Фердинанд Вандевир Хейден: Америкалық геолог және дәрігер
Ferdinand Vandeveer Hayden
Фердинанд Хейден – американ геологы, таулы аймақтарды зерттеуші (1829-1887). Йеллоустон саябағының құрылуына үлкен үлес қосты, геологиялық зерттеулер жүргізді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка геологы және хирург (1829–1887)
American geologist and surgeon (1829–1887)
Фердинанд Вандевир Хейден (7 қыркүйек 1829 – 22 желтоқсан 1887) – 19 ғасырдың соңында Роки тауларының алғашқы зерттеу экспедицияларын жүргізген американдық геолог. Ол сонымен қатар Азамат соғысы кезінде Одақ армиясында қызмет еткен дәрігер болды.
Ferdinand Vandeveer Hayden (September 7, 1829 – December 22, 1887) was an American geologist noted for his pioneering surveying expeditions of the Rocky Mountains in the late 19th century. He was also a physician who served with the Union Army during the Civil War.
Йеллоустоун
1871 жылы Хейден президент Улисс С. Гранттың Ішкі істер министрі Колумб Деланоның тапсырмасымен Американың алғашқы федералды қаржыландырылған геологиялық зерттеуін Солтүстік-Батыс Вайомингтегі Йеллоустоун аймағына жетекшілік етті. Зерттеу тобында шамамен 50 адам болды, олардың ішінде суретші Томас Моран және танымал шекара және Азамат соғысының фотографы Уильям Генри Джексон сияқты көрнекті тұлғалар да бар еді. Келесі жылы Хейденнің «Монтана және көршілес аймақтардың геологиялық зерттеуінің алдын ала есебі; Бесінші жылдық прогресс есебі» атты еңбегі Джексонның әсерлі үлкен форматтағы фотосуреттері мен Моранның көркем суреттерінің көмегімен Конгрессті Йеллоустоунды АҚШ-тың алғашқы ұлттық паркі деп жариялауға көндірді. Бұл жарияланымдар АҚШ-тың батысқа қарай кеңеюіне де серпін берді.
In 1871, Hayden led America's first federally funded geological survey into the Yellowstone region of northwestern Wyoming, given directions by President Ulysses S. Grant's Secretary of Interior Columbus Delano. The survey consisted of some 50 men which included notables such as painter Thomas Moran and famous frontier/Civil War photographer William Henry Jackson. The following year, Hayden and his work, Preliminary Report of the United States Geological Survey of Montana and Portions of Adjacent Territories; Being a Fifth Annual Report of Progress was instrumental in convincing Congress to establish Yellowstone as the first U. S. National Park, aided by Jackson's stunning large format photographs and Moran's dramatic paintings. These publications also encouraged the westward expansion of the United States.
Кейінгі өмірі
1860 жылы Хейден Америка философиялық қоғамына сайланды. 1865 жылы Лейдидің көмегімен Пенсильвания университетінде геология профессоры болды. 1873 жылы Хейден Америка антикварлық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1879 жылы Лондон геологиялық қоғамының шетелдік мүшесі болып сайланды. 1879 жылы АҚШ Геологиялық қызметі қайта ұйымдастырылып құрылғаннан кейін ол жеті жыл бойы геологтардың бірі ретінде жұмыс істеді. 1887 жылдың 22 желтоқсанында Филадельфияда қайтыс болды және Вудлендс зиратында жерленді.
Hayden was elected to the American Philosophical Society in 1860. He was made professor of geology at the University of Pennsylvania in 1865 with the help of Leidy. Hayden was elected a member of the American Antiquarian Society in 1873. He was elected a Foreign Member of the Geological Society of London in 1879. Upon the reorganization and establishment of the United States Geological Survey in 1879 he acted for seven years as one of the geologists. He died in Philadelphia on December 22, 1887, and is interred at The Woodlands Cemetery.
Мұра
Оның он екі жылдық еңбегі мен жыл сайынғы саяхаттарының нәтижесінде табиғат тарихы және экономика ғылымдарының барлық салаларын қамтитын аса құнды томдық серия пайда болды; сондай-ақ ол 1877 жылы Колорадо штатының геологиялық және географиялық атласын жариялады. 2018 жылы американдық индейлердің басшылары оның атын өзгертуді талап етті, себебі ол "федералдық талаптарға бағынбаған тайпалық халықтарды жоюды қолдаған". Ямпа өзені аңғарында орналасқан Колорадо штатының Хейден қаласы оның құрметіне аталған. Көптеген тау шыңдары да оның есімін иеленген. 1869 жылы Уильям Габб оның құрметіне Oreohelix haydeni деп аталатын жер шаңырағының бір түрін ашты. Пенсильвания университетіндегі Хейден залында бұрын стоматологиялық мектеп орналасса, қазір биоинженерия және жер ғылымдары факультеттері орналасқан. Хейденнің есімі 1889 жылы АҚШ Геологиялық қызметінің директоры Джон Уэсли Пауэлл АҚШ Ішкі істер министріне ұсынған жылдық есепте мақталып, еске алынды.
From his twelve years of labor and annual survey journeys there resulted a most valuable series of volumes in all branches of natural history and economic science; and he issued in 1877 his Geological and Geographical Atlas of Colorado. In 2018, Native American leaders have called for it to be renamed, because he "advocated for the extermination of tribal people who refused to comply with federal dictates". The town of Hayden, Colorado, located in the Yampa River valley, is named for him. Many mountain peaks bear his name as well. A land snail, Oreohelix haydeni, was named for him by William Gabb in 1869. Hayden Hall at the University of Pennsylvania which formerly housed the dental school now houses the bioengineering and earth sciences departments. Hayden was eulogized by United States Geological Survey Director John Wesley Powell in an annual report to the United States Secretary of the Interior in 1889.