Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ойын
Game
Сыра таратқыш ойыны (немесе сыра ойыны деп те аталады) – бұл білім беру ойыны, жеткізу тізбегі процесінің әдеттегі үйлестіру проблемаларын сезінуге арналған. Ол бірнеше қатысушылардың бір-бірімен ойнайтын рөлдік симуляцияны көрсетеді. Ойын ақпарат алмасудың жетіспеуінен туындайтын мәселелер пайда болатын, үйлестірілмеген процесспен жеткізу тізбегін бейнелейді. Бұл ойын ақпарат алмасудың, жеткізу тізбегін басқарудың және жеткізу тізбегі процесіндегі ынтымақтастықтың маңыздылығын көрсетеді. Ақпараттың жетіспеуіне байланысты, жеткізушілер, өндірушілер, сатушылар және тұтынушылар тапсырыстың нақты сұранысын толыққанды түсінбейді. Ойынның ең қызықты бөлігі – әр топтың жеткізу тізбегінің басқа бөлігіне бақылау құқығы жоқ. Сондықтан әр топ тек өзінің жеткізу тізбегінің бөлігін ғана бақылай алады. Әр топ тым көп немесе тым аз тапсырыс беру арқылы бүкіл жеткізу тізбегіне үлкен әсер ете алады, бұл "қамшы эффектісіне" алып келуі мүмкін. Сондықтан топтың тапсырыс қабылдауы басқа топтардың шешімдеріне де тікелей байланысты.
The beer distribution game (also known as the beer game) is an educational game that is used to experience typical coordination problems of a supply chain process. It reflects a role play simulation where several participants play with each other. The game represents a supply chain with a non coordinated process where problems arise due to lack of information sharing. This game outlines the importance of information sharing, supply chain management and collaboration throughout a supply chain process. Due to lack of information, suppliers, manufacturers, sales people and customers often have an incomplete understanding of what the real demand of an order is. The most interesting part of the game is that each group has no control over another part of the supply chain. Therefore, each group has only significant control over their own part of the supply chain. Each group can highly influence the entire supply chain by ordering too much or too little which can lead to a bullwhip effect. Therefore, the order taking of a group also highly depends on decisions of the other groups.
Тарих
"Сара ойын" ойынын 1960 жылы МТИ Слоан менеджмент мектебінде Джей Райт Форрестер ойлап тапты. Бұл ойын оның жүйелік динамика саласындағы жұмысының нәтижесі болды. Ойыншылар өз жеткізу тізбегінде бір-біріне үлкен қысыммен қарап, ненің дұрыс болмай жатқанын анықтауға тырысады. Ең төменгі жалпы шығындарға қол жеткізген команда немесе жеткізу тізбегі жеңіске жетеді. Ойын соңындағы талқылау кезінде, осындай сезімдердің жиі кездесетіні және жеткізу тізбегінде осы сезімдерге негізделген әрекеттер "қамшының әсерін" (bullwhip effect) тудыратыны түсіндіріледі. Ойын нашар жүйелік түсінік пен нашар байланыстың тіпті салыстырмалы түрде қарапайым және идеалданған жеткізу тізбегіне де қандай әсер ететінін нақты көрсетеді. Ойыншылар көбінесе клиенттердің тапсырыстары туралы толық ақпараттың болмауын команданың нашар өнімділігінің басты себебі деп айтады, бірақ әртүрлі жағдайлардағы оңтайлы стратегияны қолдану арқылы ең төменгі мүмкін нәтижені талдау стандартты ойын үшін толық ақпараттың күтілетін мәні 0 екенін көрсетті, ал ойыншыларға толық ақпарат берілген симуляциялар да команданың нашар өнімділігін көрсетті.
The Beer Game was invented by Jay Wright Forrester at the MIT Sloan School of Management in 1960. The beer game was a result of his work on system dynamics. Players look to one another within their supply chain frantically trying to figure out where things are going wrong. The team or supply chain that achieves the lowest total costs wins. At the end during the debriefing, it is explained that these feelings are common and that reactions based on these feelings within supply chains create the bullwhip effect. The game illustrates in a compelling way the effects of poor system understanding and poor communication for even a relatively simple and idealized supply chain. Although players often raise the lack of perfect information about the customer orders as a primary reason for their poor team performance in the game, analysis of the minimum possible score using the optimal strategy under different conditions shows an expected value of perfect information of 0 for the standard game, and simulations that included giving players perfect information still showed poor team performance.
Жеткізу тізбегі
Жеткізу тізбегі – бұл компания мен оның жеткізушілері арасындағы белгілі бір өнімді өндіру және соңғы сатып алушыға жеткізуге арналған желі. Бұл желіге әртүрлі іс-шаралар, адамдар, ұйымдар, ақпарат және ресурстар кіреді. Жеткізу тізбегі сонымен қатар өнімді немесе қызметті бастапқы күйінен тұтынушыға жеткізуге қажетті қадамдарды көрсетеді. Компаниялар өз шығындарын азайту және бизнес ортасында бәсекеге қабілетті болу үшін жеткізу тізбектерін жасайды. Жеткізу тізбегін дұрыс басқаруды түсіну маңызды. Жеткізу тізбегін басқару (ЖТБ) – тауарлар мен қызметтер ағынын басқару және шикізатты соңғы өнімге айналдыратын барлық процестерді қамтиды. Ол тұтынушы құнын арттыру және нарықта бәсекелестік артықшылыққа қол жеткізу үшін бизнестің ұсыныс қызметін белсенді түрде оңтайландыруды қамтиды. ЖТБ – жеткізушілердің мүмкіндігінше тиімді және экономикалық жеткізу тізбектерін әзірлеу және іске асыруға бағытталған күш-жігері. Жеткізу тізбегі өндірістен бастап өнімді әзірлеуге дейін, сондай-ақ осы операцияларды басқаруға қажетті ақпараттық жүйелерді қамтиды. Әдетте, ЖТБ өнімнің өндірісін, жөнелтілімін және таратылуын орталықтан басқаруға немесе байланыстыруға тырысады. Жеткізу тізбегін басқару арқылы компаниялар артық шығындарды қысқарып, өнімді тұтынушыға жылдам жеткізе алады. Бұл ішкі қорларды, ішкі өндірісті, таратуды, сатуды және компанияның жеткізушілерінің қорларын қатаң бақылау арқылы жүзеге асырылады. ЖТБ нарыққа шығатын әрбір өнім әртүрлі ұйымдардың күш-жігерінің нәтижесі болып табылады деген идеяға негізделген. Жеткізу тізбегі ғасырлар бойы қалыптасқанмен, көптеген компаниялар оларға тек соңғы кезде ғана назар аудара бастады, себебі олар операцияларына құндылық қосады.
A supply chain is a network between a company and its suppliers to produce and distribute a specific product to the final buyer. This network includes different activities, people, entities, information, and resources. The supply chain also represents the steps it takes to get the product or service from its original state to the customer. Supply chains are developed by companies so they can reduce their costs and remain competitive in the business landscape. It is important to understand how to manage the supply chain in the right way. Supply chain management (SCM) is the management of the flow of goods and services and includes all processes that transform raw materials into final products. It involves the active streamlining of a business's supply side activities to maximize customer value and gain a competitive advantage in the marketplace. SCM represents an effort by suppliers to develop and implement supply chains that are as efficient and economical as possible. Supply chains cover everything from production to product development to the information systems needed to direct these undertakings. Typically, SCM attempts to centrally control or link the production, shipment, and distribution of a product. By managing the supply chain, companies are able to cut excess costs and deliver products to the consumer faster. This is done by keeping tighter control of internal inventories, internal production, distribution, sales, and the inventories of company vendors. SCM is based on the idea that nearly every product that comes to market results from the efforts of various organizations that make up a supply chain. Although supply chains have existed for ages, most companies have only recently paid attention to them as a value add to their operation.
Түрлері
Бірнеше сыра ойынын ойнау тәсілі бар. Әртүрлі әдістер төменде толығырақ түсіндіріледі.
There are several options how to play the beer game. The various approaches are explained in more detail below.
Дәстүрлі үстел ойыны
Дәстүрлі сыра ойыны – адамдар нақты заттарды жылжытатын физикалық ойын. Ойын тақтасындағы белгілер жабдықтандыру тізбегінің тапсырыстарын және қорын көрсетеді. Басты кемшілігі – осы ойынның физикалық нұсқасы бағдарламалық нұсқаға қарағанда көбірек уақыт алады. Сонымен қатар, оны ойнау қиын, себебі ойыншыларға тақтадағы қорды бейнелейтін физикалық заттар керек. Бұған қоса, жабдықтандыру тізбегінің басқа кезеңдеріндегі қор деңгейі көрінеді, сондықтан оларды шамалау өте қиын.
The traditional version of the beer game is a physical board game where people have to move actual objects. The tokens on the board game represent orders and stocks of a supply chain process. The main disadvantage is that this type of beer game takes much more time than the software version. Moreover, it is quite complex to play it since people need physical objects that represent the inventory on the board. Additionally, inventory levels of other supply chain stages are transparent and are therefore quite hard to estimate.
Кесте нұсқасы
Бұл сыра ойынының нұсқасын Клагенфурт университеті ұсынды. Ойынды ойыншылар нөмірлерді жазатын қағазшалар арқылы ойнауға болады. Ойынның осы түрі, тапсырыстар мен қорларды жабдықтандыру тізбегінде жылжытуға көмектесетін тиімді тәсіл. Әрі, болып жатқан барлық нәрсені қадағалайтын бухгалтерлік есепке жауапты бір адам болады.
This version of the beer game was introduced by the University of Klagenfurt. The game can be played with the usage of paper slips where the players have to write numbers on top. This type of game is a more pragmatic approach to moving orders and stock in the supply chain. Additionally, there is one person with the role of a bookkeeping person that keeps track of everything happening.
Өзгертілген
Ойынның бейімделген нұсқасы – есепшісіз, ойынды оңайлату мақсатында кеңейтілген нұсқасы. Бұл ойынды ойнау үшін әр үстелде электрондық кесте және ноутбук қажет. Ноутбуктер ойыншылардың жеке тізімдерін жүргізуге арналған, бұл инвентаризацияны дұрыс есептемеу қаупін азайтады.
The adapted table version is an expanded version of the table version where the bookkeeper is eliminated to achieve a more straightforward game. In order to play this game a spreadsheet and a laptop on each table are needed. The laptops are used for people's play sheets, which eliminates risks of miscalculating inventory levels.
Бағдарламалық жасақтама
Бира ойынының бағдарламалық нұсқасы – онлайн тәсіл. Бұл тәсілді бір ойыншылық симуляцияны көрсету үшін немесе көп ойыншылық симуляцияны көрсету үшін пайдалануға болады.
The software version of the beer game is an online approach. This approach can be either used as a one player simulation demonstration or as a multiplayer simulation demonstration.