Кіріспе

Арнайы модельдеу шарларын пішіндеу

Шар модельдеу немесе шарды бұрау – арнайы модельдеу шарларын түрлі пішінге келтіру, көбінесе шар жануарларына айналдыру. Шар жануарларын және басқа да бұралған шардан жасалған әшекейлерді жасаушыларды твистерлер, шар иілгіштер және шар суретшілері деп атайды. Твистерлер көбінесе мейрамханаларда, туған күн тойларында, жәрмеңкелерде, сондай-ақ қоғамдық және жеке іс-шараларда өнер көрсетеді. Екі негізгі дизайн стилі бар: «бір шармен модельдеу», ол модельдеу үшін бір шарды ғана пайдаланумен шектеледі, және «көп шармен модельдеу», ол бірнеше шарды қолданады. Әр стильдің өзіндік қиындықтары мен дағдылары бар, және көптеген твистерлер екі стильді де меңгерген. Қажеттілікке қарай, олар бір шармен немесе бірнеше шармен жұмыс істеу арасында оңай ауыса алады, тіпті «тоқыма» және «толтыру» сияқты қосымша техникаларды да қолдануы мүмкін. Модельдеу техникалары дамып, өте күрделі қимылдарды қамтиды, ал осы техникаларды және олардың нәтижесінде туындаған туындыларды сипаттау үшін арнайы терминология пайда болды. Кейбір твистерлер шарларын өкпелерімен үрлейді, және бұл көп жылдар бойы осы өнердің қажетті бөлігі болды. Дегенмен, қазір көптегендер сорғы қолданады – ол қолмен жұмыс істейтін, электр қуатымен қосылатын немесе батареямен жұмыс істейтін сорғы немесе ауа немесе азоттан толтырылған газ баллоны болуы мүмкін. Твистерлер өз туындыларын гелиймен толтырмайды, себебі мұндай конструкциялар көтерілмейді. Бұрауға арналған шарлар гелий үшін тым тесікті, ал конструкциялардың өлшеміне қарағанда салмағы ауыр болады.

Шығу тегі

Баллонды модельдеудің бастауы белгісіз. 1975 жылы "Клоун Джоли" есімді кітабында Арт Петри "1939 жылы сиқыршылардың съезінде Пенсильваниядан келген Герман Боннертті" алғашқы баллон бұраушы деп атайды. Вал Эндрюс, "Баллонды модельдеу нұсқаулығы", 1-том, "Энциклопедиялық серия" кітабында Скрантон (Пенсильвания штаты) қаласынан шыққан Г. Дж. Боннертті "осы өнердің әкесі" деп санайды. Джим Чёрч III былай дейді: "1940 жылдары Огайо штатының Янгстаун қаласынан Фрэнк Закон баллонмен өнер көрсеткен және бұл өнерді біраз уақыт бойы жасап келген".

Жабдық

Модельдеушілер әр түрлі түсті шарларды жинақтап қолданады. Шардың мөлшері әдетте санмен белгіленеді: бұрауға арналған шарлардың ең көп таралған мөлшері "260" деп аталады, себебі оның диаметрі шамамен екі дюйм, ал ұзындығы 60 дюйм. Осылайша, "260" – 2×60 дюйм, ал "160" – толыққанда ісірілгенде 1×60 дюйм. Бұл ең көп қолданылатын мөлшерлер болғанымен, ондаған басқа да пішіндер де бар. Ісірудің ең көп таралған тәсілдері – велосипедтік сорғыларға ұқсас ауа сорғылары, электрлік ауа компрессорлары және ауыз арқылы ісіру. Шарды ауызбен ісіру қиын және қауіпті болуы мүмкін. Бірақ, әсіресе жақсы оқытылған және дарынды модельдеушілер бірден бірнеше шарды ісіре алады, ал кейбіреулері тіпті 160 шарларды да ісіре алады, оларды ауызбен ісіру, көбірек таралған 260 шарларға қарағанда қиын, себебі олардың тарлығы көп күш пен демді қажет етеді.