Кіріспе

Баспада тұзақ – бұл субстратқа жазылған сияның үстінен жазылған келесі қабатты қабылдау деңгейін, субстраттың (мысалы, қағаздың) сол сияны қабылдау деңгейімен салыстырғанда көрсетеді. Дегенмен, дайындық бағдарламалық қамтамасы дәуірінде бұл термин дәстүрлі түрде "тарлу және кеңею" деп аталған тіркесу қатесіне (екі сия қабаты толық сәйкес келмегенде) түзету жасауды білдіретін болды. Тіркесу қатесі басылған жұмыста кеңістіктер немесе ақ дақтардың пайда болуына себеп болады. Бұл қателікті түзету үшін баспа процесінде нысандардың бірін-бірі жабуын (кеңейтуін) немесе астынан жабуын (тартуын) жасау қажет.

Тіркеу

Графикалық жұмыс ағынындағы тіркесу қателіктері адамның қателігінен, сурет орнату құрылғысының дәлдігінің жетіспеуінен, пленкадан пластинаға немесе пленкадан пленкаға көшіру кезеңдерінен немесе сурет тасымалдауышының тұрақсыздығынан (мысалы, пленканың немесе пластинаның созылуынан), баспа машинасынан немесе соңғы материалдан туындауы мүмкін. Бұл мәселелерді азайтуға болады, бірақ толығымен жою мүмкін емес, себебі кез келген механикалық процесте белгілі бір дәрежеде қателіктер болады. Дегенмен, пайда болатын аралықтарды екі жапсарлас түс арасында жабысу арқылы жасыруға болады.

Әдістер

Жалпы, дайындық бағдарламалары қолданбаның стандарттық параметрлері арқылы тұзақтаудың белгілі бір деңгейін қамтамасыз етеді. Қосымша тұзақтау қажет болуы мүмкін. Қолмен жасалатын тұзақтарды жұмыс ағынының әртүрлі кезеңдерінде векторлық немесе растрлық түзетулерді қолдану арқылы енгізуге болады. Таңдау шығыс түріне (флексографияны қоса алғанда, қаптамаға арналған бағдарламалар, офсеттік жүйелердегі коммерциялық басылымдардан өзгеше талаптарға ие) және өзара әрекеттесу немесе автоматтандыру деңгейіне байланысты. RIP тұзақтау кезінде тұзақтау процесі растрлік бейнелеу процессорына (RIP) соңғы сәтте көшіріледі. Бұл процесс автоматты түрде жүзеге асырылады, бірақ әртүрлі аймақтар үшін әртүрлі ережелерді орнатуға немесе бұрыннан қолмен тұзақталған аймақтар үшін тұзақтауды өшіруге мүмкіндік беретін аймақтарды құруға болады.

Тұзаққа түсіру туралы шешімдер

Егер екі түс бір-біріне сәйкес келетін болса, тұтқындау әрқашан қажет: түс суреттемесіне немесе пластинаға түсірілген сәттен бастап түстер бөлек өңделеді және екі түрлі баспа машинасына басылады. Егер түстердің бірі нүктелік, ал екіншісі процестік түс болса, дәл осы тәсіл қолданылады. Егер екі түс те процестік түс болса және әрқайсысы негізгі баспа түстерінің – көк, күлгін, сары және қара – комбинациясы ретінде басылса, тұтқындау қиынырақ болады. Бұл жағдайда тұтқындау шешімі ортақ түстің мөлшеріне байланысты. Тұзақтың көрінуіне әсер ететін тағы бір фактор – тұзақтың бағыты. Қандай түсті тарату немесе тұншықтыру туралы шешім әдетте олардың салыстырмалы жарықтығына негізделеді. Ашық түс (жоғары жарықтылық) қараңғы түске таратылады. Бұл адамның түсті қабылдауына байланысты: қараңғы түстер пішіндерді анықтайды, сондықтан ашық түстің бұрмалануы жалпы бұрмалануды азайтады. Түстің жарықтығы немесе қараңғылығы оның бейтарап тығыздығымен анықталады. Опақты (астында басылған түстерді толығымен жабатын) нүктелік түстер қолданылғанда, бұл ережеден ерекшелік бар. Басқа түстер, олардың салыстырмалы жарықтығына қарамастан, әрқашан осы нүктелік түстерге таратылады (астына таратылады). Егер осы нүктелік түстердің бірнешеуі қолданылса (қаптама нарығында жиі кездесетін жағдай), баспа қабаттарының реті жарық түсіруден гөрі шешуші болады: алғаш басылатын түс келесі түстің астына таратылады. Тар тұзақтар аз көрінеді. Сондықтан тұзақтың ені қатаң минимумға орнатылады, ол баспа машинасына дейінгі бүкіл жұмыс ағынының максималды қателіктерімен анықталады. 150 лпи жиілігінде басылғанда тұзақтар әдетте 1/150 және 1/300 дюйм (0,48 пт және 0,24 пт, 0,16 мм және 0,08 мм) аралығында болады. Бұл мәндер, егер түстердің бірі қара болса, әдетте 1,5 немесе 2 еселенеді. Тұзақ көрінбейді, өйткені ашық түс дерлік мөлдір емес қара түстің астына таратылады. Сол себепті, көп жағдайларда қара боя фондағы түстерге "жабысады", күрделі тарату немесе тұншықтыру процесін болдырмайды. Қара түс қараңғы болғандықтан, қате тіркелуден туындаған ақ кеңістіктер көбірек көрінеді. Сонымен қатар, ылғалды офсеттік басуда қара түс бірінші басылады, бұл салыстырмалы түрде көбірек бұрмалауға әкеледі, демек көрінетін қателіктердің қаупі артады. Екі түстің арасында тұзақ жасалса, онда кемінде біреуі нүктелік түс болса, екі түстің жиынтығы болады. Егер екі түс те процестік түс болса, тұзақта CMYK компоненттерінің әрқайсысының ең жоғары мәні болады. Бұл тұзақ әрқашан көршілес түстерден қараңғырақ болады. Кейбір жағдайларда, әсіресе екі түс пастельді түстер болса, тұзақ тым көрінетін болуы мүмкін. Бұл жағдайда тұзақтағы түстің мөлшерін азайту көмектеседі. Дегенмен, тұзақ ешқашан ең қараңғы түстен ашық болмауы керек, өйткені бұл екі түстің арасында ашық түсті "кеңістік" құрумен бірдей нәтиже береді. Бір түсті түстерді қолданғанда тұзақтың түсін азайту ұсынылмайды. Бұл жағдайда азайту тұзақтағы нүктелік түсті қатты емес, экрандалған реңк ретінде басуға әкеледі. Бай қараға қарай тұтқындау (оған басқа түстің қолдау экраны қосылған қара, оған "терең" көрініс беру және оны мөлдірсіз ету үшін) "қалыпты" қараға тұтқындау сияқты ережелерге сәйкес келеді. Аралас немесе "виньетка" тұзақтар тұтқындауға ерекше қиындықтар туғызады. Араластың ашық бөлігі фонға таратылуы керек, ал қараңғы бөлігі тұншықтырылуы керек. Егер тұзақ араластың барлық ұзындығы бойынша қажет болса, көрінетін "баспақыш" эффекті пайда болады. Шешім – жылғы тұзақты қолдану: түсі мен орны біртіндеп өзгеретін тұзақ. Тұзақ толығымен жылжуы мүмкін. Бұл түпнұсқа суретті қабылдауға келмейтіндей бұрмалауға әкелуі мүмкін. Көбінесе жылжу факторы аралас және фонның бейтарап тығыздықтары тиісті айырмашылыққа жететіндей етіп орнатылады.