Кіріспе

Махабхаратадағы кейіпкер, А Чиранживи. Криппа (,), Крипачарья (,), деп те аталады. Махабхарата эпосына сәйкес, ол Куру патшалығының кеңес мүшесі және Пандава және Каурава княздерінің мұғалімі болған. Криппа мен оның қарындасы Крипиді соғысшы-абыз Шарадван мен нимфа Джанапади ерекше жағдайда дүниеге келтірген, ал оларды Куру патшалығының королі Шантану асырап алған. Криппаны оның туған әкесі тәрбиеледі және ол оған ұқсас ұлы мерген болды. Кейіннен ол Күркшетра соғысында пандаларға қарсы Кауравалар жағында соғысты және соғыстан аман қалған санаулы адамдардың бірі болды. Криппа Чиранживи саналады, яғни өлімсіз, Кали Юганың – соңғы юганың (дәуірдің) аяғына дейін өмір сүруге тағдырланған. Кейбір мәтіндерде ол келесі Манвантарада жеті қастерлі абыз – Саптаришинің бірі болады делінеді, ал Манвантара индуистік космологиядағы циклдық кезең.

Аттар

Санскрит тіліндегі Крипа (Kṛpa) сөзі "аяушылық" немесе "мейірім" дегенді білдіреді. Махабхарата бойынша (б.з.д. 700 – 400 жылдары), ол және оның әпкесі "Крипа" және "Крипи" деп аталды, себебі оларды патша Шантану аяу сезімімен асырап алды. Шарадван оны көргенде, өзін ұстай алмай, шәует шығарды. Өз ісіне қынжылған ол қаруын тастап, ортасынан шұғылалы орманға кетіп қалды. Шәует кейбір шөптерге түсіп, оларды екіге бөлді. Содан кейін шөптерден ұл мен қыз дүниеге келді. Соғыс кезінде Крипа Брихаткшетра, Чекитана, Сатьяки, Сахадева, Арджуна, Бхима, Дришакету және Вардакшреми сияқты көптеген жауынгерлермен шайқасты. Ол сондай-ақ Шиханди мен Юдхаманьюды жеңіп, Абхиманьюдың сақшылары Сукету мен Калинда ханзадасын өлтірді. Шаля Парвада Крипаның Карнаға Пандавалармен бейбіт келісімге келуге кеңес бергені айтылады. Соғыстың 18-ші күні Кауравалар жеңіліп, Дурйодхананы Бхима өлтірді. Крипа оған аза тұтып, Ашваттамамен бірге сол түні қалған Пандава әскерін қырып, лагерьде өрт сөндірді. Дастанның "Стри Парва" бөлімінде Крипаның Кауравалардың ата-анасы Дхритараштра мен Гандариге қайтып келіп, соғыс туралы хабарлағаны жазылған. Дастанның "Ашрамавасика Парва" бөлімінде Дхритараштра орманға кетуге шешім қабылдағанда, Крипа оған бірге жүруді қалады. Алайда Дхритараштра оны тоқтатып, Куру патшалығының жаңа императоры Юдхиштхираға Крипаны кеңесшілерге қосуға кеңес берді. Көп жылдар өткен соң Пандавалар да Гималайға кеткенде, Крипа Арджунаның немересі Парикшитқа білім беруші болды. Ол өзінің міндеттерін орындағаннан кейін, Крипа соңынан тозаққа барып, өмірінің қалған бөлігін рухани ізденісте өткізді деп есептеледі.

Мұра

Индуизмде Криппа Чирандживи, "өлімсіз" деп сипатталады, ол төрт юганың (көзқарас) соңғысы – Кали Юганың соңына дейін тірі қалады. Кейбір қасиетті жазбаларда Криппаның тәртіптілігі, адалдығы және бейтараптығы үшін өлместікпен құрметтелгені айтылады. Вишну Пурана бойынша (б.з.д. 400 – 900 ж.ж.), Крипа келесі Манвантарада ең қадірлі жеті ғалымның (саналы) бірі болады, ал Манвантара индуистік космологияда адамзаттың бабасы Манудың дәуірін анықтайтын циклдық уақыт кезеңі болып табылады.