Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Когнитивтік бұзылуды анықтау тесті
Test to measure cognitive impairment
Мини-менталдық жағдайды тексеру (MMSE) немесе Фолштейн тесті – клиникалық және зерттеу орталарында когнитивтік бұзылуды өлшеу үшін кеңінен қолданылатын 30 ұпайлық сауалнама. Ол медицинада және оған қатысты салаларда деменцияны анықтау үшін жиі қолданылады. Бұдан бөлек, ол когнитивтік бұзылудың ауырлығы мен прогресін бағалауға, сондай-ақ уақыт өте келе адамның когнитивтік өзгерістерін қадағалауға мүмкіндік береді, осылайша емге жауапты құжаттаудың тиімді тәсілі болып табылады. MMSE-нің мақсаты – жеке нозологиялық бірлікке диагноз қою емес. Тестілеуді жүргізуге 5-10 минут уақыт кетеді, ол тіркеу (аталған сұрақтарды қайталау), назар және есептеу, есте сақтау, тіл, қарапайым нұсқауларды орындау қабілеті және бағдарлану сияқты функцияларды бағалайды. Ол алғаш рет 1975 жылы Фолштейн және авторлар тобымен енгізілді, мақсаты – органикалық және функционалдық психиатриялық науқастарды ажырату болған, бірақ бұл тест оның жариялануына дейін қолданылған тесттерге өте ұқсас немесе тікелей оларды қамтиды. Бұл тест психикалық жағдайды тексеру емес. Психологиялық бағалау ресурстары жариялаған стандартты MMSE нысаны авторлардың кейінгі шағын түзетулерімен 1975 жылғы бастапқы тұжырымдамаға негізделген. MMSE-нің артықшылықтарына оны жүргізу үшін арнайы жабдықтар мен оқытудың қажеті болмауы, сондай-ақ Альцгеймер ауруын диагностикалау және оның ұзақ мерзімді бағалауы үшін жарамдылығы мен сенімділігі жатады. Ұзақ уақытты қажет етпеуі және қолданудың қарапайымдығы оны дәрігердің кабинетінде немесе науқас жанында когнитивтік бағалау үшін пайдалы етеді. MMSE-ні пайдаланудың кемшіліктеріне демографиялық факторлардың әсері жатады; жас және білім ең үлкен әсер етеді. MMSE-нің ең көп айтылатын кемшілігі – оның жеңіл когнитивтік бұзылуларға сезімтал еместігі және жеңіл Альцгеймер ауруы бар науқастарды дені сау науқастардан ажырата алмауы. MMSE ауыр Альцгеймер ауруының прогрессивті өзгерістеріне сезімтал еместігі үшін де сынға ұшырады. MMSE мазмұны көбінесе ауызша болып келеді, визуалды-кеңістіктік және/немесе құрылымдық праксисті жеткілікті түрде өлшеуге қажетті жеткілікті элементтер жоқ. Сондықтан, ошақтық зақымданудан туындаған бұзылуларды анықтаудағы оның тиімділігі күмәнді. Басқа да тесттер қолданылады, мысалы, Ходкинсонның қысқартылған психикалық тестілеу ұпайлары (1972), Гериатриялық психикалық жағдайды тексеру (GMS) немесе жалпы тәжірибешінің когнитивтік бағалауы, 4AT сияқты науқас жанындағы тесттер (ол делирийді де бағалайды), сондай-ақ CoPs және Психикалық қасиеттерді бағалау жүйесі сияқты компьютерлік тесттер, ал нақты кемшіліктерді терең талдау үшін ұзақ ресми тесттер де қолданылады.
The mini–mental state examination (MMSE) or Folstein test is a 30 point questionnaire that is used extensively in clinical and research settings to measure cognitive impairment. It is commonly used in medicine and allied health to screen for dementia. It is also used to estimate the severity and progression of cognitive impairment and to follow the course of cognitive changes in an individual over time; thus making it an effective way to document an individual's response to treatment. The MMSE's purpose has been not, on its own, to provide a diagnosis for any particular nosological entity. Administration of the test takes between 5 and 10 minutes and examines functions including registration (repeating named prompts), attention and calculation, recall, language, ability to follow simple commands and orientation. It was originally introduced by Folstein et al. in 1975, in order to differentiate organic from functional psychiatric patients but is very similar to, or even directly incorporates, tests which were in use previous to its publication. This test is not a mental status examination. The standard MMSE form which is currently published by Psychological Assessment Resources is based on its original 1975 conceptualization, with minor subsequent modifications by the authors. Advantages to the MMSE include requiring no specialized equipment or training for administration, and has both validity and reliability for the diagnosis and longitudinal assessment of Alzheimer's disease. Due to its short administration period and ease of use, it is useful for cognitive assessment in the clinician's office space or at the bedside. Disadvantages to the utilization of the MMSE is that it is affected by demographic factors; age and education exert the greatest effect. The most frequently noted disadvantage of the MMSE relates to its lack of sensitivity to mild cognitive impairment and its failure to adequately discriminate patients with mild Alzheimer's disease from normal patients. The MMSE has also received criticism regarding its insensitivity to progressive changes occurring with severe Alzheimer's disease. The content of the MMSE is highly verbal, lacking sufficient items to adequately measure visuospatial and/or constructional praxis. Hence, its utility in detecting impairment caused by focal lesions is uncertain. Other tests are also used, such as the Hodkinson abbreviated mental test score (1972), Geriatric Mental State Examination (GMS), or the General Practitioner Assessment of Cognition, bedside tests such as the 4AT (which also assesses for delirium), and computerised tests such as CoPs and Mental Attributes Profiling System, as well as longer formal tests for deeper analysis of specific deficits.
Сынау ерекшеліктері
MMSE тестілеуі бірнеше сала бойынша қарапайым сұрақтар мен тапсырмаларды қамтиды: тестінің уақыты мен орны, сөз тізімдерін қайталау, сериялық жетілік сияқты арифметикалық есептер, тілді қолдану және түсіну, негізгі моторлық дағдылар. Мысалы, ескі Бендер-Гештальт тестінен алынған бір сұрақ екі бесбұрыштың суретін көшіруді талап етеді (оң жақта немесе жоғарыда көрсетілген). Бірдей сұрақтарды тұрақты қолдану, шкала бойынша салыстырулардың сенімділігін арттырса да, тестіні бейімдеуге болады (мысалы, көзі нашар көретін немесе қимыл-қозғалысы шектеулі науқастар үшін). Сондай-ақ, кейбір мамандар естімейтін адамдарға тест жүргізудің тиімділігіне күмән білдіреді. Дегенмен, әр санатқа берілетін ұпайлардың саны көбінесе бірдей болады:
The MMSE test includes simple questions and problems in a number of areas: the time and place of the test, repeating lists of words, arithmetic such as the serial sevens, language use and comprehension, and basic motor skills. For example, one question, derived from the older Bender Gestalt Test, asks to copy a drawing of two pentagons (shown on the right or above). Although consistent application of identical questions increases the reliability of comparisons made using the scale, the test can be customized (for example, for use on patients that are blind or partially immobilized.) Also, some have questioned the use of the test on the deaf. However, the number of points assigned per category is usually consistent:
Санат Мүмкін ұпайлар Сипаттамасы Уақытқа бағдарлану 5 Ең жалпыдан ең ерекшеге дейін. Уақытқа бағдарлану болашақтағы нашарлаумен байланысты. Орынға бағдарлану 5 Ең жалпыдан ең ерекшеге дейін. Бұл кейде көшелерге, ал кейде еденге дейін тартылуы мүмкін. Жадыға сіңіру 3 Аталған сөздерді қайталау Назар және есептеу 5 Сериялық жетілік немесе "әлем" сөзін кері жазу. Ағылшын тілі ана тілі емес халық үшін сериялық жетілік көбірек сәйкес болуы мүмкін деген ұсыныстар бар. Еске түсіру 3 Жадыға сіңіруді еске түсіру Тіл 2 Қарындаш пен сағатты атау Қайталау 1 Сөз тіркесін қайталау Күрделі тапсырмалар 6 Әртүрлі. Суретте көрсетілген суретті салуды қамтуы мүмкін.
Category Possible points Description Orientation to time 5 From broadest to most narrow. Orientation to time has been correlated with future decline. Orientation to place 5 From broadest to most narrow. This is sometimes narrowed down to streets, and sometimes to floor. Registration 3 Repeating named prompts Attention and calculation 5 Serial sevens, or spelling "world" backwards. It has been suggested that serial sevens may be more appropriate in a population where English is not the first language. Recall 3 Registration recall Language 2 Naming a pencil and a watch Repetition 1 Speaking back a phrase Complex commands 6 Varies. Can involve drawing figure shown.
Авторлық құқық мәселелері
MMSE алғаш рет 1975 жылы Маршал Ф. Фолштейн, Сьюзан Фолштейн және Пол Р. МакХью жазған мақаланың қосымшасы ретінде жарияланды. Кейін авторлар барлық зияткерлік меншік құқықтарын, соның ішінде MMSE авторлық құқығын MiniMental компаниясына беріп, 2000 жылдың 8 маусымында АҚШ Авторлық құқық кеңсесінде тіркеді. 2001 жылдың наурыз айында MiniMental психологиялық бағалау ресурстарымен (Psychological Assessment Resources) эксклюзивті келісімге келді, осы арқылы PAR әлемдегі барлық БАҚ және тілдерде MMSE-ге қатысты барлық зияткерлік меншік құқықтарын жариялау, лицензиялау және басқарудың эксклюзивті құқықтарын алды. Интернетте тесттің көптеген тегін нұсқалары бар болғанымен, PAR ресми нұсқасы авторлық құқықпен қорғалғанын және оны тек өздерінен ғана тапсырыс беруге болатынын мәлімдейді. Кем дегенде бір заң сарапшысы PAR-дың авторлық құқықтарының күшсіз екенін айтты. MMSE-ге авторлық құқықты қолдану құбылысы "көрінбейтін" немесе "су астындағы" патенттермен салыстырылды, онда патент иегері өнертабысы кеңінен танымал болғаннан кейін ғана патентті рәсімдеуге және оны қорғауға кіріседі. Мұндай өтінімдер патенттік заңнамадағы өзгерістерге байланысты қазір мүмкін емес. PAR сонымен қатар MMSE-ге қатысты авторлық құқық мәселелерін болдырмау үшін жасалған "Sweet 16" деген баламалы диагностикалық тестке қарсы авторлық құқығын қолданды. Sweet 16 – Тамара Фонг әзірлеген және растаған 16 сұрақтан тұратын бағалау, ол 2011 жылдың наурызында жарияланды; MMSE сияқты, ол бағдарлау және үш нысанды еске түсіруді қамтыды. Авторлық құқықтың күшін арттыру нәтижесінде бұл тест Интернеттен алынып тасталды.
The MMSE was first published in 1975 as an appendix to an article written by Marshal F. Folstein, Susan Folstein, and Paul R. McHugh. The authors later transferred all their intellectual property rights, including the copyright of the MMSE, to MiniMental registering the transfer with the U. S. Copyright Office on June 8, 2000. In March 2001, MiniMental entered into an exclusive agreement with Psychological Assessment Resources granting PAR the exclusive rights to publish, license, and manage all intellectual property rights to the MMSE in all media and languages in the world. Despite the many free versions of the test that are available on the internet, PAR claims that the official version is copyrighted and must be ordered only through it. At least one legal expert has claimed that PAR's copyright claims are weak. The enforcement of copyright on the MMSE has been compared to the phenomenon of "stealth" or "submarine" patents, in which a patent applicant waited until an invention gained widespread popularity before allowing the patent to issue, and only then commenced enforcement. Such applications are no longer possible, given changes in patent law. PAR have also asserted their copyright against an alternative diagnostic test, "Sweet 16", which was designed to avoid the copyright issues surrounding the MMSE. Sweet 16 was a 16 item assessment developed and validated by Tamara Fong and published in March 2011; like the MMSE it included orientation and three object recall. Assertion of copyright forced the removal of this test from the Internet.
Басылымдар
2010 жылдың ақпан айында PAR MMSE-нің екінші басылымын жариялады; сондай-ақ 10 шетел тіліне аударма жасалды (француз, неміс, голланд, АҚШ-тың испан тілі, Латын Америкасының испан тілі, Еуропалық испан тілі, хинди, орыс, итальян және жеңілдетілген қытай тілдері).
In February 2010, PAR released a second edition of the MMSE; 10 foreign language translations (French, German, Dutch, Spanish for the US, Spanish for Latin America, European Spanish, Hindi, Russian, Italian, and Simplified Chinese) were also created.