. Император Медичи әулетінен еркек мұрагерлердің тумайтынына күмәнданып, Тоскананы Медичи ұрпағы деген сылтаумен басып алуға дайындалды. Ол Ұлы герцог қайтыс болған жағдайда тоскандықтар Козимоның автократиялық үкіметіне қарсы көтеріледі деп ескертті. Козимо, үмітсіздікке ұшырап, Медичи әулетінің кардиналы Франческо Мариядан діни антына бас тартып, Гуасталла герцогының кіші қызы Элеонора Гонзагаға үйленуін сұрады. Екі жылдан кейін Франческо Мария қайтыс болды, мұрагерге үміт қалдырмады. Мұрагер болмағандықтан, Козимо Флоренция Республикасын қайта орнатуды ойлады. Бірақ бұл көптеген кедергілерге тап болды. Флоренция номиналды түрде императорлық, ал Сиена испандық феод болатын. Бұл жоспар Гертруденбергте жиналған державалардың бекітуін күтіп тұрғанда, Козимо кенеттен: егер ол және оның екі ұлы Палатиндық курфюрстің әйелінен бұрын қайтыс болса, оның орнына олар келіп, оның қайтысынан кейін республика қайта құрылуы керек деп қосты. Ұсыныс сәтсіз аяқталып, император Иосиптің қайтысынан кейін тоқтатылды. Киелі Рим императоры Карл VI 1711 жылдың желтоқсанында Палатиндық курфюрстің әйелімен кездесуге келісті. Ол курфюрстің әйелінің мұрагерлігі ешқандай қиындық тудырмайды деген қорытындыға келді, бірақ ол одан өзі мұрагер болуы керек екенін қосты. Козимо мен оның әйелі оның жауабына қатты ренжіді. Карлдың қаншалықты ашық болмағанын түсінгеннен кейін, ол Флоренцияға жобаға келісімін білдірді, бірақ бір ғана шартты атады: Тоскана мемлекеті Австрия үйінің жауына мұрагерлікке берілмеуі керек. Испания мұрагерлік соғысының аяқталуымен, Утрехт және Раштатт келісімдерінде Козимо курфюрстің әйелінің мұрагерлігіне халықаралық кепілдіктерді алуға тырыспады. Кейін ол бұл әрекетіне өкінді. Ұлы герцог 1713 жылдың 30 қазанында сифилис ауруынан қайтыс болды. Козимо 26 қарашада Тоскананың номиналды заң шығарушы органы Сенатқа мұрагерлік туралы заң жобасын ұсынды. Заң жобасында егер Джан Гастон курфюрстің әйелінен бұрын қайтыс болса, ол Ұлы герцогтіктің барлық иеліктеріне ие болуы керек деп жарияланды. Сенаторлар оны қолдап, тұрып шапалақтады. Карл VI ашуға булықты. Ол Ұлы герцогтіктің императорлық феод екенін және кімнің мұрагер болатынын таңдау құқығы тек оған ғана тиесілі екенін мәлімдеді. Парма герцогтігінің мұрагері және Испанияның Филипп V-нің екінші әйелі, Маргарита де Медичидің шөбересі Элизабетта Фарнезе Тосканаға талап етуге құқылы болды. 1716 жылдың мамырында император курфюрстің әйеліне және Ұлы герцогқа оның билікке кіруіне ешқандай еңсерілмейтін кедергі жоқ екенін сендірді, бірақ Австрия мен Тоскана Медичи әулетінен кейін қай патша үйінің билікке келетіні туралы келісімге келуі керек еді. Козимоның жауабын жеделдету үшін император Тоскана аумақтық пайдаға ие болады деп меңзеді. 1717 жылдың маусымында Козимо Эсте әулетінің мұрагер болуын тіледі. Карл VI-ның уәделері орындалмады. 1718 жылы ол Козимоның шешімін қабылдамады, Тоскана мен Модена (Эсте жерлері) арасындағы одақты қабылдамайтындығын мәлімдеді. 1718 жылдың 4 сәуірінде Ұлыбритания, Франция және Голландия Республикасы (кейін Австрия) Элизабетта Фарнезе мен Филипп V-нің үлкен ұлы, Инфант Карлді Тоскананың мұрагері етіп таңдады. 1722 жылға қарай курфюрстің әйелі мұрагер ретінде мойындалмады, ал Козимо Тоскананың болашағы туралы конференцияларда бақылаушыға айналды. Палатиндық курфюрст Иоганн Вильгельм 1717 жылдың маусымында қайтыс болды. Анна Мария Луиза 1717 жылдың қазанында үлкен байлықтармен үйіне оралды. Козимо үлкен ұлының әйелі Виоланта Баварияны Сиенаның губернаторы етіп тағайындады, осылайша оның мәртебесін анықтады. Бұл екі әйелдің дауласуына кедергі болмады, осылайша ол қалағандай болды. Козимо 1717 жылдың қаңтарында апаттан кейін аң аулауды тоқтатты. Ол қаза болған адамды қатенің салдарынан атқылап өлтірді. Ол қатты қайғыға батып, Святого Стефана орденінің рыцарьларының алдында сотталуын тіледі. Флот үш галерадан және 198 адамнан тұрды. 1721 жылдың қыркүйегінде Ұлы герцогиня қайтыс болды; 1674 жылғы келісімде белгіленгендей, оның мүлігін балаларына емес, Эпинуа принцессасына берді.

Өлім және мұра

1723 жылдың 22 қыркүйегінде Ұлы герцог екі сағат бойы дірілдеді. Оның жағдайы тұрақты түрде нашарлады. Козимоның өлім төсегінде Папаның нунциясы мен Пиза архиепископы болып қатысты. Соңғысы: «Бұл ханзада жақсы өлімге көтерілу үшін көп көмек қажет емес, өйткені ол өмірінің бар сағатын өлімге дайындалудан басқа ештеңемен айналыспады» деді. 1723 жылдың 25 қазанында, өліміне алты күн қалғанда, Ұлы герцог Козимо Тоскананың тәуелсіздігін сақтауды бұйырған соңғы жарлық шығарды; Анна Мария Луиза Жан Гастоннан кейін Тосканаға тосқауылсыз мұрагерлікке ие болады; Ұлы герцог өзінің мұрагерін таңдау құқығын өзінде сақтайды, бірақ бұл жолдар еш назарға алынбады. Алты күннен кейін, Барлық Әулиелер күні қарсаңында, ол қайтыс болды. Ол Сан-Лоренцо базиликасында, Медичилердің қабірлеріне қойылды. Козимо III Тоскананы Еуропадағы ең кедей елдердің бірі етіп қалдырды; қазынасы бос, халық діни ықпалдан шаршады, мемлекет Еуропа істеріндегі қарапайым құралға дейін төмендеді. Оның маңызды жарлықтарының бірі – Кьянти шарап аймағын құру. Жан Гастон Козимоның еврейлерге қарсы қуғын-сүргін заңдарын жойды және тарифтер мен кеденді жеңілдетті. Козимоның Тоскананың тәуелсіздігін сақтап қалуға келмегені 1737 жылы Жан Гастонның қайтысынан кейін Лотарингия үйінің мұрагерлігіне әкелді.