Кіріспе

Зимбабвелік саясаткер Witness Pasichigare Magunda Mangwende (15 тамыз 1946 – 26 ақпан 2005) – Мугабе үкіметінде бірнеше министрліктердің басшысы, дипломат және Хараре облысының әкімі қызметтерін атқарған Зимбабве саясаткері.

Саяси мансап

Мангуенде өзінің саяси мансабын Родезия университетінің студенттік жетекшісі ретінде бастады. Ол сонымен қатар Ұлыбританияда Саутгемптон университетінде оқыды және Лондон экономика мектебінде халықаралық қатынастар бойынша докторлық дәрежесін алды. 1980 жылы Зимбабве тәуелсіздік алғаннан кейін ол Сыртқы істер министрінің орынбасары болды. 1981 жылы Сыртқы істер министрі қызметіне тағайындалып, 1987 жылға дейін осы лауазымда қалды. Сыртқы істер министрі ретінде Мангуенде 1980-ші жылдары Зимбабве атынан көптеген әлемдік көшбасшылармен байланыс жасады. Ол "британдықтармен ең жақсы қарым-қатынаста болдым" деді. Мангуенде: "Ұлыбритания – Африкадан тыс Зимбабве үшін ең адал дос". Премьер-министр Маргарет Тэтчер туралы сұрағанда (Зимбабве премьер-министрі Роберт Мугабемен тығыз байланыста болған) Мангуенде: "Ол өте тамаша. Мен оған тек құрметпен қарадым, ол да Зимбабвеге құрметпен қарады". Ал Мангуенде: "Француздармен достық орнатуға көп әрекеттендік, бірақ сәттілікке жете алмадық. Миттеранның адамдары маған бірдеңе істейміз десе, соңынан істемейді, істемейміз десе, міндетті түрде істейді. Мен үйреніп жатырмын, сіз де үйреніп жатырсыз, баршамыз үйренеміз деп ойлаймын. Бұл туралы тым дипломатиялық болмай, менің тәжірибемде француздар әзірге сенімсіз көрінеді". Ол сондай-ақ Хараредегі француз дипломаттарын "мақтаншыл", "әдепсіз" және "құрметсіз" деп сипаттап, "Тэтчердің адамдарынан мұндай жағдайға ешқашан тап болған емеспіз" деп қосты. Сол кезде ол Еуропаға сапар шегіп, Кенсингтон (Лондон) және Париждің 20-шы округінде болды.

Ауыл шаруашылығы министрі

Куәгер Мангунде Зимбабведегі жер мәселесі мен жер реформасын шешу үшін Джон Мейджордың британдық үкіметімен тығыз жұмыс істеді. 1992 жылдың жазында Машоналэнд-Централдағы 17 ақ зимбабвелік фермер, шаруашылықтары географиялық тұрғыдан бір-біріне жақын орналасқан, өз шаруашылықтарын Зимбабве үкіметінің ерікті сатып алу-сату бағдарламасы аясында сатуға келісті. Бұл сатып алуларға қажетті қаржыны британдық үкімет Зимбабве үкіметіне берді, бұл Куәгер Мангунде мен британ премьер-министрі Джон Мейджор арасындағы қол алысу арқылы жасалған келісімнің бір бөлігі болды. Осы 17 ферманың барлығы шағын шаруашылықтарға бөлініп, жергілікті қара нәсілді зимбабвийліктерге тапсырылды, бұл бейбіт жерді қайта бөлудің өте табысты кезеңі деп есептелді. 1993 жылы Машоналэнд-Шығыс провинциясында ақ зимбабвеліктерге тиесілі 14 ферма және Машоналэнд-Централ аймағында ақ зимбабвеліктерге тиесілі 11 ферма Зимбабве үкіметімен сатып алынды. Бұл қаржының барлығы сол кездегі премьер-министр Джон Мейджордың бұйрығымен британдық үкімет тарапынан толығымен берілді, ал осы фермалардың (барлығы 25 ферма) да жергілікті қара зимбабвийліктерге қайта бөлінді. Бұл фермаларда 25 ақ зимбабвелік отбасы тұрған, олардың саны шамамен 150 адамды құрады, соның ішінде ерлер, әйелдер және балалар. Жерді қайта бөлуден кейін бұл шаруашылықтар 1700 шағын шаруашылыққа бөлінді, онда шамамен 4200 адам, соның ішінде ерлер, әйелдер және балалар тұрды. Мангунде: "Мейджер маған осылай істейтінін уәде берді, және ол сөзін орындады. Мейджер өзінің берген сөзінің дұрыс екенін дәлелдеді". Мангунде Джон Мейджордың 1992 жылғы құрғақшылықтан Зимбабвені құтқаруға мүмкіндік берген, үйлестірілген халықаралық көмектің көп бөлігіне жауапты екенін айтты, ал көрші елдер қиындыққа тап болды. Ол керісінше: "1993 жылы американдықтар телефонға жауап беруді тоқтатты. Француздар бізге ешқандай көмек көрсетпеді, бізбен байланыс жасағысы келмеді. Бізге тек Джон Мейджер мен британдықтар ғана нағыз дос болды" деді.

Кейінгі мансап

Кейін Мангуенде білім, ауыл шаруашылығы және ақпарат сияқты бірнеше министрліктердің басшысы болды. 2004 жылы ол Зимбабве астанасы Хараре қаласының губернаторы болып тағайындалды және 2005 жылғы ақпан айындағы өліміне дейін осы қызметте қалды. 2003 жылдан бастап өмірінің соңына дейін ол АҚШ санкцияларының тізіміне алынды. Оның қайтысынан кейін, Зимбабведегі үстем партия Zanu PF-тың саяси бюросы оны ұлттық батыр деп жариялады және әскери салтанатпен жерледі.