Жаңа және дизайнерлік тағамдар: Еуроодақтағы реттеу тарихы мен даулар
Novel food
Жаңа тағам түрлері: тамақтану тарихында болмаған немесе жаңа әдіспен өндірілген өнімдер. Дизайнерлік тағам – биотехнологиялық әдіспен жасалған, жаңа өнімдер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа тағам – бұрын кеңінен қолданылмаған немесе тағам өндірісінде жаңа қолданыла бастаған әдіспен жасалған тағам түрі.
A novel food is a type of food that does not have a significant history of consumption or is produced by a method that has not previously been used for food.
Дизайнерлік тағамдар
Дизайнерлік тағам – бұрын-соңды аймақтық немесе жаһандық тұтыну нарығында кездеспеген жаңа тағам түрі. Ол биотехнологиялық/биоинженерлік әдістер (мысалы, генетикалық түрлендірілген тағамдар) арқылы "жоспарланып" немесе жасалған қоспалармен "күшейтілген". Мысалдарға дизайнерлік жұмыртқа, сүт, дәнді дақылдар, пробиотиктер, микро- және макроэлементтермен және дизайнерлік ақуыздармен толықтыру жатады. Күшейту процесі тағамды байыту немесе қоректік құндылығын арттыру деп аталады. Дизайнерлік жаңа тағамдар көбінесе денсаулыққа қатысты толыққанды дәлелденбеген талаптармен ("супертағамдар") бірге келеді. Дизайнерлік тағам, тағамның эстетикалық безендірілуі, яғни маркетингтік мақсаттар үшін тағам өнімдерін әдемілеуден ерекшеленеді.
Designer food is a type of novel food that has not existed on any regional or global consumer market before. Instead it has been "designed" using biotechnological / bioengineering methods (e. g. genetically modified food) or "enhanced" using engineered additives. Examples like designer egg, designer milk, designer grains, probiotics, and enrichment with micro and macronutrients and designer proteins have been cited. The enhancement process is called food fortification or nutrification. Designer novel food often comes with sometimes unproven health claims ("superfoods"). Designer food is distinguished from food design, the aesthetic arrangement of food items for marketing purposes.
ЕС жаңа тағамдар туралы регламентін қайта қарау
2008 жылы Еуропалық Парламент, Еуропалық Комиссия және Еуропалық Одақ Кеңесі регламентті қайта қарау бойынша келіссөздерді бастады, себебі маңызды мәселелер талқыланып, шешілуі қажет деп есептелді. Дегенмен, 2011 жылдың 28 наурызында үш институт клондау мәселесі бойынша соңғы келіссөздерде келісімге келе алмағандықтан қайта қарау тоқтап қалды. Келіспеушілік Еуропалық Парламент клондардан және олардың ұрпақтарынан алынған тағамдарға ЕО нарығында толық тыйым салуды қолдағандығында болды, ал Еуропалық Одақ Кеңесінің бір бөлігі мүшелері бұған қарсы болды, олар ұрпақтарды қалыпты (немесе дәстүрлі) әдістермен өсірілгендігін, демек, жаңа тағамдардың анықтамасына жатпайтындығын ескерді. Еуропалық Парламент клондалған жануарлар мен олардың ұрпақтарынан алынған тағамдарға толық тыйым салу туралы талаптардан бас тартып, клондардан және олардың ұрпақтарынан алынған барлық тағамдарды міндетті түрде таңбалауға қол жеткізуге тырысты. Еуропалық Одақ Кеңесі Еуропалық Парламент ұсынған шешімді іс жүзінде іске асыру мүмкін емес деп шешті, өйткені ол Еуропалық Одақ қол қойған халықаралық сауда ережелеріне сәйкес келмейді. Комиссия мәселені алға жылжыта алмағандықтан, қайта қарау процесінен уақытша бас тартты. 2011 жылғы тоқтап қалудан кейін Комиссия 2013 жылдың желтоқсанында жаңа ұсыныс енгізуді шешті, оның ауқымы жаңа тағамдардың қауіпсіздігімен ғана шектелді, бұл мәселе бойынша бұрынғы келісімдерде келісімге қол жеткізілген еді, ал клондау мәселесі жеке заңнамаға қалдырылды. Бұл жолы келіссөздер сәтті аяқталып, «Жаңа тағамдар» регламенті (EC) No 2015/2283 2015 жылдың қарашасында бекітілді және Комиссияның қажетті іске асыру актілерін қабылдағаннан кейін 2018 жылдың 1 қаңтарында күшіне енді.
In 2008, the European Parliament, European Commission, and Council of the European Union began talks to revise the regulation because it was accepted that essential elements needed to be discussed and resolved. However, the revision came to a standstill on 28 March 2011 when the three Institutions failed to reach agreement at a final conciliation meeting on the issue of cloning. Disagreement centred on the European Parliament being in favour of a total EU market ban on foods from clones and their offspring/descendants, while some members of the Council of the European Union were not in favour as they considered offspring to be bred using normal (or traditional) methods, therefore not falling under the definition of a novel food. According to the European Parliament, it had tried to compromise, backing down on demands for a full ban on food from cloned animals and their descendants, to mandatory labelling of all food products from clones and their offspring as a bare minimum. The Council of the European Union decided that the solution presented by the European Parliament could not be implemented in practice because it would not be in compliance with the international trade rules that the European Union has signed. Unable to move things forward, the Commission gave up the revision process for the time being. Following the 2011 standstill, the Commission decided to table a new proposal in December 2013, limiting its scope to the safety of novel foods, where a general agreement had already been reached in the previous dealing, while deferring the cloning issue to separate legislation. This time, negotiations eventually proved successful, and the Novel Food Regulation (EC) No. 2015/2283 was finally approved in November 2015, and entered into force on 1 January 2018, following the adoption by the Commission of required implementation acts.