Кіріспе

Неміс театры сыйлығы "Иффланд сақинасы" – 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басында көрнекті неміс актері, драматург және театр режиссері Август Вильгельм Иффландтың суреті салынған, бриллианттармен әшекейленген сақина. Иффланд сақинасының иесі немесе ұстаушысы, бұрынғы иесінің пікірінше, "неміс тілді театрдың ең маңызды және лайықты актёрі" саналады, ол оған өсиет арқылы сақинаны тапсырған. Бұл ережеге 1954 жылы бір рет ерекшелік жасалды, онда Вернер Краусты бұрынғы иесі Альберт Бассерман емес, неміс тілді актерлер комитеті таңдады. Бассерман үш рет ізбасар таңдады, әр жолы таңдалған актер көп ұзамай қайтыс болды. Бассерман сақинаны қарғыс деп есептеді және төртінші ізбасарды таңдаудан бас тартты. Ол қайтыс болғаннан кейін Иффланд сақинасы Австрия Республикасының мемлекеттік мүлігі деп белгіленді, бірақ иесі оны өмірінің соңына дейін сақтайды. Сақинаның шығу тегі жұмбаққа оранып жатыр. Апокрифтік әңгіме бойынша, бұл сақинаны Иффланд өзі киген, бірақ оның нақты тарихы бір ғасырдан кейін, бесінші иесі Фридрих Хааседен басталады, ол оны өзіне тапсырыс берген және осы оқиғаны ойлап тапқан деген күдік бар. Қазіргі уақытта сақинаның иесі Йенс Харцер, ол Бруно Ганцпен өзінің ізбасары ретінде тағайындалған. Дәстүр бойынша, сақина тек ер адам актерден ер адам актерге беріледі. 1977 жылдан бері әйел актерлер үшін Альма Сейдер сақинасы бар, ол актриса Альма Сейдердің құрметіне аталған. Краус 1954 жылдан 1959 жылға дейін Иффланд сақинасының ізбасары деп оны қарастырған.

Шығу тегі

Иффланд сақинасының тарихы бірнеше құпияға оранып, қазіргі сақина жеті сақинаның ең бағалысы деп есептеледі, олардың тек екеуі ғана сақталған: өзінің Иффланд сақинасы және 1950 жылдары Вильгельм Буркхардсбергтің жеке меншігінде болған, бірақ қазір жоғалып кеткен болуы мүмкін, одан азырақ құнды сақина. Германиядағы өз заманындағы жетекші актер болған Иффланд романтизмнің ықпалында болды және осы замандағы ең көрнекті неміс тілінде сөйлейтін актерге сақина тапсырыс берген деген мәлімдеме бар. Егер осылай болса, Иффландқа шабыттанған нәрсе Готтольд Ефрем Лессингтің «Натан дана» пьесасы болған болуы керек.

Людвиг Девриент

Иффландтың сақинаны Людвиг Девриентке қайда және қашан тапсырғаны белгісіз; Альберт Бассерманның айтуынша, Иффланд сақинаны Девриентке 1814 жылы, Бреслаудағы соңғы өнерінен кейін тапсырған. Одан кейін, 1814 жылдың қыркүйек айында Иффланд Берлинде қайтыс болды. Потсдам мен Веймардағы алғашқы өнер көрсетулерінен кейін Хаас Прагаға көшіп, онда үлкен жетістікке жетті. Оның мансабы оны Карлсруэ, Мюнхен, Франкфурт, Санкт-Петербург және Нью-Йоркке алып барды, ол ең табысты неміс актерлерінің бірі болды. Хаас та, Дьоринг те сақинамен көрінбеді, екеуінің де мақтанғақ болғаны белгілі болғанмен, сақинаның шығу тегі туралы бір теорияда Хаас өзі сақинаны жасап, оның тарихын ойлап тапқан делінеді. Қалай болғанда да, қазіргі таңда белгілі сақина тарихы Хааспен басталады. Сақина сақталған қорапта табылған жазудағы кейбір қарама-қайшылықтар осы бағытты көрсетеді, бірақ оларды басқаша түсіндіру де оңай. Атап айтқанда, Хаас 1875 жылы Дьорингтің жесірінен сақина алғанын айтуы, Дьоринг 1878 жылы қайтыс болғандықтан, дұрыс емес көрінеді. Ол 1911 жылы қайтыс болғаннан кейін сақинаны Альберт Бассерманға қалдырды.

Женс Харзер

Қазіргі сақинаның иесі – неміс актері Йенс Харцер, оны Бруно Ганц өзінің ізбасары ретінде атады.