Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік табиғатты зерттеуші және саяхатшы Алексей Павлович Федченко (Алексей Павлович Федченко; 7 ақпан 1844 [ескі стиль бойынша 19 ақпан 1844] 31 тамыз/15 қыркүйек 1873), немесе Федченко, Орталық Азиядағы саяхаттарымен әйгілі Ресейлік табиғатты зерттеуші және саяхатшы. Оның есімінің неміс тіліндегі баламалы транслитерациялары: Алексей Павлович Федтченко және Алексей Павлович Федтченко.
Russian naturalist and explorer
Alexei Pavlovich Fedchenko (Алексей Павлович Федченко; 7 February 1844 [O. S. 19 February 1844]
31 August/15 September 1873), or Fedtschenko, was a Russian naturalist and explorer well known for his travels in central Asia. Alternative transliterations of his name, used in languages such as German, include Aleksei Pavlovich Fedtschenko and Alexei Pawlowitsch Fedtschenko.
Өмірбаян
Федченко Сібірдің Иркутск қаласында дүниеге келді. Туған қаласындағы гимназияны бітіргеннен кейін, зоология мен геологияны оқу үшін Мәскеу университетіне түсті. Ол ботаник Ольга Армфельдтке үйленді. 1868 жылы олар Түркістан, Самарқан, Панжакент және Жоғарғы Зарафшан өзенінің аңғары арқылы саяхаттады. 1870 жылы олар Зарафшанның оңтүстігіндегі Фан тауларын зерттеді. 1871 жылы олар Дарут-Коргандағы Алай аңғарына жетіп, Солтүстік Памир тауларын көрді, бірақ оңтүстікке қарай өте алмады. Ол 1869-1873 жылдар аралығында өткізген үш экспедициядан көптеген жәндіктерді жинады. Бұл жәндіктерді Санкт-Петербургте Фердинанд Моравиц зерттеді. Ол Орталық Азиядан 36 туысқа жататын 438 түрді, Андренаның 68 түрін, Еуропаның 17 түрін және 51 жаңа түрді анықтады. Еуропаға оралғаннан кейін көп ұзамай Франциядағы Монблан тауында экскурсия кезінде қаза тапты. Ол Франциядағы мұздықтарды Түркістандағы мұздықтармен салыстыруға тырысқан. Ол 29 жаста болды. Оның әйелі оны Шамониде жерледі. Ол қайтыс болғаннан кейін, әйелі оның зерттеулерін жариялады, содан кейін ол қайта зерттеулермен айналысты. Кейіннен ол ұлы Бориспен бірге жұмыс істеді, бірақ Ольга өзінің маңызды ботаник екенін сақтап қалды. Алексей Федченко Дракункулиозды, көбінесе Гвинея құрты ауруы (ГҚА) деп белгілі ауруды қоздыратын Дракункулустың тіршілік циклын ашты. Федченконың экспедициялары мен жаңалықтары туралы есептерді Ресей үкіметі жариялады: оның 1874 жылғы «Түркістандағы саяхаттары», 1875 жылғы «Хоканд хандығында» және 1876 жылғы «Ботаникалық жаңалықтары». Сондай-ақ, Петерманның «Mittheilungen» (1872–1874) басылымдарын қараңыз. Бамбуса фекунда федченкой, оның құрметіне аталған болуы мүмкін, сондай-ақ 1875 жылы Лопесус федченкой (МакЛаклан). Оның құрметіне текеқұстың бір түрі – Tenuidactylus fedtschenkoi – аталды.
Fedchenko was born at Irkutsk, in Siberia, and after attending the gymnasium of his native town, proceeded to the University of Moscow, to study zoology and geology. He married Olga Armfeldt, a botanist. In 1868, they travelled through Turkestan, Samarkand, Panjakent, and the upper Zarafshan River valley. In 1870, they explored the Fan Mountains south of the Zarafshan. In 1871, they reached the Alay Valley at Daroot Korgan and saw the northern Pamir Mountains but were unable to penetrate southward. He also collected significant numbers of insects from three explorations from 1869 to 1873. These were then studied by Ferdinand Morawitz in St Petersburg. He recorded 438 species belonging to 36 genera from Central Asia, 68 species of Andrena, 17 species from Europe, and 51 new species. Soon after their return to Europe, he perished on Mont Blanc while engaged in a tour in France. He had been trying to look at glaciers in France to see how they compared with those in Turkestan. He was 29 years old. His widow had him buried in Chamonix. After he died, his widow published his investigations and work, before she started re exploring. She later worked with their son, Boris, but Olga remained an important botanist in her own right. Alexei Fedchenko discovered the life cycle of Dracunculus which causes Dracunculiasis, more commonly known as Guinea worm disease (GWD). Accounts of the explorations and discoveries of Fedchenko were published by the Russian government: his Journeys in Turkestan in 1874, In the Khanat of Khokand in 1875, and Botanical Discoveries in 1876. See also Petermann's Mittheilungen (1872–1874). Bambusa fecunda fedtschenkoi, may have been named after him, also a lacewing in 1875, Lopezus fedtschenkoi (MacLachlan). A species of gecko, Tenuidactylus fedtschenkoi, is named in his honor.
Шығармалары
1875 жылғы Түркістанға саяхат; зоогеографиялық зерттеулер. Мемлекеттік географиялық әдебиеттер баспасы, Мәскеу.
1875 Puteshestvie v Turkestan; zoogeographicheskia izledovania. Gos. izd vo Geograficheskoi Literatury, Moskva.