Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Берлиндегі неміс опера театры.
German opera house in Berlin
Staatsoper Unter den Linden (Лайм ағаштары астындағы мемлекеттік опера), сондай-ақ Берлин мемлекеттік операсы деп белгілі, Германияның Берлин қаласының тарихи орталығындағы Унтер ден Линден бульварынде орналасқан, қорғалатын ғимарат. Опера театры 1741 жылдан 1743 жылға дейін Пруссия патшасы Ұлы Фридрихтің бұйрығымен Георг Венцеслау фон Кнобельсдорфтың жобасы бойынша Палладиан стилінде салынған. Екінші дүниежүзілік соғыста одақтастардың бомбалауынан зақымданған бұрынғы Корольдік Пруссия опера театры 1951 жылдан 1955 жылға дейін Фридрициан форумы алаңының бір бөлігі ретінде қайта жаңартылды. Берлинде "Лиденопер" деп аталатын бұл театр "әлемдегі ең көне мемлекеттік опера" және "қалада өздігінен тұратын, ескерткіш ғимарат болып табылатын алғашқы театр" деп есептеледі.
The Staatsoper Unter den Linden ( State Opera under the Lime Trees), also known as the Berlin State Opera (link=no), is a listed building on Unter den Linden boulevard in the historic center of Berlin, Germany. The opera house was built by order of Prussian king Frederick the Great from 1741 to 1743 according to plans by Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff in the Palladian style. Damaged during the Allied bombing in World War II, the former Royal Prussian Opera House was rebuilt from 1951 to 1955 as part of the Forum Fridericianum square. Nicknamed Lindenoper in Berlin, it is "the world´s oldest state opera" and "the first theater anywhere to be, by itself, a prominent, freestanding monumental building in a city."
Аттар
Алғашында Königliche Oper ("Корольдік опера") деп аталған компания 1919 жылы Preußische Staatsoper ("Пруссия мемлекеттік операсы") деп өзгертілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Коммунистік Шығыс Германияның ұлттық опера компаниясы ретінде жұмыс істей бастады және 1955 жылы Deutsche Staatsoper ("Германия мемлекеттік операсы") атауын алды. Бірақ, Батыста және күнделікті тілде, театр орналасқан бульвардың атымен Staatsoper Unter den Linden ("Унтер-ден-Линден мемлекеттік операсы") деген атау қолданылып келді. Бұл қолданыс 1990 жылы Шығыс Германия құлағаннан кейін жиірек кездесе бастады, алайда компанияның веб-сайтында көрсетілгеніне қарамастан, ол ресми түрде 1995 жылға дейін қабылданбады, тіпті компания шығарған жаңа жазбаларда келесі жылға дейін бұрынғы атау қолданылды.
Originally called the Königliche Oper ('Royal Opera'), the company was renamed the Preußische Staatsoper ('Prussian State Opera') in 1919. After World War II it began operating as the national opera company for Communist East Germany, taking the name Deutsche Staatsoper ('German State Opera') in 1955. In the West and colloquially, however, people used the name Staatsoper Unter den Linden ('State Opera Unter den Linden') after the boulevard on which the theatre sits. This usage became more common after the collapse of East Germany in 1990, but, contrary to the company's website, it was not officially adopted until 1995 and the old name still appeared on new recordings issued by the company as late as the following year.
Алғашқы жылдар
Пруссияның патшасы Фридрих II таққа отырғанынан кейін көп ұзамай осы жерде алғашқы ғимаратты салуды тапсырды. Германиядағы палладиандық қайта жанданудың ерте мысалы ретінде сәулеттік маңызы бар болғанымен, солтүстік және батыс фасады тиісінше Стоурхед пен Ванстедтегі Колен Кэмпбеллдің жобаларының тікелей көшірмелері болып табылады. Құрылыс жұмыстары 1741 жылдың шілдесінде Георг Венцеслаус фон Кнобельсдорф жобалаған қазіргі Бебельплацтағы "Форум Фредерицианумның" бірінші бөлігі ретінде басталды. Толыққанды аяқталмаса да, 1742 жылдың 7 желтоқсанында Карл Генрих Граунның "Цезарь және Клеопатра" операсымен Сот операсы (Хофопер) ашылды. Бұл оқиға Staatsoper мен Staatskapelle Berlin мемлекеттік оркестрі арасындағы 250 жылдық табысты ынтымақтастықтың бастауын берді, оның тамыры 16 ғасырға дейін жетеді. 1821 жылы Берлин опера театры Вебердің "Der Freischütz" операсының тұңғыш көрсетілімін жасады. 1842 жылы Вильгельм Тауберт тұрақты симфониялық концерттер дәстүрін енгізді. Сол жылы Джакомо Мейербер Гаспар Спонтиниден кейін Бас музыкалық директор болып тағайындалды. Феликс Мендельсон да бір жыл бойы симфониялық концерттерге дирижерлік жасады. 1843 жылдың 18 тамызында Линден операсы өртеніп кетті. Ғимаратты қайта құруды архитектор Карл Фердинанд Ланганс қадағалады, ал келесі күзде Корольдік опера үйі (Königliches Opernhaus) Мейербиердің "Шлезиядағы әскери лагерь" қойылымымен ашылды. 1849 жылы Отто Николайдың "Виндзордың көңілді әйелдері" операсының премьерасы композитордың дирижерлігімен Корольдік опера театрында өтті.
King Frederick II of Prussia, shortly after his accession to the throne, commissioned the original building on the site. Though architecturally significant as an early example of the Palladian revival in Germany, the north and west façades are direct copies of Colen Campbell's elevations at Stourhead and Wanstead respectively. Construction work began in July 1741, with what was designed by Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff to be the first part of a "Forum Fredericianum" on present day Bebelplatz. Although not entirely completed, the Court Opera (Hofoper) was inaugurated with a performance of Carl Heinrich Graun's Cesare e Cleopatra on 7 December 1742. This event marked the beginning of the successful, 250 year co operation between the Staatsoper and the Staatskapelle Berlin, the state orchestra, whose roots trace back to the 16th century. In 1821, the Berlin Opera—hosted at the Schauspielhaus Berlin—gave the premiere of Weber's Der Freischütz. In 1842, Wilhelm Taubert instituted the tradition of regular symphonic concerts. In the same year, Giacomo Meyerbeer succeeded Gaspare Spontini as General Music Director. Felix Mendelssohn also conducted symphonic concerts for a year. On 18 August 1843 the Linden Opera was destroyed by fire. The reconstruction of the building was supervised by architect Carl Ferdinand Langhans, and the Königliches Opernhaus (Royal Opera House) was inaugurated the following autumn by a performance of Meyerbeer's Ein Feldlager in Schlesien. In 1849, Otto Nicolai's Die lustigen Weiber von Windsor was premiered at the Royal Opera House, conducted by the composer.
20 ғасыр
XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Берлиндегі Корольдік опера театры көптеген көрнекті дирижерлерді тартты. Олардың қатарында Феликс фон Вайнгартнер, Карл Мюк, Рихард Штраус, Лео Блех және Джордж Сзелл болды. 1918 жылы Германия империясы құлағаннан кейін Опера Staatsoper Unter den Linden деп атала бастады, ал Корольдік капелла Kapelle der Staatsoper болып өзгерді. 1920 жылдары дирижерлік қызметті Курт Адлер, Вильгельм Фуртвенглер, Эрих Клейбер, Отто Клемперер, Александр фон Землинский, Бруно Вальтер атқарып тұрды. 1925 жылы Альбан Бергтің «Воззек» операсы композитордың өзінің қатысуымен Эрих Клейбердің жетекшілігімен тұңғыш рет қойылды. Толықтай қайта жөндеуден өткеннен кейін Линден операсы 1928 жылғы 28 сәуірде Моцарттың «Тілсым флейтасы» операсының жаңа қойылымымен қайта ашылды. Қойылымда Делия Рейнхардт, Рихард Таубер, Фридрих Шорр және Лео Шуцендорф өнер көрсетті, дирижерлік еткен – Эрих Клейбер. Сол жылы танымал орыс басы Федор Шаляпин және Серж Дягилевтің «Ballets Russes» труппасы, дирижері Эрнест Ансермемен бірге, қонақ ретінде келді. 1930 жылы Эрих Клейбер Дариус Мийоның «Кристоф Колумб» операсының премьерасын өткізді. Бірақ 1934 жылы Эрих Клейбердің орындауындағы Альбан Бергтің «Лулу» операсынан симфониялық бөлімдер орындалғанда, ұлттық социалистер наразылық тудырып, дирижер эмиграцияға мәжбүр болды. Нацистер билікке келгеннен кейін еврей тегінен шыққан мүшелер ансамбльден қуылды. Операмен байланысты көптеген неміс музыканттары, соның ішінде дирижерлер Курт Адлер, Отто Клемперер және Фриц Буш елден кетуге мәжбүр болды. Клеменс Краусс 1933 жылы Берлин мемлекеттік операсында көрнекті неміс дирижері болды, ал 1935 жылы Фриц Буш пен Эрих Клейбердің нацистік үкіметке қарсы наразылық білдіріп, қызметінен кеткеніне байланысты опера директоры болып тағайындалды. Нацистік Германияда Роберт Хегер, Герберт фон Караян (1939–1945 жж.) және Йоханнес Шюлер «Staatskapellmeister» лауазымын атқарды.
At the end of the 19th century and the beginning of the 20th century, the Royal Court Opera, Berlin, attracted many illustrious conductors. They included Felix von Weingartner, Karl Muck, Richard Strauss, Leo Blech and George Szell. After the collapse of the German Empire in 1918, the Opera was renamed Staatsoper Unter den Linden and the Königliche Kapelle became Kapelle der Staatsoper. In the 1920s, Kurt Adler, Wilhelm Furtwängler, Erich Kleiber, Otto Klemperer, Alexander von Zemlinsky, Bruno Walter occupied the conductor's post. In 1925, Alban Berg's Wozzeck, was given its premiere in a production conducted by Erich Kleiber in the composer's presence. After having undergone an extensive renovation, the Linden Opera reopened on 28 April 1928 with a new production of Mozart's Die Zauberflöte. The cast included Delia Reinhardt, Richard Tauber, Friedrich Schorr and Leo Schützendorf, conducted by Erich Kleiber. The same year, the famous Russian bass Feodor Chaliapin and Serge Diaghilev's Ballets Russes with conductor Ernest Ansermet were guest performers. In 1930 Erich Kleiber conducted the premiere of Darius Milhaud's Christophe Colomb. However, in 1934, when symphonic pieces from Alban Berg's Lulu were performed by Kleiber, the National Socialists provoked a scandal and the conductor was forced into exile. After the Machtergreifung by the Nazis, members of Jewish origin were dismissed from the ensemble. Many German musicians associated with the opera went into exile, including the conductors Kurt Adler, Otto Klemperer and Fritz Busch. Clemens Krauss became a prominent German conductor first at the Berlin State Opera in 1933 and was then appointed as its director in 1935 due to Fritz Busch and Erich Kleiber resigning, respectively, their positions in protest over Nazi rule. In Nazi Germany, Robert Heger, Herbert von Karajan (1939–1945) and Johannes Schüler were the "Staatskapellmeister".
Соғыстан кейінгі жылдар
Екінші қайта құру ұзаққа созылды. 1945 жылдан бастап опера труппасы Адмиралдар сарайында өнер көрсетті. 1949 жылдан бастап компания Шығыс Германияның мемлекеттік операсы мәртебесіне ие болды. 1955 жылы еркін бейімделген барокко стиліндегі қайта құру жұмыстары аяқталғаннан кейін, ол бастапқы орнына қайта оралды. Жаңадан қайта салынған опера театры Вагнердің «Мейстерзингерлер Нюрнбергтен» операсымен қайта ашылды. Қазіргі кезде сыйымдылығы шамамен 1300 адамды құрайды. 1961 жылы Берлин қабырғасы тұрғызылғаннан кейін Опера біршама оқшауланғанмен, классикалық және романтикалық кезеңдерді, сондай-ақ заманауи балет және операларды қамтитын толыққанды репертуарды сақтап келді. Қайта біріккеннен кейін Линден операсы опера әлеміне қайта қосылды. Бұрын қойылған маңызды туындылар «Берлин драматургиясы» аясында жаңадан ашылып, талқыланды. Әсіресе барокко операсы, атап айтқанда Граунның «Клеопатра және Цезарь», Кейзердің «Крезус», Флориан Леопольд Гассманның «L'opera seria» және Скарлаттидің «Гризельда» опералары назар ортасында болды. Бұл туындыларды бельгиялық дирижер Рене Якобс Берлиннің ежелгі музыка академиясы және Фрайбург барокко оркестрімен бірге, сол дәуірге тән аспаптарда орындады. 1990 жылдары опера ресми түрде Staatsoper Unter den Linden деп атала бастады. 1992 жылы аргентиналық-израильдік дирижер Даниэль Баренбойм Generalmusikdirektor (GMD) лауазымына тағайындалды. 2000 жылы оркестр (өз ресми сайтында көрсетілгендей) Баренбоймды «өмір бойына дирижер» деп сайлады. 2002 жылғы Festtage кезінде ол режиссер Гарри Купфермен бірлесіп жасаған он бөлімнен тұратын Вагнер циклін жетекшілік етті. 2009 жылы Берлин мемлекеттік операсы неміс сәулетшісі Х.Г. Мерц басқарған жөндеу жұмыстары үшін жабылды. Опера ғимаратының шатыры көтеріліп, акустиканы жақсарту мақсатында просцена ұзартылды. Басқа жөндеу және кеңейту жұмыстарына директордың ғимараты, жер асты байланыс ғимараты және қойма ғимараты кірді. Соңғысында жаңа репетиция орталығы орналасқан. 2017 жылы үйі Хампердинктің «Хенсель мен Гретель» және Монтевердидің «Поппеяның тәж киюі» операларының премьерасымен қайта ашылды. Опера театры Берлин мемлекеттік оркестріне де үй иесі болып табылады. 2023 жылдың 6 қаңтарында компания Баренбоймның денсаулығына байланысты GMD лауазымынан кеткенін хабарлады. 2023 жылдың қаңтарында Кристиан Тилеманн Рихард Вагнердің «Нибелунгтер сақинасы» операсының жаңа қойылымында Баренбоймның орнына төтенше дирижер ретінде тағайындалды. 2023 жылдың қыркүйегінде компания Тилеманнның 2024 жылдың 1 қыркүйегінен бастап келесі GMD болып тағайындалғанын жариялады.
The second rebuilding took a long time. From 1945, the opera company performed at the Admiralspalast. From 1949, the company served as the state opera of East Germany. It moved back to its original home after the rebuilding in freely adapted baroque forms was finally completed in 1955. The newly rebuilt opera house was opened, again, with Wagner's Die Meistersinger von Nürnberg. The capacity is now about 1,300. After the Berlin Wall was built in 1961, the Opera was somewhat isolated, but still maintained a comprehensive repertoire that featured the classic and romantic period together with contemporary ballet and operas. After reunification, the Linden Opera rejoined the operatic world. Important works that had already performed in the past were rediscovered and discussed anew within the framework of a "Berlin Dramaturgy". Baroque Opera in particular was at the center of attention, with Graun's Cleopatra e Cesare, Keiser's Croesus, Florian Leopold Gassmann's L'opera seria and Scarlatti's Griselda. These works were performed by Belgian conductor René Jacobs together with the Akademie für Alte Musik Berlin and the Freiburger Barockorchester on period instruments. In the 1990s, the opera was officially renamed Staatsoper Unter den Linden. In 1992, the Argentine Israeli conductor Daniel Barenboim was appointed Generalmusikdirektor (GMD). In 2000, the orchestra (according to its official website) elected Barenboim "conductor for life." During the 2002 Festtage, he led a Wagner cycle in ten parts, a production created in collaboration with director Harry Kupfer. In 2009, the Berlin State Opera was closed for renovation work led by German architect HG Merz. The roof of the opera building was raised and the proscenium prolonged to improve the acoustics. Other renovation and extension efforts included the director's building, the below ground connection building and the depot building. The latter houses the new rehearsal center. The house was reopened in 2017 with premieres of Humperdinck's Hänsel und Gretel and Monteverdi's L'incoronazione di Poppea on one weekend. The opera house also hosts the Staatskapelle Berlin orchestra. On 6 January 2023, the company announced the resignation of Barenboim as its GMD, for health reasons. In January 2023, Christian Thielemann stepped in as an emergency substitute conductor for Barenboim in a new company production of Richard Wagner's Der Ring des Nibelungen. In September 2023, the company announced the appointment of Thielemann as its next GMD, effective 1 September 2024.