Дэвид Г. Бромли: Діни тағылымдар мен жаңа діни қозғалыстар зерттеушісі
David G. Bromley
Дэвид Бромли – әйгілі американ дін социологы, жаңа діни қозғалыстар, культтар, антикульт қозғалысын зерттейді. Вирджиния университеттерінде сабақ береді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық ғалым және әлеуметтанушы (1941 жылы туған)
American academic and sociologist (born 1941)
Дэвид Г. Бромли (1941 жылы туған) – Вирджиния Комонвелл университетінің (Ричмонд, Вирджиния) және Вирджиния университетінің (Шарлоттсвилл, Вирджиния) әлеуметтану профессоры. Ол дінтану және жаңа діни қозғалыстарды академиялық тұрғыдан зерттеу саласында маманданған. Ол секталар, жаңа діни ағымдар, діннен бас тарту және секталарға қарсы қозғалыстар туралы көптеген еңбектер жазған.
David G. Bromley (born 1941) is a professor of sociology at Virginia Commonwealth University, Richmond, VA and the University of Virginia, Charlottesville, VA, specialized in sociology of religion and the academic study of new religious movements. He has written extensively about cults, new religious movements, apostasy, and the anti cult movement.
Білім және мансап
Бромли 1963 жылы Колби колледжінен социология пәні бойынша «B» бағасын алды. Содан кейін ол 1966 жылы магистратураны, ал 1971 жылы Дьюк университетінен Ph.D. дәрежесін аяқтады. Ол өзінің кәсіби оқытушылық мансабын Вирджиния университетінде бастады, онда 1968 жылдан 1974 жылға дейін сабақ берді. Кейін Остиндегі Техас университетінде (1976–1980) және Хартфорд университетінде (1980–1983) оқытты. 1983 жылдан бері Вирджиния университеті мен Вирджиния Комонвелл университетінде профессор қызметін атқарады. Оның негізгі оқыту және зерттеу саласы – дін социологиясы, жаңа діни қозғалыстарды академиялық тұрғыдан зерттеуге маманданған. Ол сондай-ақ Хартфорд университетінің Әлеуметтік зерттеулер институтының директоры және Вирджиния университетінің социология және антропология кафедрасының төрағасы болды. 1992 жылдан 1995 жылға дейін Бромли Дінді ғылыми зерттеу қоғамы басып шығарған «Дінді ғылыми зерттеу журналының» редакторы болды, ал 1991 жылдан 2003 жылға дейін «Дін және әлеуметтік тәртіп» журналының редакторларының бірі болды. Жаңа діни қозғалыстардың анықтамасы туралы сөз келгенде, Бромли оларды басқа діни топтардан белгілі бір қоғамдағы басым әлеуметтік институттармен және мәдени үлгілермен «үйлесімділік» принципі бойынша ажыратады. Басым діни топтар екеуімен де үйлесімді, ал сектанттық діни топтар басым әлеуметтік институттарды қабылдамайды, бірақ сонымен бірге кем дегенде кейбір мәдени үлгілерді қабылдайды. Жаңа діни қозғалыстар басым әлеуметтік институттар мен мәдени үлгілердің екеуін де қабылдамайды, ал олар өз кезегінде негізгі институттар мен мәдени агенттіктер тарапынан культ ретінде қарастырылады. Мысалы, Бромлидің пікірінше, амиштер жаңа діни қозғалыс емес, сектанттық діни топ, өйткені олар қазіргі қоғамның басым институттарынан тыс жұмыс істейді, бірақ басым христиандық мәдени үлгісінің негізгі элементтерін қабылдайды. Бромли 1970-80 жылдардағы антикульттық қозғалыстың өрлеуі және оған байланысты миды жуу және бағдарламадан шығару туралы айыптаулар туралы жазды. Ол 1981 жылы антикульттық қозғалысты миды жуу теориясын қолдайтын топтардың бірігуі деп анықтады. Бромли сондай-ақ, жолдан тайып кету, культтар және діндер туралы жазған. Оның жолдан тайып кету теориясы адалдыққа негізделген. Бромлидің пікірінше, үлкен қоғаммен қарым-қатынаста діни топтар негізгі құндылықтар мен институттарға адал, қарсы тұрушы немесе бұзушы болуы мүмкін. Адал топтардан кеткендер «дезертирлер» деп аталады, ал адал топтар, олардың танымалдығымен қорғалғандықтан, оларды «проблемалы тұлғалар» деп қабылдамайды. Қоғам «бұзушы» деп санайтын топтардың «жолдан тайғандары» болады, олар өздері тастап кеткен қозғалыстардың қауіпті немесе қылмыстық екенін мәлімдейді және негізгі институттар мен БАҚ тарапынан қабылданады. Ортада «құпияны ашып берушілер» бар, олар бұрыннан белгілі емес қарсыластың (ал кейде адалдың да) діни топтарының жағымсыз ерекшеліктерін жария етеді. Жаңа діни қозғалыстарды зерттеу саласында Бромли культ деп аталатын топтарға біршама жанашырлықпен қарады деп есептеледі, мысалы, канадалық социолог Стивен А. Кент, Бромлидің культтың бұрынғы мүшелерін «жолдан тайғандар» деп атауына қарсылық білдірді, бұл олар ұсына алатын ақпараттың құндылығын елемеуге әкеледі. Кенттің пікірінше, кейде бұрынғы мүшелер бұл қозғалыстар туралы NRM зерттеулерінен гөрі жақсы ақпарат береді. Бромли миды жуу туралы айыптауларға және бағдарламадан шығару практикасына қарсылық білдірді. Бромли бұл әлеуметтік қақтығыстарды орта ғасырдың соңындағы сиқыршылыққа қарсы күреспен салыстырды және діни бостандыққа кепілдік беретін азаматтық бостандықтарға қауіп төнді деп мәлімдеді. Ол Ансон Шуппен бірге жазған бірнеше кітаптарда және мақалаларда антикультистердің тактикасын және миды жуу туралы мәлімдемелерін сынады, мысалы, «Strange Gods», «Moonies in America» және «The New Vigilantes».
Bromley received his B. A. in sociology (1963) from Colby College. He then obtained his M. A. (1966) and Ph. D. (1971) from Duke University. He began his professional teaching career at the University of Virginia, where he taught from 1968 to 1974. He then taught at the University of Texas at Austin (1976–1980), and University of Hartford (1980–1983). Since 1983 he has held his professorial post at the University of Virginia and also at Virginia Commonwealth University. His primary area of teaching and research is sociology of religion, with a specialization in the academic study of new religious movements. He was also director of the Institute for Social Research at the University of Hartford and chairman of Department of Sociology and Anthropology at the University of Virginia. From 1992 to 1995, Bromley was the editor of the Journal for the Scientific Study of Religion, published by the Society for the Scientific Study of Religion, and was between 1991 and 2003 one of the editors of Religion and the Social Order, an annual serial published by the Association for the Sociology of Religion. Regarding the definition of new religious movements, Bromley distinguishes them from other religious groups based on the concept of "alignment" with both dominant social institutions and dominant cultural patterns in a given society. While dominant religious groups are aligned with both, sectarian religious groups reject the dominant social institutions but at the same time accept at least some of the dominant cultural patterns. New religious movements reject both dominant social institutions and cultural patterns, and are in turn rejected by mainline institutions and cultural agencies as cults. For instance, according to Bromley the Amish are a sectarian religious group rather than a new religious movement because they operate outside the dominant institutions of modern society, yet accept key elements of the dominant Christian cultural pattern. Bromley has written about the rise of an anti cult movement in the 1970s and 1980s, and the accompanying controversies involving allegations of brainwashing and deprogramming. He defined the anti cult movement in 1981 as the amalgam of groups who embrace the brainwashing theory. Bromley has also written about apostasy, cults and religions. His theory of apostasy is based on the notion of allegiance. In its dealings with the larger society, Bromley argues, religious groups can be either allegiant, contestant, or subversive of mainline values and institutions. Those who leave allegiant groups are "defectors", and the allegiant groups, protected by their popularity, may dismiss them as "problem individuals". Groups perceived by the society as "subversive" have "apostates", who claim that the movements they have left are dangerous or criminal, and are taken seriously by mainline institutions and media. Somewhere in the middle are "whistleblowers", who expose negative features not previously well known of contestant (and sometimes also of allegiant) religious groups. Within the academic study of new religious movements, Bromley has been described as somewhat sympathetic of groups labeled as cults, such as by Canadian sociologist Stephen A. Kent, who objected to Bromley's definition of ex members of cults as "apostates" as leading to disregarding the value of the information they can supply. According to Kent ex members sometimes provide better information about these movements than the NRM Studies scholars. Bromley has expressed opposition to the claims of brainwashing and the practice of deprogramming. Bromley compared these social conflicts to witch hunts of the late Middle Ages, and has claimed that civil liberties guaranteeing religious freedom were threatened. He has criticized the tactics of anti cultists and their claims over brainwashing in several books and articles coauthored with Anson Shupe, such as Strange Gods, Moonies in America, and The New Vigilantes.