Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік еврей жазушысы, журналист және педагог Авром Бер Готлобер (14 қаңтар 1811 – 12 сәуір 1899), сонымен қатар Абаг және Махалел аттарымен де белгілі, орыс маскиль жазушысы, ақын, драматург, тарихшы, журналист және педагог болған. Оның алғашқы туындылар жинағы 1835 жылы жарық көрді.
Russian Jewish writer, journalist, and educator
Avrom Ber Gotlober (; 14 January 1811 – 12 April 1899), also known by the pen names Abag and Mahalalel , was a Russian Maskilic writer, poet, playwright, historian, journalist and educator. His first collection was published in 1835.
Өмірбаян
Авром Бер Готлобер еврей отбасында Староконстантинов қаласында дүниеге келді, онда дәстүрлі еврей білімін алды. Оның әкесі прогрессивті қозғалысқа көңіл білдіретін хазан болған. Он төрт жасында Готлобер Черниговтағы бай хасидтің қызына үйленіп, сонда қоныстанды. Дүниелік білімге құштарлығы білінген соң, қайын атасы хасид раввинінің кеңесімен жас жұбайдың ажырасуына себепкер болды. Екінші некесі сәтсіз аяқталып, 1830 жылы үшінші рет үйленіп, Кременцеге қоныстанды, онда ол Исаак Баер Левинсонмен берік танысты. Готлобер 1836 жылдан 1851 жылға дейін саяхаттап, сабақ берді, содан кейін Житомирге барып, раввиндік мектепте мұғалімдік емтиханды тапсырды. Каменец-Подольск қаласындағы еврей балаларға арналған мемлекеттік мектепте үш жыл оқытқаннан кейін, ол туған қаласына ұқсас лауазымға ауыстырылды, онда ол шамамен он бір жыл қызмет етті. Готлобердің шәкірттерінің арасында Менделе Мохер Сфорим, Шолом Алейхем және Абрахам Голдфаден болды. 1865 жылы Житомирдегі раввиндік мектепте мұғалім болып жұмыс істеді және үкімет 1873 жылы оны жапқанға дейін сонда қалды. Содан кейін ол Дубноға, сол қаланың ресми раввині болған күйеуінің ұлымен бірге қоныстанды. Одан кейін Ковноға, содан соң Белостокқа көшті, онда көзі нашарлаған қарт ақын кедейлік пен ешкімнің қамқорлығынсыз өмірін аяқтады.
Avrom Ber Gotlober was born to a Jewish family in Starokonstantinov, where he received a traditional Jewish education. His father was a ḥazzan who sympathized with the progressive movement. At the age of fourteen Gotlober married the daughter of a wealthy Hasid in Chernigov, and settled there. When his inclination for secular knowledge became known, his father in law, on the advice of a Hasidic rabbi, caused the young couple to be divorced. After a failed second marriage, in 1830, he married for the third time and settled in Kremenetz, where he formed a lasting acquaintance with Isaac Baer Levinsohn. Gotlober traveled and taught from 1836 to 1851, when he went to Zhitomir and passed the teachers' examinations at the rabbinical school. After teaching for three years at a government school for Jewish boys in Kamenetz Podolsk, he was transferred to a similar position in his native city, where he remained for about eleven years. Among Gotlober's students were Mendele Mocher Sforim, Sholom Aleichem, and Abraham Goldfaden. In 1865 he became a teacher in the rabbinical school in Zhitomir, and remained there until it was closed by the government in 1873. He then settled in Dubno with his son in law, who was the official rabbi of that town. Thence he removed to Kovno, and subsequently to Białystok, where the aged poet, who in later years had become blind, ended his days in poverty and neglect.
Жұмыс
Готлобер – өнімді жазушы және қазіргі еврей ақындарының ең көрнектілерінің бірі. Оның алғашқы өлеңдер жинағы «Пирхе ха Авив» атты есіммен 1836 жылы Йозефов қаласында жарық көрді. «Ха ницзаним» (Вилна, 1850) атты екінші жинағынан кейін «Анаф етз авот» жарық көрді – бұл Ресейдің Николай I патшасының қайтысына, 1856 жылғы бейбіт келісіміне және Александр II патшаның таққа отыруына арналған үш өлең (Вилна, 1858). Одан кейін ол Австрияға сапар шегіп, Адольф Йеллинектің Пасха күні айтқан уағызының аудармасы «Шир ха Ширим» (Лемберг, 1861) және Людвиг Август фон Франкльдің Таяу Шығыстағы саяхаты туралы естеліктерінің аудармасы «Ми Мицраим» (Вена, 1862) кітаптарын шығарды. Готлобердің келесі маңызды еңбегі – Авраам Фирковичтің түсіндірмелерімен бірге қараиттер тарихын зерттеу жөніндегі «Бикорет ле толедот ха караим». Сол жылы оның Мендельсонның «Иерусалим» шығармасының кіріспесімен бірге аудармасы «Ерушалайим» және Моше Хаим Луцзаттоның «Ла Ешарим Техилла» шығармасының үлгісімен жазылған аллегориялық драмасы «Тиф'ерет ли Бене Бина» (Житомир, 1867) жарық көрді. Оның «Иггерет Цаар Баале Хайым» (Житомир, 1868) еңбегі А. О. Кобнердің «Хекер Дабар» атты сындық еңбегіне қарсы пікір білдіруге арналған. Готлобердің «Толедот ха Кабала веха Хасидут» (Житомир, 1869) еңбегі, Кабала және Хасидизм тарихы деп аталғанымен, шындығында Хасидизм тарихына ең аз назар аударылған Кабалаға қарсы шабуыл ғана. Ол сонымен қатар бірнеше еврей тіліндегі қысқа романдар жазды және Лессингтің «Натан дана» романын аударды, оған автор туралы ақпарат қосты (Вена, 1874). Готлобер еврей тіліндегі ай сайын жарық көретін журналдың негізін қалап, оның редакторы болды. Бұл журнал шамамен жеті жыл бойы үздіксіз шығарылды, алғашқыда Лембергте (1876–1879), содан кейін Варшавада (1880–1881) жарық көрді, ал соңғы бес саны 1885–1886 жылдары сол қалада шықты. Оның осы журналға қосқан ең маңызды үлесі – Ресей еврейлерінің мәдени тарихына қатысты көптеген материалдарды қамтитын «Zikronot mi Yeme Ne'urai» автобиографиясы, ол 1880–1881 жылдары Варшавада кітап түрінде қайта басылды. Оның соңғы өлеңдер жинағы «Кол Шире Махалел» деп аталады, ол 3 томдық, Варшава, 1890 жыл.
Gottlober was a prolific writer and one of the foremost of modern Hebrew poets. The first collection of his poems, which was entitled Pirḥe ha Aviv, appeared in Yozefov in 1836. A second collection, entitled Ha Nitzanim (Vilna, 1850), was followed by Anaf Etz Avot, three poems, on the death of Nicholas I of Russia, on the peace of 1856, and on the coronation of Alexander II, respectively (Vilna, 1858). Soon afterward he visited Austria, where he published Shir ha Shirim, a translation of a Passover sermon delivered by Adolf Jellinek (Lemberg, 1861), and Mi Mitzrayim, a translation of Ludwig August von Frankl's account of his travels in the Middle East, with an appendix by Max Letteris (Vienna, 1862). Gottlober's next important work was the Bikoret le Toledot ha Kara'im, a critical investigation of the history of the Karaites, with notes by Abraham Firkovich (Vilna, 1865). In the same year were published his Yerushalayim, a translation of Mendelssohn's Jerusalem, with an introduction, and his allegorical drama Tif'eret li Bene Binah (Zhitomir, 1867), modeled after Moshe Chaim Luzzatto's La Yesharim Tehillah. His Iggeret Tza'ar Ba'ale Ḥayyim (Zhitomir, 1868) is a polemic against אברהם אורי קובנר's critical work "Ḥeker Dabar." Gottlober's Toledot ha Kabbalah veha Ḥasidut (Zhitomir, 1869), which purports to be a history of Kabbalah and of Hasidism, is only a diatribe against Kabbalah in which the history of Ḥasidism is scarcely mentioned. He also wrote several short Hebrew novels, and translated Lessing's Nathan the Wise, to which he added a biography of the author (Vienna, 1874). Gottlober was the founder and editor of the Hebrew monthly WD=Q112972277, to which some of the best contemporary writers contributed poems, articles, and stories. It had an interrupted existence of about seven years, first appearing in Lemberg (1876 1879) and then in Warsaw (1880–81), in which place also the last five numbers were issued in 1885–86. His most important contribution to this magazine was undoubtedly his autobiography Zikronot mi Yeme Ne'urai, containing much material for the culture history of the Jews of Russia, which was reprinted in book form at Warsaw, 1880–81. The last collection of his poems is entitled Kol Shire Mahalalel, 3 vols., Warsaw, 1890.