Кіріспе

Англиялық жазушы сэр Фредерик Мортон Иден, Мэрилендтен шыққан 2-ші баронет (18 маусым 1766 – 14 қараша 1809) – кедейлік туралы жазған ағылшын жазушысы және әлеуметтік зерттеулерді бастаушы.

Ерте өмір

Фредерик Мортон Иден – Мэрилендтің 1-ші баронеті сэр Роберт Иденнің және оның әйелі Каролина Калверттің үлкен ұлы, соңғы лорд Балтимордың қарындасы және Томас Блэйденнің әйелінің қызы. Оның әкесі Мэриленд штатының губернаторы болды және 1776 жылы баронеттік атаққа ие болды. Фредерик 1784 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін баронеттік атағын мұра етті. Иден Оксфордтың Крайст-Черч колледжінде оқыды. Ол Globe Insurance Company компаниясының негізін қалаушылардың бірі болды, кейін оның төрағасы қызметін атқарды. 1809 жылы, 43 жасында, ол өзі құрған компания кеңсесінде күрт қайтыс болды.

Табысы мен мұрасы

"Саяси экономика әдебиеті" еңбегінде МакКаллок Эденнің еңбегі туралы былай деп жазды: "Бұл Англияның еңбекші табы туралы ақпараттың толыққанды қоймасы және әрбір кітапханада маңызды орын алуы тиіс". Карл Маркс Эденді "он сегізінші ғасырда Адам Смиттен кейін маңызды еңбек жазған жалғыз шәкірт" деп атады (DNB). Бірақ ол Эденнің кедейлер мен осалдардың мүлігін билеуші топтардың иемденуін қолдағанын сынады. Маркс "Капитал" кітабында Эденді былайша келтіреді: "Мүмкін, қоғам назар аударуға тиіс, егер өндіріс табысты болуы үшін, кедей балаларды іздеп, шағын үйлер мен жұмыс үйлерінен тартып алу қажет болса; оларды түні бойы кезегімен жұмысқа салу және жастарға аса қажет болған, бірақ барлығына қажетті демалыстан айыру; әртүрлі жастағы және мінез-құлқындағы әр түрлі адамдарды жинап, олардың әрекеттерінен туындайтын жаман әдеттерге ұрындыру; мұндай жағдай жеке немесе ұлттық бақытқа қосымша әкеле ме?" Эджворт Эден туралы мақаланы алғашқы Палгрейв сөздігінде жазды. Ол Эденнің кітабын "Адам Смиттен кейінгі саяси экономиканың индуктивті әдісін ең жақсы дамытқан тікелей ізбасары" деп есептеді. ХХ ғасырдың британ премьер-министрі Энтони Иден оның туысы болды және соңғы өмірбаянында (Д. Р. Торп "Энтони Иденнің өмірі мен заманы") көрсетілгендей, ол Ф. М. Эденнің еңбегінен әсер алды және өмірі бойы кітаптарының сөресінде сақтап келді.