Кіріспе
Орнына байланбаған қағаз – қағаздың бір түрі. Еркін жапырақ (сондай-ақ, еркін қағаз, толтырғыш қағаз немесе қайта толтыру қағазы) – кез келген түріндегі қағаз, ол орнына байланбаған немесе үздіксіз рулонмен келген, және оны сақинаға (сақиналы мүшелеуіште) немесе дискіге байлап тесу арқылы ұйымдастыруға болады. Еркін жапырақ жеке парақтар түрінде сатылуы мүмкін, немесе перфорация немесе желім арқылы оңай жыртылып алынатын блокноттарға біріктірілуі мүмкін. "Жапырақ" сөзі көптеген тілдерде қағаздың парағын немесе бетін білдіреді, мысалы, Folio, француз тілінде feuille de papier, испан тілінде hoja de papel, итальян тілінде foglio di carta және жапон тілінде ルーズリーフ (/ruːzuriːfu/). "Еркін жапырақ" – жеке парақтарға бөлінген, байланбаған кез келген қағаз немесе кітапты сипаттайды. Оның "жапырақтары" немесе парақтары "еркін" және кітап немесе дәптер түрінде байланбаған. Солтүстік Америкада кейбір оқулықтар алдын ала тесілген және тесілген беттермен сатылады, соның арқасында пайдаланушылар беттерді алып, оларды әдеттегі 3 сақиналы мүшелеуіште сақтай алады. Бұл пайдаланушыға кітаптың барлық бөлігін алып жүрудің қажеті болмай, тек қана қолданылып жатқан бөлігін ғана алып жүруге мүмкіндік береді. Негізгі қағаз өлшемдері – Солтүстік Америкада қолданылатын әріптік өлшем жүйесі және әлемнің қалған бөлігінде қолданылатын ISO жүйесі. Staples және Office Depot сияқты АҚШ компаниялары өздерінің бөлшек сауда дүкендерінде әріптік өлшемдегі еркін жапырақ өнімдерін өндіреді және сатады. ISO өлшемді еркін жапырақ жүйелеріне келетін болсақ, жапондық компаниялар (мысалы, Kokuyo, Maruman, MUJI, King Jim) ISO өлшемді еркін жапырақ жүйелерінің ірі дизайнерлері мен өндірушілері болып табылады, олардың өнімдері халықаралық деңгейде сатылады, сондықтан осы мақалада сәйкес жапон терминдері жақшалар ішінде берілген.
a type of paper
A loose leaf (also loose leaf paper, filler paper or refill paper) is a piece of paper of any kind that is not bound in place, or available on a continuous roll, and may be punched and organized as ring bound (in a ring binder) or disc bound. Loose leaf paper may be sold as free sheets, or made up into notepads, where perforations or glue allow them to be removed easily. "Leaf" in many languages refers to a sheet or page of paper, as in Folio, as in feuille de papier (French), hoja de papel (Spanish), foglio di carta (Italian), and ルーズリーフ (Japanese, /ruːzuriːfu/). "Loose leaf" describes any kind of paper or book that is available in single sheets, unbound. Its "leaves", or sheets, are "loose" and not bound in notebook or book form. In North America, some textbooks are sold with prepunched holes and perforated pages, so that users can remove the pages and store them in a typical 3 ring binder. This helps in that the user is therefore able to carry only the part of book that is in use with them, without needing to carry the whole book. Main paper sizes are the letter size system mainly used in North America and the ISO system used in the rest of the world. US companies such as Staples and Office Depot manufacture and sell letter size loose leaf products in their retail stores. When it comes to ISO sized loose leaf systems, since Japanese companies (e. g. Kokuyo, Maruman, MUJI, King Jim) are major designers and manufacturers of ISO size loose leaf systems, whose products are sold internationally, corresponding Japanese terms will be included in parentheses throughout this article.
Бағдарлау
Еркін жапырақты жүйелер көлденең немесе тік болуы мүмкін. "Тік" бағытта қағаздың ұзын жағында тесілген тесіктер орналасады. Көптеген еркін жапырақты жүйелер тік түрінде келеді. Мысалы, Maruman's Mini («ミニ», B7 өлшемі) мұқаба жүйесі.
Қалта қағаздар
Еркін жапырақтардың төрт негізгі түрі бар: 1) жолақты қағаз (ja: 横罫. Солтүстік Америкадағы өлшемдері кең жолақты, колледждік және тар жолақты болып келеді, олардың жол биіктігі шамамен сәйкесінше, әртүрлі адамдардың қажеттіліктерін қанағаттандырады. ISO жүйесінде 6 мм, 7 мм, 8 мм және 10 мм жол биіктігі жиі кездеседі, әдетте жай ғана «6 мм жол», «7 мм жол» т.с.с. деп аталады.), мұнда сызықтарды туралауға көмектесетін «көмекші (тік) сызықтар» (アシストライン) болуы мүмкін, (2) жолсыз (немесе "бос", 無地), (3) нүктелі (ja: ドット方眼) және (3) торлы қағаз (немесе "төрткөзді қағаз", 方眼罫). Солтүстік Америка жүйелерінде тордың мөлшері әдетте; ISO жүйесінде әдетте 5 мм). Колледждік жолақты қағазда көк сызықтар арасындағы аралық аз, соның салдарынан жазу үшін көбірек қатарлар пайда болады. Кең жолақты қағаз мектеп оқушылары мен ірі әріптермен жазатындар үшін арналған. Компаниялар сонымен қатар басылған күнтізбелерді де сатады.
Арнайы функционалдық мүмкіндіктер
Rite in the Rain компаниясы далалық сияқты сыртқы қолдануға арналған су өткізбейтін жеке парақтарды шығарады.
Артықшылықтары мен кемшіліктері
Қалпақ қағаздың басты артықшылығы – оның икемділігі және қолданудағы экономиясы. Перфорацияланған қағаз парағын сақиналы мүшелеуге салуға, жеке пайдалану үшін алып тастап, кейін мүшелеуге қайтаруға болады. Әртүрлі парақтарды бір мүшелеу құралында әртүрлі ретпен орналастыруға, немесе толығымен алып тастап, басқа мүшелеу құралына қоюға немесе қажет болған жағдайда жоюға болады. Мүшелеу құралының мазмұнын қайта реттеу және жаңарту мүмкіндігі студенттер мен басқалар үшін ыңғайлы, олар белгілі бір күні қажет болуы мүмкін қағаздарды ғана алып жүреді, ал қалғанын басқа жерде қалдырады. Кез келген мөлшерде беттерді қосу немесе алып тастау мүмкіндігі жиі жаңартылатын анықтамалық жұмыстар үшін пайдалы болды, мысалы компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз ету нұсқаулықтары, бөлшектер каталогтары және құқықтық тізілімдер. Немесе оны мүлдем мүшелеудің қажеті жоқ және ол жеке қағаз ретінде тұра алады. Қалпақ қағаздың басты кемшілігі – жеке беттерді перфорацияланған тесіктерінің жыртылуы немесе тозуы салдарынан сақтау мүшелеуінен оңай алып тастауға немесе жоғалтуға болады. Беттерді берік ету үшін жабысқақ күшейткіш таңбалар немесе парақ қорғағыштары бар, ал сақиналы мүшелеу құралдары көбінесе парақтарды көтеру немесе олардың мазмұнына тозу мен зақымдануды азайту үшін басқа да мүмкіндіктермен жабдықталады. Сақиналы мүшелеу құралдарын кейде жазба журналдары, тіркемелер немесе тізілімдер үшін қолдануға тыйым салынады, олар беттерді алып тастауды болдырмау үшін немесе кем дегенде алып тастауды анықтауға мүмкіндік беру үшін алдын ала нөмірленген, тұрақты мүшеленген беттерге ие болуы мүмкін. Сонымен қатар, қалпақ қағаз жүйесі әдеттегі желімделген немесе жіппен тігілген дәптерлерге қарағанда көбірек орын алып, ауыр болуы мүмкін, себебі оның құрылымында металл сақиналар бар.
Хат өлшеміндегі қағаздарды пайдаланатын елдерде бос жапырақтар
АҚШ және Канадада 8,5 x 11 дюймдік (Letter) қағаз форматы қолданылады, ал қағаз өлшемдері дюйммен беріледі. Осы елдердегі жеке жапырақтардың сол жағында үш тесік болады, және екі іргелес тесік арасындағы қашықтық белгілі бір стандартта сақталады. Жеке жапырақтар Letter форматында немесе одан кіші болуы мүмкін. Five Star Letter форматындағы жеке жапырақтарды сатады, ал Oxford және Mead 8 x 10,5 дюймдік жапырақтарды сатады. Кітапханалар мен баспа орталықтарында 3 тесік салуға арналған тесік қағыш құралдары жиі кездеседі. Кейбір сыналған дәптерлерде беттерді жырту үшін перфорацияланған сызықтар болады, ал барлық беттерде алдын ала тесілген тесіктер бар, сондықтан жыртылған беттерді бірден папкаға қоюға болады.
Солтүстік Америкадағы дискпен тігілген бос жапырақ жүйелері
Staples және Office Depot "discbound" бос жапырақты жүйелерді: ARC және TUL, тиісінше, және оларды дүкендерде де, онлайн-де де сатады. Екеуі де АҚШ-та қолжетімді, ал Канадада негізінен Staples ARC жүйесі бар. Бұл екі жүйе әріп және кіші (5.5 x 8.5 дюйм, яғни әріп өлшемінің жартысы) форматтағы өнімдерді сатады. Олар "қатарлы" (жол биіктігі шамамен 6 мм немесе 1/4 дюйм) бос жапырақты қағазды сатады, бұл 3 тесікшелі әріп форматты қағаздар үшін сирек кездеседі. Олар 1 дюйм және 1,5 дюйм өлшемдеріндегі "байлау дискілерін" сатады. ТҰЛ жүйесінің компоненттерін өндіретін үшінші тарап өндірушілер де бар. Кейбір шағын өндірушілер де discbound жүйелерін сатады. Мысалы, Levenger "Circa" (Levenger Circa® Notebook System) деп аталатын discbound жүйені сатады.
ISO қағаз стандарттарын қолданатын елдерде бос жапырақтар
ISO қағаз стандарттарын (ISO 216) қолданатын елдерде нарықта әртүрлі өлшемдегі жеке жапырақтар сатылады. Жапония ISO өлшемді жеке жапырақ жүйелерінің маңызды дизайны мен өндірушісі болып табылады, ал олардың өнімдері Шығыс Азияда, Еуропада және Солтүстік Америкада, әсіресе онлайн сатушылар арқылы кеңінен таралған. Kokuyo, Maruman, MUJI, King Jim және Lihit Lab сияқты компаниялар белгілі. MUJI бүкіл әлемде 800-ге жуық бөлшек сауда дүкеніне ие және олар өз дүкендері мен онлайн дүкендері арқылы жеке жапырақ жүйесін сатады.
Таразы сызықтардың ені
Ең көп қолданылатын жолдардың ені 6 мм, 7 мм және 8 мм. Кейбір өндірушілер арнайы қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін, әсіресе шығыс тілдерінің (CJK) әріптерін жазуға байланысты, 9 мм және 10 мм енді жолдары бар қағаздарды да сатады, себебі бұл жазулар әліпби негізіндегі жазуларға қарағанда көбірек орын алады.
Торлы және нүктелі қағаздар
Ең көп таралған тор мөлшері 5 мм, бірақ MUJI сияқты өндірушілер 2 мм және басқа тор мөлшерлеріндегі жеке парақ қағаздарды да сатады. Ең көп таралған нүктенің ені 5 мм.
Қосымша құралдар
Нарықта көптеген аксессуарлар бар, оның ішінде тесікшелі сыдырмалы сақтау қапшығы, тесікшелі "бүгінгі" сызғыш, карта ұйымдастырғыш және т.б.
Түрлі елдер/өңірлер
ISO өлшемді бос парақтар көбінесе Жапонияда, Қытайдың материктік бөлігінде және Тайваньда жобаланып, өндіріледі.
Жапония
Жапония ISO өлшемді еріген жапырақтар нарығының маңызды үлесін құрайды. Жапонияда А4, В5, А5, А6, А7 сияқты өлшемдермен қатар, "библия өлшемі / күнделік өлшемі" (мысалы, Raymay DaVinci) және басқа да арнайы өлшемдегі еріген жапырақтар сатылады. Көзге түсетін жапондық өндірушілердің қатарында Kokuyo Co., Ltd. (コクヨ) және Maruman Co. Ltd. (マルマン (文具)) компаниялары бар. Kokuyo өнімдері халықаралық деңгейде сатылады және Қытай, Еуропа және Солтүстік Америка нарықтарында қолжетімді. MUJI (無印良品, қараңыз 良品計画) бүкіл әлемде бөлшек сауда дүкендеріне ие, онда ISO өлшемді еріген қағазды қоса алғанда, ISO өлшемдері кеңінен қолданылмаған Солтүстік Америкада да өнімдер сатады. Kokuyo және Maruman бір күнтізбелік жылға арналған, алдын ала басылған күнтізбелік жапырақтарды жинақтап сатады. Kokuyo-ның еріген жапырақтары бүкіл әлемде сатылады және Солтүстік Америка мен Еуропа нарықтарында таба аласыз. Lihit Lab (リヒトラブ) дөңгелек емес, тікбұрышты тесіктері және стандартты емес аралықтары бар ерекше типтегі еріген жапырақтарды шығарады. Lihit Lab өзінің еріген жапырақтарына арналған арнайы сақиналы мүшелеуіштерді сатады. Maruman Mini B7 (мини өлшемі, 86 x 128 мм) деп аталатын арнайы өлшемді жапырақтарды өндіреді және сатады.
Қытай материгі
Жапоннан Қытайдың ішкі аймақтарына көптеген жеке жапырақтардан құралған өнімдер импортталады. Kokuyo қытай нарығына арналған, алдын ала басылған күнтізбелер жинағының ерекше нұсқаларын сатады.
Тайвань
SEASON (四季纸品礼品) – Тайваньта әртүрлі өлшемдегі жеке парақ қағаздардың ірі өндірушісі.